जुन्या युरेनियम कारखान्याच्या जागेवर उभ्या राहणाऱ्या OpenAI च्या डेटा सेंटरमागे Nvidia ची १०५ अब्ज डॉलरची हमी

काही दिवशी AI ची बातमी म्हणजे एकच मोठा आकडा असतो, आणि आजचा आकडा आहे १०५ अब्ज डॉलर. ग्रामीण ओहायोमधील एकाच OpenAI डेटा सेंटरसाठी Nvidia ने इतक्या रकमेची हमी देण्याचे मान्य केले आहे, आणि ते उभे राहत आहे सरकारच्या जुन्या युरेनियम कारखान्याच्या जागेवर. इतरत्र, ChatGPT ला खास किशोरवयीनांसाठी बनवलेली एक आवृत्ती मिळाली, आणि Claude जवळपास तासभर बंद राहिले, कोणतेही जाहीर स्पष्टीकरण न देता. भारताच्या बाजूने, नवी दिल्लीत जागतिक बॅडमिंटनमधील सर्वात मोठ्या स्पर्धांपैकी एक सुरू झाली, आणि देशाने स्वतःच ठरवलेल्या मुदतीच्या कित्येक वर्षे आधीच एक स्वच्छ ऊर्जेचे लक्ष्य शांतपणे ओलांडले.

जुन्या युरेनियम जागेवर Nvidia चा १०५ अब्ज डॉलरचा डाव

ओहायोमधील पाइक काउंटीमध्ये एकेकाळी पोर्ट्समाउथ गॅसियस डिफ्यूजन प्लांट होता, शीतयुद्धाच्या काळातील एक कारखाना जिथे युरेनियम संवर्धित केले जायचे. आता तीच जागा एका AI डेटा सेंटर कॅम्पसमध्ये बदलत आहे, आणि त्यात गुंतलेले आकडे या उद्योगातील इतर कशाशीही ताडून पाहणे कठीण आहे.

Nvidia ने या जागेसाठी जास्तीत जास्त १०५ अब्ज डॉलरच्या भाडेकराराच्या जबाबदारीची हमी देण्याचे मान्य केले आहे. आता या जागेला PORTS-Pike Technology Campus म्हटले जाते. जवळपास ८ गिगावॅट संगणकीय क्षमतेसाठी २० वर्षांच्या करारावर प्रमुख भाडेकरू म्हणून OpenAI ने सही केली आहे, आणि हा प्रकल्प SoftBank च्या मालकीची SB Energy अमेरिकी ऊर्जा विभागाच्या भागीदारीत उभारत आहे.

या आकाराचा परिणाम स्थानिक पातळीवरही जाणवावा असा हेतू आहे. OpenAI च्या अंदाजानुसार २०३२ पर्यंत या बांधकामातून सुमारे ३५,००० रोजगार निर्माण होतील, आणि कॅम्पस सुरू झाल्यावर सुमारे २,५०० कायमस्वरूपी नोकऱ्या राहतील. पहिली क्षमता २०२८ मध्ये कार्यरत होणे अपेक्षित आहे. या भागासाठीच्या समुदाय अनुदान निधीत OpenAI ४ कोटी डॉलर घालत आहे, आणि त्याआधीच SB Energy ने तेवढ्याच ४ कोटी डॉलरचे वचन दिले आहे.

AI उद्योगाचा खर्च सामान्य कॉर्पोरेट अर्थसंकल्पांच्या मर्यादा किती पूर्णपणे ओलांडून गेला आहे, याचे हे आणखी एक लक्षण आहे. एकाच चिप निर्मात्याच्या पाठिंब्यावर उभा असलेला एकाच डेटा सेंटरचा भाडेकरार आता राष्ट्रीय पायाभूत सुविधा कार्यक्रमाच्याच पातळीवर मोजला जात आहे.

किशोरवयीनांसाठी बनवलेली ChatGPT ची आवृत्ती

मंगळवारी OpenAI ने ChatGPT for Teens सुरू केले, १३ ते १७ वयोगटातील वापरकर्त्यांसाठीचा एक वेगळा अनुभव, जिथे कडक मजकूर नियम सुरुवातीपासूनच लागू असतात. ChatGPT च्या नेहमीच्या आवृत्तीने असुरक्षित तरुण वापरकर्त्यांना कसे हाताळले यावरून झालेल्या अनेक खटल्यांनंतर आणि जाहीर टीकेनंतर हा बदल आला आहे, ज्यात स्वतःला इजा करण्याशी संबंधित प्रकरणांचाही समावेश आहे.

किशोरवयीन आवृत्तीत आत्महत्या, स्वतःला इजा करणे, खाण्याशी संबंधित विकार आणि लैंगिक किंवा हिंसक मजकुराभोवतीच्या संभाषणांवर निर्बंध आहेत, आणि पालकांना खाती जोडून आपल्या मुलाच्या वापरावर लक्ष ठेवण्याचा पर्याय मिळतो. OpenAI ने एक Study Mode देखील जोडला आहे, जो थेट उत्तरे हातात देण्याऐवजी विद्यार्थ्याला प्रश्नातून टप्प्याटप्प्याने नेतो, सोबत गृहपाठाच्या आठवणी आणि ठरलेले “Study Hours” आहेत.

कंपनी इथे मुळात किशोरवयीन आधीपासूनच हे उत्पादन कसे वापरतात, त्या वास्तवाशी जुळवून घेत आहे. ChatGPT या वयोगटात वर्षानुवर्षे लोकप्रिय होते, तरीही त्यांच्यासाठी बनवलेली आवृत्ती नव्हती. काहीतरी चुकल्यानंतर फक्त प्रतिक्रिया देण्याऐवजी त्या वास्तवाभोवती सुरक्षेचे कुंपण उभारण्याचा OpenAI चा हा पहिला खरा प्रयत्न आहे.

Claude बंद पडले, आणि Anthropic ने कारण सांगितलेले नाही

Anthropic च्या स्टेटस पेजवर १६ ऑगस्ट रोजी २१:५८ UTC पासून प्रमाणीकरण अपयशांची नोंद झाली, ज्यामुळे Claude.ai, Claude Code, Claude Cowork आणि platform.claude.com बंद पडले, तर वेगळे Claude API आणि डेव्हलपर कन्सोल सुरू राहिले. २२:२२ UTC पर्यंत दुरुस्ती लागू करण्यात आली, आणि २२:४० UTC ला ही घटना निकाली काढल्याचे नोंदवण्यात आले, म्हणजे बिघाड सुमारे ४२ मिनिटांचा होता.

Anthropic ने अजून मूळ कारण जाहीर केलेले नाही, आणि हे लिहीपर्यंत लॉगिन अपयश सुरुवातीला का झाले हे कंपनीने सांगितलेले नाही. ज्या कंपनीची उत्पादने आता असंख्य इतर व्यवसायांच्या कामकाजाच्या आत चालतात, तिच्याबाबतीत थोड्या वेळाचा प्रमाणीकरण बिघाडही झपाट्याने बाहेर पसरतो, आणि कारणाबाबतचे हे मौनच अजून लक्ष वेधून घेत आहे.

१७ वर्षांनंतर नवी दिल्लीत जागतिक बॅडमिंटन

नवी दिल्लीतील इंदिरा गांधी अरेनामध्ये या आठवड्यात २०२६ ची BWF जागतिक स्पर्धा सुरू झाली, जी १७ ते २३ ऑगस्टपर्यंत चालेल. २००९ मध्ये हैदराबादने आयोजन केल्यानंतर भारत प्रथमच बॅडमिंटनमधील सर्वात मोठी वैयक्तिक स्पर्धा भरवत आहे.

पुरुष आणि महिला एकेरीच्या ड्रॉमध्ये प्रत्येकी ६४ खेळाडू, आणि तिन्ही दुहेरी प्रकारांत मिळून ४८ जोड्या या आठवडाभर खेळत आहेत. ज्या खेळात भारताने गेल्या दशकभरात खरी खोली निर्माण केली आहे, त्यात देश मजबूत यजमान संघ उतरवत आहे. ही स्पर्धा भरवणे हेच एक मोजमाप आहे, जे दाखवते की शेवटची स्पर्धा भारतीय भूमीवर झाल्यापासून देशातील बॅडमिंटनच्या पायाभूत सुविधा आणि आयोजनक्षमता किती पुढे आल्या आहेत.

ठरलेल्या मुदतीच्या कित्येक वर्षे आधीच भारताने स्वच्छ ऊर्जेचे लक्ष्य ओलांडले

प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरोनुसार, ३१ जुलै २०२६ पर्यंत भारताची बिगर-जीवाश्म इंधन वीजक्षमता ३०० गिगावॅट ओलांडून ३००.५० गिगावॅटवर पोहोचली, जी २०३० साठीच्या ५०० गिगावॅट लक्ष्याच्या ६० टक्क्यांहून अधिक आहे. भारताची एकूण स्थापित निर्मितीक्षमता सुमारे ५५२ गिगावॅट आहे, आणि त्यातील ५४ टक्क्यांहून अधिक आता बिगर-जीवाश्म स्रोतांकडून येते.

या वाढीचा बहुतांश वाटा सौर ऊर्जेचा आहे. २०१४ मधील अवघ्या २.८ गिगावॅटवरून सौर क्षमता १६४.५९ गिगावॅटपर्यंत गेली आहे. त्याच काळात पवन क्षमता सुमारे २१ गिगावॅटवरून ५८.१४ गिगावॅटपर्यंत वाढली आहे, त्यासोबत ५७.२४ गिगावॅट जलविद्युत, ११.७५ गिगावॅट जैव ऊर्जा आणि ८.७८ गिगावॅट अणुऊर्जा आहे. एकट्या २०२५-२६ या आर्थिक वर्षात विक्रमी ५५.२९ गिगावॅट नवी बिगर-जीवाश्म क्षमता जोडली गेली, ज्यात सर्वाधिक वाटा सौर आणि पवनाचा होता.

२०३० च्या मुदतीला सहा वर्षे बाकी असताना भारताने त्यातील निम्म्याहून अधिक भाग आधीच पार केला आहे, आणि हे सांगते की खास करून सौर ऊर्जा किती वेगाने एका किरकोळ तंत्रज्ञानाकडून देशाच्या वीज भरणीचा कणा बनली आहे.

या बातम्या एकाच ठिकाणी का

या पाचपैकी कोणतीही बातमी दुसरीला थेट स्पर्श करत नाही, आणि अशा दिवसाचा मुद्दाही काहीसा तोच आहे. AI उद्योग आता अशा रकमा खर्च करत आहे ज्या पूर्वी राष्ट्रीय पायाभूत सुविधांसाठी राखून ठेवल्या जायच्या, त्याचवेळी ज्या किशोरवयीनांचा वापर सर्वाधिक आहे त्यांना वाचवण्याची धावपळ करत आहे, आणि तरीही स्वतःची उत्पादने का बंद पडतात हे नेहमी सांगू शकत नाही. दुसरीकडे, वेगळ्या प्रकारची पायाभूत उभारणी, जिच्यात झगमगाट नाही आणि व्यापारी वृत्तपत्रांबाहेर जिच्यावर फारशी चर्चाही होत नाही, ती शांतपणे मुदतीच्या कित्येक वर्षे आधीच लक्ष्ये ओलांडत आहे. दोन्ही एकाच गोष्टीची कहाणी आहेत: एखादा देश किंवा एखादा उद्योग जेव्हा ठरवतो की एखादी गोष्ट इतकी महत्त्वाची आहे की तिच्यावर या पातळीवर खर्च करावा, तेव्हा काय उभे राहते. फक्त त्या दोन्ही गोष्टी सहसा एकाच पानावर छापल्या जात नाहीत.