గుకేష్ 2024 డిసెంబర్ 12న 18 ఏళ్లకు ప్రపంచ చెస్ టైటిల్‌ను 7.5-6.5తో గెలిచాడు, భారత్ ఒలింపియాడ్‌లో రెండు స్వర్ణాలు సాధించిన మూడు నెలల లోపే; ఇప్పుడు 2026 నవంబర్ 24 నుండి జెనీవాలో దాన్ని కాపాడుకుంటున్నాడు

డి. గుకేష్ 2024 డిసెంబర్ 12న సింగపూర్‌లో డింగ్ లిరెన్‌ను 7.5-6.5తో ఓడించి FIDE ఛాంపియన్ల వరుసలో 18వ ప్రపంచ ఛాంపియన్ అయ్యాడు, 18 ఏళ్లకు అందరికంటే పిన్న వయస్కుడు కూడా, అని FIDE మ్యాచ్ నివేదిక చెబుతోంది. 14వ ఆట డ్రా వైపు, మరుసటి రోజు టైబ్రేక్‌ల వైపు సాగుతుండగా, 55వ ఎత్తులో డింగ్ ఓడిపోయే రూక్ మార్పిడి ఆడి, మూడు ఎత్తుల తర్వాత ఆట వదిలేశాడు.

అప్పటి నుండి భారత ఆటగాళ్లు ఫైనల్స్‌కు, పోడియమ్‌లకు చేరుతూనే ఉన్నారు. ఈ కథనం ఆ మ్యాచ్ ఎలా గెలిచారో, మూడు నెలల లోపు ముందు వచ్చిన ఒలింపియాడ్ రెండు స్వర్ణాలను, విశ్వనాథన్ ఆనంద్ నడుపుతున్న అకాడమీని, మహిళల ఫలితాలను, 2026 అక్టోబర్ 9 నాటికి భారత చెస్ ఎక్కడ ఉందో వివరిస్తుంది.

55వ ఎత్తులో పొరపాటు

డిసెంబర్ 12, గురువారం ఆడిన 14వ ఆటలో డింగ్‌కు తెల్ల పావులు వచ్చాయి, అతను 1.Nf3తో మొదలుపెట్టాడు. 14.Qe2కు బదులు అతను ఆడిన 14.b3 (ఇంజిన్లు 14.Qe2 చిన్న ఆధిక్యాన్ని నిలుపుతుందని సూచించాయి) గుకేష్‌కు వెంటనే సమానత్వం ఇచ్చిందని FIDE నివేదిక చెబుతుంది. 29వ ఎత్తు నాటికి డింగ్ క్వీన్లు, రూక్‌లు మార్చుకోవడానికి ఒక బంటును వదులుకుంటున్నాడు, ప్రెస్ రూమ్ డ్రా గురించి రాయడం మొదలుపెట్టింది.

డ్రా డింగ్‌కు సరిపోయేది. అతని ర్యాపిడ్, బ్లిట్జ్ రేటింగ్‌లు (2776, 2785) గుకేష్ రేటింగ్‌ల (2654, 2615) కంటే చాలా ఎక్కువని, కాబట్టి టైబ్రేక్‌లలో చైనా గ్రాండ్‌మాస్టర్‌నే చాలా మంది విశ్లేషకులు ఫేవరెట్‌గా చూశారని FIDE గమనిస్తుంది.

డింగ్ 55వ ఎత్తు, త్వరగా డ్రా చేసుకోవాలని f2 వద్ద రూక్ మార్పిడిని ప్రతిపాదించింది, అది ఓటమికి దారితీసింది. 56…Bd5 తర్వాత నలుపు అదనపు బంటుతో రాజు-బంటుల ముగింపు ఆటను గెలిచింది. “నేను తప్పు చేశానని గ్రహించినప్పుడు నేను పూర్తిగా షాక్‌లో ఉన్నాను” అని డింగ్ అన్నాడు. తాను గెలుస్తున్నానని మొదట చూడలేదని గుకేష్ చెప్పాడు: “నేను గెలుస్తున్నానని గ్రహించినప్పుడు, అది నా జీవితంలో అత్యుత్తమ క్షణం.”

మొదటి ఆటలో ఓటమి నుండి సమానమైన మ్యాచ్ వరకు

గుకేష్ 1వ ఆట ఓడి, 3వ ఆట గెలిచాడని అతని గురించి FIDE మ్యూజియం ప్రొఫైల్ చెబుతోంది. 14వ ఆటను గెలిచి గుకేష్ 7.5తో ముగించాడు కాబట్టి, దానికి ముందు మ్యాచ్ ఇద్దరికీ 6.5 వద్ద ఉంది. బహుమతి నిధి 2.5 మిలియన్ డాలర్లు, విజేతకు అందులో ఎక్కువ భాగం దక్కిందని FIDE చెబుతుంది.

ఆట తర్వాత డింగ్ గురించి గుకేష్, “నాకు, నిజమైన ప్రపంచ ఛాంపియన్ అతనే” అన్నాడు. డిసెంబర్ 13న FIDE ముగింపు నివేదిక సింగపూర్‌లోని ఈక్వేరియస్ హోటల్ సెంటోసాలో జరిగిన వేడుకను వర్ణిస్తుంది; అక్కడ అప్పటి FIDE అధ్యక్షుడు ఆర్కాడీ ద్వోర్కోవిచ్ ట్రోఫీని అందజేశారు.

మ్యాచ్‌కు అతను ఎలా చేరాడు

2024 క్యాండిడేట్స్ టోర్నమెంట్, అంటే సవాలుదారును ఎంచే ఎనిమిది మంది ఆటగాళ్ల పోటీలో, గుకేష్ రేటింగ్ ప్రకారం ఆరో స్థానంలో ప్రవేశించాడని FIDE మ్యూజియం పేజీ చెబుతుంది. అతను 14లో 9తో స్పష్టంగా మొదటి స్థానంలో నిలిచాడు. హికారు నకమురా, ఇయాన్ నెపోమ్నియాష్చి, ఫాబియానో కరువానా ముగ్గురికీ 8.5 వచ్చాయి. 17 ఏళ్ల అతన్ని ఛాంపియన్‌షిప్ చరిత్రలో అతి పిన్న వయసు సవాలుదారు అని FIDE నివేదిక అంటుంది. మరో ఇద్దరు భారతీయులు ఆడారు: ప్రజ్ఞానంద 7తో ఐదో స్థానంలో, విదిత్ గుజరాతి 6తో ఆరో స్థానంలో నిలిచారు.

బుడాపెస్ట్: రెండు విభాగాల్లో స్వర్ణం

బుడాపెస్ట్‌లో జరిగిన 45వ చెస్ ఒలింపియాడ్‌లో భారత ఓపెన్ జట్టు 11 మ్యాచ్‌లలో 10 గెలిచి, ఒకటి డ్రా చేసి, 21 మ్యాచ్ పాయింట్లతో ముగించింది. ఐదు జట్లు 17తో రెండో స్థానంలో సమంగా నిలిచాయి. చివరి రౌండ్‌కు ముందు భారత్ చైనా కంటే రెండు పాయింట్లు ముందుంది, డ్రా చాలు కాబట్టి, 2024 సెప్టెంబర్ 22న స్లొవేనియాను 3.5-0.5తో ఓడించిందని FIDE, ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) నివేదిస్తున్నాయి.

గుకేష్, ప్రజ్ఞానంద, అర్జున్ ఇరిగేశి, విదిత్ గుజరాతి, పెంటేల హరికృష్ణ ఆడారు, శ్రీనాథ్ నారాయణన్ కెప్టెన్. గుకేష్ 10 ఆటల్లో 9 సాధించి మొదటి బోర్డు స్వర్ణ పతకం గెలిచాడు; ఇరిగేశి 11లో 10 సాధించి మూడో బోర్డు పతకం గెలిచాడు.

భారత మహిళలు 11లో 9 గెలిచారు, 8వ రౌండ్‌లో పోలాండ్ చేతిలో ఓడారు, అమెరికాతో డ్రా చేశారు, 19 పాయింట్లతో ముగించారు. చివరి రౌండ్‌కు ముందు కజాఖ్స్తాన్ భారత్‌తో సమానంగా ఉంది, అమెరికాతో 2-2 డ్రా చేసి 18తో ముగించింది, భారత్ అజర్‌బైజాన్‌ను 3.5-0.5తో ఓడించింది. 18 ఏళ్ల దివ్య దేశ్‌ముఖ్ ప్రతి ఆట ఆడి 9.5 సాధించి మూడో బోర్డు పతకం గెలిచింది. ఆ జట్టులో హారిక ద్రోణవల్లి, వైశాలి ఆర్., తానియా సచ్‌దేవ్ కూడా ఉన్నారు, అభిజిత్ కుంటే కెప్టెన్.

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ సెప్టెంబర్ 22న X లో ఒక పోస్టులో దీన్ని చారిత్రక విజయంగా పిలిచారని PIB చెబుతుంది. ఒలింపియాడ్ ముగియడానికి సుమారు ఆరు వారాల ముందు, భారత పురుషుల జట్టు పారిస్‌లో వరుసగా రెండో ఒలింపిక్ హాకీ కాంస్యం గెలిచింది.

ఆనంద్, అకాడమీ

భారత్ “విషీ ఆనంద్ కొత్త తరం చెస్ ఆటగాళ్లకు దారి వేసినప్పటి నుండి చాలా దూరం వచ్చింది” అని FIDE ఒలింపియాడ్ నివేదిక చెబుతుంది. చెన్నైని మొదటి భారత ప్రపంచ ఛాంపియన్ ఆనంద్ స్వస్థలంగా గుకేష్ గురించిన FIDE మ్యూజియం ప్రొఫైల్ వర్ణిస్తుంది.

వెస్ట్‌బ్రిడ్జ్ క్యాపిటల్ అనే పెట్టుబడి సంస్థతో కలిసి ఆనంద్ 2020 డిసెంబర్‌లో వెస్ట్‌బ్రిడ్జ్ ఆనంద్ చెస్ అకాడమీని ప్రారంభించారని, మొదటి పాఠాలు 2021 జనవరిలో జరిగాయని ChessBase 2022 నవంబర్‌లో నివేదించింది. ఇది గుకేష్, ప్రజ్ఞానంద, నిహాల్ సరీన్, రౌనక్ సాధ్వాని, వైశాలితో మొదలైందని ఆనంద్ చెప్పారు. లియాన్ మెండోన్కా మొదటి దశలో ఉన్నాడు, అర్జున్ ఇరిగేశి తర్వాత చేరాడు, సవితా శ్రీ అతని తర్వాత. శిక్షకుల విభజనను ఆనంద్ ఇలా వివరించారు: ఎండ్‌గేమ్‌లకు ఆర్టూర్ యూసుపోవ్, ఓపెనింగ్‌లకు గ్షెగోజ్ గయెవ్స్కీ, మధ్య ఆటకు సందీపన్ చందా, బోరిస్ గెల్ఫాండ్ అతిథిగా వస్తారు.

2022లో చెన్నైలో జరిగిన ఒలింపియాడ్‌లో గుకేష్ ఒక ఆట ఓడి, ఆనంద్ సొంత కెరీర్‌లోని ఇలాంటి తప్పుల గురించి ఆయనతో మాట్లాడి, మరుసటి రోజు డ్రా చేశాడని, భారత్ జర్మనీని 3-1తో ఓడించి కాంస్యం గెలిచిందని అదే వ్యాసం చెబుతుంది. ఆ వ్యాసం అకాడమీ ప్రొఫైల్ మాత్రమే, ఫలితాలపై దాని ప్రభావాన్ని కొలవదు.

దివ్య, హంపి, వైశాలి

19 ఏళ్ల దివ్య దేశ్‌ముఖ్, జార్జియాలోని బటుమిలో 2025 జూలై 28న మహిళల ప్రపంచ కప్ ఫైనల్‌లో కోనేరు హంపిని ఓడించింది. రెండు క్లాసికల్ ఆటలు డ్రా అయ్యాయి, దివ్య ర్యాపిడ్ టైబ్రేక్‌ను 1.5-0.5తో గెలిచిందని FIDE చెబుతుంది. ఆమె 50,000 డాలర్ల మొదటి బహుమతి అందుకుంది, ఆ విజయం ఆమెకు గ్రాండ్‌మాస్టర్ టైటిల్‌ను ఆటోమేటిక్‌గా ఇచ్చిందని FIDE అంటుంది. 46 సమాఖ్యల నుండి మొత్తం 107 మంది ఆటగాళ్లు ప్రవేశించారు.

దివ్యను భారత 88వ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా, నాలుగో మహిళా గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా, మహిళల ప్రపంచ కప్ గెలిచిన మొదటి భారత మహిళగా, అతి పిన్న వయసు విజేతగా PIB పేర్కొంటుంది. ఇద్దరు భారత మహిళలు ఫైనల్‌కు చేరడం అదే మొదటిసారి. తాను 2002లో 15 ఏళ్లకు గ్రాండ్‌మాస్టర్ అయ్యానని హంపి PIBకి చెప్పారు. దివ్య విజయం తర్వాత మూడు నెలలకు భారత క్రికెటర్లు తమ మొదటి మహిళల ప్రపంచ కప్ గెలిచారు.

వైశాలి రమేష్‌బాబు సైప్రస్‌లో 2026 మహిళల క్యాండిడేట్స్‌ను 14లో 8.5తో గెలిచింది, 2026 ఏప్రిల్ 15న చివరి రౌండ్‌లో కాటెరినా లాగ్నోను ఓడించి. ఆమె ప్రజ్ఞానంద అక్క అని FIDE నివేదిక గమనిస్తుంది. ఆమె ఛాంపియన్ జూ వెన్‌జున్‌కు సవాలు విసురుతుంది. ఓపెన్ టైటిల్ మ్యాచ్ కోసం FIDE 2026 సెప్టెంబర్ ప్రకటన 2027లో జరిగే మహిళల ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్ మ్యాచ్‌ను ప్రస్తావిస్తుంది. అదే పోటీలో దివ్య 14లో 5.5 సాధించింది, FIDE పెయిరింగ్స్ పేజీ ఆధారంగా tuput లెక్క ప్రకారం.

2025, 2026: గోవా, సైప్రస్, సమర్‌కండ్

గోవాలో జరిగిన ప్రపంచ కప్ క్వార్టర్ ఫైనల్‌లో అర్జున్ ఇరిగేశి వీ యీ చేతిలో, 2025 నవంబర్ 19న ర్యాపిడ్ టైబ్రేక్‌లలో 0.5-1.5తో ఓడాడని FIDE చెబుతుంది.

సైప్రస్‌లో జరిగిన 2026 క్యాండిడేట్స్‌లో ఎనిమిది మంది పురుషుల్లో ఏకైక భారతీయుడు ప్రజ్ఞానంద. అతను 14లో 6 సాధించాడు, FIDE పెయిరింగ్స్ పేజీ ఆధారంగా tuput లెక్క ప్రకారం. ఉజ్బెకిస్తాన్‌కు చెందిన జవోఖిర్ సిందరోవ్ 10తో ఒక్క ఓటమీ లేకుండా గెలిచాడని FIDE చెబుతుంది. గుకేష్‌తో ఆడే హక్కు అతనికి దక్కింది.

సమర్‌కండ్‌లో 2026 ఒలింపియాడ్ సెప్టెంబర్ 27న ముగిసింది; భారత్ ఓపెన్ విభాగంలో రెండో స్థానంలో, మహిళల విభాగంలో మూడో స్థానంలో నిలిచింది. చివరి రౌండ్‌లో ఓపెన్ జట్టు హంగేరీతో 2-2తో డ్రా చేసింది: అర్జున్ ఇరిగేశి పీటర్ లెకోను ఓడించాడు, గ్లెబ్ దూదిన్ గుకేష్‌ను ఓడించాడు. భారత్ జర్మనీతో 18 పాయింట్లపై సమంగా ముగించి టైబ్రేక్‌పై రజతం గెలిచిందని ఆల్ ఇండియా రేడియో నివేదిస్తుంది. ఉజ్బెకిస్తాన్ 20 పాయింట్లతో స్వర్ణం గెలిచింది. మహిళలు జార్జియాతో 2-2తో డ్రా చేసి, మరో నాలుగు జట్లతో పాయింట్లలో సమంగా ముగించి, చైనా, కజాఖ్స్తాన్ తర్వాత టైబ్రేక్‌పై కాంస్యం గెలిచారు. సవితా శ్రీ ఐదో బోర్డు స్వర్ణ పతకం గెలిచింది. రెండు విభాగాల్లో ఉత్తమ దేశానికి ఇచ్చే నోనా గప్రిందాష్విలి ట్రోఫీని భారత్ వరుసగా మూడో ఎడిషన్‌లో నిలుపుకుంది.

2026 అక్టోబర్ 9 నాటికి అంకెలు

FIDE 2026 అక్టోబర్ జాబితాలో ప్రజ్ఞానంద 2763తో ప్రపంచంలో ఏడో స్థానంలో, అర్జున్ ఇరిగేశి 2746తో 12వ స్థానంలో, ఆనంద్ 2739తో 14వ స్థానంలో, గుకేష్ 2710తో 28వ స్థానంలో ఉన్నారు. ఓపెన్ టాప్ 100లో పద్నాలుగు మంది భారతీయులు ఉన్నారు. మహిళల జాబితాలో కోనేరు హంపి 2518తో తొమ్మిదో స్థానంలో, దివ్య దేశ్‌ముఖ్ 2488తో 12వ స్థానంలో ఉన్నారు, టాప్ 100లో 11 మంది భారత మహిళలు ఉన్నారు. టాప్ 10 ఓపెన్ ఆటగాళ్ల సగటు ప్రకారం సమాఖ్యల్లో భారత్ అమెరికా తర్వాత రెండో స్థానంలో ఉంది, భారత్ సగటు 2704, అమెరికా 2723.

రత్నవేల్ వి. ఎస్. భారత 99వ గ్రాండ్‌మాస్టర్ అయ్యాడని ChessBase India 2026 జూలై 18న నివేదించింది. అక్టోబర్ 9 నాటికి 100వ గ్రాండ్‌మాస్టర్ గురించి నివేదికలేవీ శోధనలో కనిపించలేదు.

గుకేష్ తన టైటిల్‌ను అక్టోబర్ జాబితాలో 2782తో నాలుగో స్థానంలో ఉన్న సిందరోవ్‌పై జెనీవా సమీపంలోని కొలోనీలోని ఫోండేషన్ మార్టిన్ బోద్మర్‌లో కాపాడుకుంటాడు. మ్యాచ్ 2026 నవంబర్ 22 నుండి డిసెంబర్ 12 వరకు సాగుతుంది; మొదటి క్లాసికల్ ఆట నవంబర్ 24న, చివరి షెడ్యూల్ ఆట డిసెంబర్ 11న, అవసరమైతే టైబ్రేక్‌లు డిసెంబర్ 12న జరుగుతాయి.