చిత్రణ: tuput
తెలుగు
ఢిల్లీ రాష్ట్ర ఆరోగ్య మిషన్, ఢిల్లీ రాష్ట్ర TB నిర్మూలన కార్యక్రమం, ది యూనియన్ కలిసి కళ్లె పరీక్షకు ఏ ఎక్స్-రేలను పంపాలో ఎంచుకోవడానికి AI సాఫ్ట్వేర్ను వాడాయి. గుర్తించిన 18,377 మందిలో 91.7% మంది మాలిక్యులర్ పరీక్ష పూర్తిచేశారు, పరీక్షించిన ప్రతి 192 మందికి ఒక నిర్ధారిత కేసు బయటపడింది.
2025 జూలై, 2026 మార్చి మధ్య ఢిల్లీలోని ఆరోగ్య బృందాలు 349 పట్టణ మురికివాడల సమూహాల్లో 3,566 సామాజిక శిబిరాల్లో 15 ఏళ్లు, అంతకంటే ఎక్కువ వయసున్న 1,68,568 మంది నివాసితుల (సుమారు 1.69 లక్షలు) ఎక్స్-రేలు తీశాయి. సాఫ్ట్వేర్ ఆ చిత్రాలను చదివింది, 18,377 మందిని గుర్తించింది, వారిలో 877 మందిలో మాలిక్యులర్ పరీక్షలు క్షయవ్యాధిని (TB) నిర్ధారించాయి. అంటే పరీక్షించిన ప్రతి 1 లక్ష (1,00,000) మందికి 520 నిర్ధారిత కేసులు, లేదా పరీక్షించిన ప్రతి 192 మందికి ఒక కేసు; ఇది Indian Journal of Tuberculosis లోని ఒక మూల్యాంకనం ప్రకారం.
ఈ కార్యక్రమాన్ని ఢిల్లీ రాష్ట్ర ఆరోగ్య మిషన్, ఢిల్లీ రాష్ట్ర TB నిర్మూలన కార్యక్రమం, ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఎగైన్స్ట్ ట్యూబర్క్యులోసిస్ అండ్ లంగ్ డిసీజ్, ఇండియా (ది యూనియన్) కలిసి నడిపాయి. పత్రం 2026 ఆగస్టు 23న ఆన్లైన్లో వచ్చింది, జర్నల్ 2026 సెప్టెంబర్ సప్లిమెంట్లో ఉంది; ఇది Europe PMC, Crossref రికార్డుల ప్రకారం. దాని ఫలితాలను PTI 2026 అక్టోబర్ 6న నివేదించింది.
శిబిరాలు ఎక్కడ జరిగాయి, ఎవరు వచ్చారు
ఆ 349 సమూహాలు ఢిల్లీలోని ఆరు జిల్లాల్లో నోటిఫై చేసిన పట్టణ మురికివాడలు, వాటి అంచనా జనాభా 18.3 లక్షలు అని PTI పత్రం నుంచి నివేదించింది. స్క్రీనింగ్ను 2025 జూలైలో విస్తరించారు, మూల్యాంకనం 2026 ఏప్రిల్లో జరిగింది. ఎంచుకున్న సముదాయాల్లో 15 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయసున్న ప్రతి నివాసితుడూ అర్హుడే, లక్షణాలు లేదా తెలిసిన ప్రమాద కారకాలు ఉన్నా లేకున్నా.
శిబిరాలు అంగన్వాడీ కేంద్రాల్లో (పిల్లలు, తల్లుల సంరక్షణ కోసం ప్రభుత్వ కేంద్రాలు), పాఠశాలల్లో, సామాజిక భవనాల్లో, ప్రైవేట్ ఆరోగ్య సౌకర్యాల్లో నడిచాయి. కార్యక్రమం అతి తేలికగా మోసుకెళ్లగల ఛాతీ ఎక్స్-రే పరికరాలను వాడిందని పత్రం సారాంశం చెబుతోంది.
సాఫ్ట్వేర్ ఏం చేసింది, ఏం చేయలేదు
AI సాఫ్ట్వేర్ Qure.ai దని PTI తెలిపింది. అది శిబిరాల్లో తీసిన డిజిటల్ ఛాతీ ఎక్స్-రేలను చదివి, TB సూచనగా కనిపించిన చిత్రాలను గుర్తించింది. అది ఎవరికీ రోగనిర్ధారణ చేయలేదు. ఎక్స్-రే గుర్తించినవారికి కళ్లె సేకరణను అందించారు, ఆ నమూనాలు కార్యక్రమంలో ఇప్పటికే ఉన్న నమూనా రవాణా వ్యవస్థ ద్వారా మాలిక్యులర్ పరీక్షకు వెళ్లాయి; వ్యాధిని నిర్ధారించింది లేదా తోసిపుచ్చింది ఆ పరీక్షే.
ఎవరు ముందు నమూనా ఇవ్వాలో సాఫ్ట్వేర్ నిర్ణయించింది. ఎవరికి TB ఉందో ప్రయోగశాల నిర్ణయించింది. ఎక్స్-రే తీసిన 1,68,568 మందిలో 18,377 మంది (10.9%) గుర్తించబడ్డారు. వారిలో 16,866 మంది (91.7%) మాలిక్యులర్ పరీక్ష పూర్తిచేశారు. పరీక్ష 877 మందిలో TBని నిర్ధారించింది, అది పరీక్షించినవారిలో 5.2%, స్క్రీనింగ్ చేసిన అందరిలో 0.52%.
కళ్లె సేకరణను స్క్రీనింగ్ స్థలానికే తేవడం, నమూనాల కోసం ఇప్పటికే ఉన్న రవాణా వ్యవస్థను వాడటం, గుర్తించినవారు పరీక్ష పూర్తిచేయడానికి సహాయపడ్డాయని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. భాగస్వామ్యానికి ఆశా కార్యకర్తలకు (గుర్తింపు పొందిన సామాజిక ఆరోగ్య కార్యకర్తలు, సముదాయ ఆరోగ్య సిబ్బంది), పరిచయమైన స్థానిక ప్రదేశాల్లో స్క్రీనింగ్కు కూడా వారు క్రెడిట్ ఇచ్చారు.
అసలు ఎక్స్-రేతో ఎందుకు స్క్రీనింగ్ చేయాలి
లక్షణాల తనిఖీ కొందరిని వదిలేస్తుంది. నేషనల్ TB ప్రివలెన్స్ సర్వేను రచయితలు ఉదహరిస్తున్నారు; అందులో బ్యాక్టీరియాలజీ ద్వారా నిర్ధారించిన కేసుల్లో 40% కంటే ఎక్కువ మంది, సాధారణంగా పరీక్షకు ఎంచుకోవడానికి వాడే లక్షణాలను చెప్పలేదని PTI నివేదించింది. AI రీడర్తో ఎక్స్-రే స్క్రీనింగ్ ఆ పరిమితిని పరిష్కరించగలదని పరిశోధకులు అంటున్నారు. పరికరాల పనిచేయని సమయం తక్కువగా ఉందని, ప్రణాళిక చేసిన పనిదినాల్లో 3.5% అని పత్రం సారాంశం జోడిస్తోంది.
ఈ రకం సాధనం గురించి WHO, ICMR ఏం చెబుతున్నాయి
2021 మార్చి 22న ప్రచురించిన WHO స్క్రీనింగ్ మార్గదర్శకాలు, డిజిటల్ ఛాతీ ఎక్స్-రేను చదివే కంప్యూటర్-ఎయిడెడ్ డిటెక్షన్ సాఫ్ట్వేర్ను సిఫార్సు చేసిన స్క్రీనింగ్ సాధనాల్లో చేర్చాయి. 2025 జూన్ 11న, జెనీవాలోని ఫౌండేషన్ ఫర్ ఇన్నొవేటివ్ న్యూ డయాగ్నోస్టిక్స్ చేసిన మదింపుతో మొదలైన స్వతంత్ర మూల్యాంకనం తర్వాత, అలాంటి ఆరు ఉత్పత్తులు 15 ఏళ్లు, అంతకంటే ఎక్కువ వయసున్నవారి స్క్రీనింగ్కు తన పనితీరు ప్రమాణాలను అందుకున్నాయని WHO తెలిపింది. 15 ఏళ్ల లోపు పిల్లలకు, కౌమారులకు ఈ సాఫ్ట్వేర్ను WHO ఇంకా సిఫార్సు చేయడం లేదు, స్క్రీనింగ్లో పాజిటివ్ వచ్చినవారికి చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు నిర్ధారణ పరీక్ష చేయాలని చెబుతోంది. ఏ ఉత్పత్తులు ఉత్తీర్ణమయ్యాయో tuput తెరిచిన పేజీలు చెప్పవు, కాబట్టి Qure.ai ఉత్పత్తి ఉత్తీర్ణమైందో లేదో ఈ వ్యాసం చెప్పదు.
భారత్కు తన సొంత సాధనం కూడా ఉంది. భారత వైద్య పరిశోధన మండలి (ICMR), దాని ఆరోగ్య పరిశోధన విభాగం, ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ప్లాస్మా రీసెర్చ్ కలిసి DeepCxR వెర్షన్ 1.1ను రూపొందించాయి; ఇది ఛాతీ ఎక్స్-రేలను సాధారణం, అసాధారణం అని వర్గీకరిస్తుంది, ఊపిరితిత్తుల TB సహా కనుగొన్న అంశాలను గుర్తించగలదు. ఈ సాధనాన్ని జాతీయ TB నిర్మూలన కార్యక్రమం కింద ఉచితంగా పంపిణీ చేస్తారని, 30 నిమిషాల్లో 250 కంటే ఎక్కువ చిత్రాలను ప్రాసెస్ చేయగలదని, గుర్తించిన కేసులను అర్హులైన వైద్య నిపుణులు సమీక్షించి నిర్ధారించవచ్చని ICMR చెబుతోంది.
జాతీయ TB నిర్మూలన కార్యక్రమం DeepCXRను స్వీకరించిందని, వాడుకలో ఉన్న AI సాధనాలను ICMR ధ్రువీకరించి సిఫార్సు చేసిందని, ఆ సాధనం ఎనిమిది రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో అమలులో ఉందని కేంద్ర ఆరోగ్య సహాయ మంత్రి అనుప్రియా పటేల్ 2025 మార్చి 28న రాజ్యసభలో ఇచ్చిన లిఖితపూర్వక సమాధానంలో చెప్పినట్లు PTI నివేదించింది. అధిక భారం ఉన్న ప్రాంతాల కోసం చేతిలో పట్టుకునే ఎక్స్-రే యంత్రాలను కేంద్రీయ సేకరణకు ఆమోదించారని అదే సమాధానం చెప్పింది. 2025 డిసెంబర్ 6న IANS నివేదించిన లోక్సభ సమాధానంలో, సహాయ మంత్రి ప్రతాపరావ్ జాదవ్ ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ AI పరిష్కారాల్లో అబ్నార్మల్ ఛెస్ట్ ఎక్స్-రే క్లాసిఫైయర్ మోడల్ను పేర్కొన్నారు. ప్రభుత్వ ఆరోగ్య రక్షణ అయిన ఆయుష్మాన్ భారత్ PM-JAY వేరే పథకం, దానికి సొంత వ్యాసం ఉంది.
ఈ వ్యాసం కోసం తెరిచిన వనరులు Qure.ai సాఫ్ట్వేర్ జాతీయ కార్యక్రమంలో భాగమో కాదో చెప్పవు, ICMR పేజీ DeepCxR కు ధ్రువీకరణ అంకెలేవీ ఇవ్వదు. ఢిల్లీలో వాడిన సాఫ్ట్వేర్గా PTI Qure.aiని పేర్కొంది, DeepCxRను కాదు.
అధ్యయనం ఏం చూపదు
ప్రచురణకర్త సొంత పేజీ tuput కు తెరుచుకోలేదు కాబట్టి, ఈ వ్యాసం జర్నల్ సారాంశ రికార్డు, పూర్తి పత్రం గురించిన రెండు వార్తా నివేదికలపై ఆధారపడింది. కార్యక్రమం ఏం చేసిందో, ఏం కనుగొందో పత్రం నివేదిస్తుంది. దాని గణాంకాలు వివరణాత్మకమైనవి, సారాంశం, వార్తా నివేదికలు పోలిక సమూహాన్ని ప్రస్తావించవు, సున్నితత్వం (సెన్సిటివిటీ), నిర్దిష్టత (స్పెసిఫిసిటీ) అంకెలు ఇవ్వవు. అంటే TB ఉన్నవారిలో ఎంతమందిని సాఫ్ట్వేర్ గుర్తించలేకపోయిందో, మరో పద్ధతి ఎంతమందిని కనుగొనేదో అవి చెప్పలేవు. యాదృచ్ఛిక పోలిక దానికి సమాధానం ఇస్తుంది; మరో ఆరోగ్య సాధనం విషయంలో అలాంటిది ఎలా ఉంటుందో వైద్యుల కోసం AI సహాయకుడిపై కెన్యా ట్రయల్ చూపిస్తుంది. పత్రం సొంత అంకెల నుంచి మరో మూడు పరిమితులు వస్తాయి.
- చేరువ. ఆ సమూహాల్లో స్వతంత్ర గృహ సర్వే 30.5% నివాసితులకు స్క్రీనింగ్ జరిగిందని అంచనా వేసింది (95% విశ్వాస అంతరం 24.3% నుంచి 36.8%). లక్షణాలు లేనివారిలో అవసరం అనే భావన తక్కువగా ఉండటం, పని ఒత్తిళ్లు ప్రధాన అడ్డంకులని రచయితలు పేర్కొన్నారు, ఆశా కార్యకర్తలు, ఇంటి గుమ్మం వద్ద సేవలు భాగస్వామ్యానికి తోడ్పడ్డాయని చెప్పారు.
- తదుపరి చర్య. తీసివేత ద్వారా, గుర్తించిన 18,377 మందిలో 1,511 మంది (సుమారు 8%) మాలిక్యులర్ పరీక్ష పూర్తిచేయలేదు, వారి ఫలితాలు అంకెల్లో లేవు.
- TB నిర్ధారణతో ముగియని గుర్తింపులు. సాఫ్ట్వేర్ 10.9% చిత్రాలను గుర్తించింది, పరీక్షించిన గుర్తింపు పొందినవారిలో 5.2% మందిలో TB నిర్ధారణ అయింది. గుర్తించిన మిగతా ఎక్స్-రేలు ఏం చూపాయో వనరులు చెప్పవు.
సముదాయవ్యాప్త AI-సహాయ ఛాతీ ఎక్స్-రే స్క్రీనింగ్ పెద్ద స్థాయిలో సాధ్యమైందని, రోగనిర్ధారణ దశల్లో అధిక పూర్తి రేటును సాధించిందని, సముదాయ భాగస్వామ్యం బలపడితే దాని ప్రజారోగ్య ప్రభావం పెరగవచ్చని రచయితలు ముగించారు.
మూలాలు మరియు మరింత చదవడానికి
- Europe PMC: Evaluating community-wide AI-assisted systematic tuberculosis screening in urban slums of Delhi (Saini and others, Indian Journal of Tuberculosis, vol. 73, supplement 2, pages S190 to S194, first published 23 August 2026)
- Crossref: record for DOI 10.1016/j.ijtb.2026.08.015, the Delhi evaluation (created 23 August 2026, print issue September 2026)
- ThePrint, carrying a PTI report: AI-assisted X-rays flag 18,377 people for TB testing in Delhi slums, 877 confirmed (6 October 2026)
- The Pioneer: AI chest x-ray screening flags 18,000, confirms 877 TB cases in slum clusters (8 October 2026)
- ICMR: About AI4CXR, the DeepCxR version 1.1 chest X-ray screening tool
- Business Standard, carrying a PTI report: AI tools used in TB screening under 100-day drive, Govt to Rajya Sabha (28 March 2025)
- IANS: AI-based diagnostic tools boosting TB, diabetes care, Govt (6 December 2025)
- WHO: Consolidated guidelines on tuberculosis, Module 2: screening, systematic screening for tuberculosis disease (22 March 2021)
- WHO: WHO approves six software products for computer-aided detection of TB on chest X-ray (11 June 2025)
- WHO: Use of computer-aided detection software for tuberculosis screening, WHO policy statement (June 2025)
ఈ వ్యాసం AI సాధనాల సహాయంతో పరిశోధించి రాయబడింది మరియు కచ్చితత్వం కోసం సవరించబడింది. ఇది సాధారణ సమాచారం మరియు చర్చ కోసం మాత్రమే, వృత్తిపరమైన సలహా కాదు. మా సంపాదకీయ ప్రమాణాలు మరియు నిరాకరణ చూడండి. తప్పు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి.
నచ్చిందా? తదుపరిది పొందండి.
ఒకసారి ఒక మంచి వ్యాసం, నేరుగా మీ ఇన్బాక్స్కు. స్పామ్ లేదు, ఎప్పుడైనా ఆపవచ్చు.