चित्रण: tuput
मराठी
डीएनईजी म्हणते की तिच्या चमूंनी सर्वोत्कृष्ट व्हिज्युअल इफेक्ट्ससाठीचा अकॅडमी पुरस्कार आठ वेळा जिंकला, सर्वात अलीकडे २ मार्च २०२५ रोजी ड्यून: पार्ट टू साठी. तिची बहुसंख्य मालकी प्राइम फोकसकडे आहे, जी नमित मल्होत्रा यांनी मुंबईत स्थापन केली, आणि आता ते डीएनईजीसह इफेक्ट्सवर काम करून रामायण हा चित्रपट निर्माण करत आहेत.
इन्सेप्शन, इंटरस्टेलर आणि ड्यून या चित्रपटांमागील व्हिज्युअल इफेक्ट्स (VFX) स्टुडिओ डीएनईजी म्हणते की तिने २०११ पासून सर्वोत्कृष्ट व्हिज्युअल इफेक्ट्ससाठीचा अकॅडमी पुरस्कार आठ वेळा जिंकला आहे. सर्वात अलीकडचा पुरस्कार २ मार्च २०२५ रोजी ९७ व्या अकॅडमी पुरस्कार सोहळ्यात ड्यून: पार्ट टू साठी मिळाला, आणि स्टुडिओची बहुसंख्य मालकी प्राइम फोकसकडे आहे, ही कंपनी नमित मल्होत्रा यांनी मुंबईत स्थापन केली.
मल्होत्रा आता प्राइम फोकस स्टुडिओजमार्फत रामायण हा चित्रपट निर्माण करत आहेत, ज्यात इफेक्ट्सचे काम डीएनईजी आणि तिची भगिनी कंपनी रिडिफाइन करत आहेत, असे डीएनईजीच्या ३ जुलै २०२५ च्या स्वतःच्या घोषणेत म्हटले आहे. हा लेख ऑस्करची नोंद चित्रपटवार मांडतो, अकॅडमी प्रत्यक्षात कोणाची नावे घेते ते सांगतो, आणि एक मुंबईतली कंपनी व एक लंडनचा स्टुडिओ मिळून एक समूह कसा झाला ते उलगडतो.
आठ चित्रपट, सोहळ्यानुसार
डीएनईजीच्या पुरस्कार पानावरील विजय सोहळ्याच्या वर्षानुसार असे आहेत, सर्व व्हिज्युअल इफेक्ट्ससाठी:
- २०११: इन्सेप्शन
- २०१५: इंटरस्टेलर
- २०१६: एक्स माकिना
- २०१८: ब्लेड रनर २०४९
- २०१९: फर्स्ट मॅन
- २०२१: टेनेट
- २०२२: ड्यून (डीएनईजी याला ड्यून: पार्ट वन म्हणते)
- २०२५: ड्यून: पार्ट टू
२०११, २०१५, २०२१ आणि २०२५ या सोहळ्यांची अकॅडमीची पाने तेच विजेते चित्रपट सांगतात. ही संख्या डीएनईजीची स्वतःची मोजणी आहे, जी व्हरायटी इंडिया, बिझनेस टुडे आणि प्राइम फोकस यांनी पुन्हा सांगितली आहे, आणि हा लेख तीच संख्या वापरतो.
ऑस्करच्या पलीकडे, त्या पानावर आठ बाफ्टा पुरस्कार (सात चित्रपटांसाठी आणि एक ब्लॅक मिरर या टीव्ही मालिकेसाठी), २६ व्हिज्युअल इफेक्ट्स सोसायटी पुरस्कार आणि चार प्राइमटाइम क्रिएटिव्ह आर्ट्स एमी मोजलेले आहेत. तिच्या कालरेषेत पहिला व्हिज्युअल इफेक्ट्स सोसायटी पुरस्कार २००९ मधील आहे, द डार्क नाइटसाठी.
अकॅडमी कोणाची नावे घेते
ऑस्कर नावाजलेल्या व्यक्तींना मिळतो, कंपनीला नाही. ड्यून: पार्ट टू साठी अकॅडमीच्या पानावर पॉल लँबर्ट, स्टीफन जेम्स, राइस सॅल्कम आणि गर्ड नेफझर यांची नावे आहेत. डीएनईजीच्या म्हणण्यानुसार जेम्स आणि सॅल्कम हे तिचे VFX पर्यवेक्षक आहेत आणि त्यांनी निर्मितीचे VFX पर्यवेक्षक लँबर्ट आणि स्पेशल इफेक्ट्स पर्यवेक्षक नेफझर यांच्यासोबत पुतळा स्वीकारला.
म्हणूनच स्टुडिओ आपला दावा आपल्या चमूंच्या कामाला पुरस्कार मिळाला अशा शब्दांत मांडतो. इन्सेप्शन, इंटरस्टेलर आणि टेनेट यांच्या अकॅडमी पानांवर प्रत्येकी अँड्र्यू लॉकली यांचे नाव आहे, आणि डीएनईजी टेनेटचा विजय तिचे VFX पर्यवेक्षक अँड्र्यू लॉकली यांचा तिसरा विजय म्हणून वर्णन करते. टेनेटबद्दल डीएनईजी पुढे सांगते की तिच्या पर्यवेक्षकांनी भौतिकशास्त्रज्ञ किप थॉर्न यांच्यासोबत काम केले, ज्यांच्यासोबत चमूने इंटरस्टेलरवरही काम केले होते, जेणेकरून चित्रपटाची दृश्ये वैज्ञानिक सिद्धांतावर आधारलेली राहिली.
ड्यून: पार्ट टू आणि जवळपास १,००० शॉट
ड्यून: पार्ट टू साठी प्रमुख VFX भागीदार म्हणून तिने जवळपास १,००० VFX शॉट दिले, असे डीएनईजी सांगते. तिच्या कामाच्या वर्णनात वाळू आणि आगीचे सिम्युलेशन, संगणकाने बनवलेली मोठी पर्यावरणे, जमाव, आणि महाकाय वाळूकृमींपासून लहान वाळवंटी उंदरांपर्यंतचे प्राणी-अॅनिमेशन यांचा उल्लेख आहे.
ऑस्करसोबत स्टुडिओ या चित्रपटासाठी एक बाफ्टा, एक क्रिटिक्स चॉइस पुरस्कार आणि चार व्हिज्युअल इफेक्ट्स सोसायटी पुरस्कार नमूद करतो, आणि ब्लेड रनर २०४९ व ड्यून नंतर डेनिस व्हिलनव्ह यांच्या चित्रपटाला मिळालेला हा तिसरा ऑस्कर असल्याचे म्हणतो. डीएनईजीच्या निवेदनात मल्होत्रा यांनी याला २०११ पासूनचा स्टुडिओचा आठवा VFX ऑस्कर म्हटले.
पीटीआयच्या वृत्तानुसार, जे ऑनमनोरमाने प्रसिद्ध केले, लँबर्ट यांनी आपल्या भाषणात VFX विक्रेते डीएनईजी आणि वायली कंपनी यांचे आभार मानले. त्याच पानावरील सॅल्कम यांच्या निवेदनात जगभरातील शेकडो कलाकार आणि तंत्रज्ञांना श्रेय दिले आहे.
मुंबईतील एक गॅरेज आणि लंडनचा एक स्टुडिओ
प्राइम फोकस आपला इतिहास १९९७ पासून मांडते, जेव्हा, तिच्या म्हणण्यानुसार, मल्होत्रा यांनी तिची स्थापना मुंबईतील एका गॅरेजमध्ये केली. तिच्या कंपनी इतिहासात भारतातील पहिली डिजिटल इंटरमीडिएट प्रणाली (जो टप्पा चित्रपटाचे रंग आणि अंतिम रूप ठरवतो) आणि २००६ मध्ये बीएसई व एनएसई शेअर बाजारांवर झालेली नोंदणी यांचा उल्लेख आहे. २०१५ च्या योरस्टोरीच्या मुलाखतीत मल्होत्रा यांनी याहून आधीची सुरुवात सांगितली: ते म्हणाले की त्यांनी १९९५ मध्ये, वयाच्या १८ व्या वर्षी, व्हिडिओ वर्कशॉप या नावाने एका कार गॅरेजमध्ये सुरुवात केली, आणि प्राइम फोकसचा जन्म १९९७ मध्ये झाला.
डबल निगेटिव्हची सुरुवात लंडनच्या सोहोमध्ये १९९८ मध्ये झाली, असे डीएनईजी सांगते, आणि तिने पिच ब्लॅक या चित्रपटाने सुरुवात केली. ७ जुलै २०१४ रोजी डीएनईजीने प्राइम फोकस वर्ल्डमध्ये विलीनीकरणाची घोषणा केली, ज्याचे तिने आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाकांक्षांसाठीचे व्यासपीठ आणि मुंबईतील प्राइम फोकस चमूसोबत काम करण्याची संधी असे वर्णन केले. प्राइम फोकसच्या पानावर हीच घटना डबल निगेटिव्हचे अधिग्रहण अशा शब्दांत मांडलेली आहे, म्हणजे दोन्ही कंपन्या २०१४ च्या व्यवहाराचे वर्णन वेगवेगळे करतात.
प्राइम फोकसच्या कॉर्पोरेट रचनेचे पान आता ती लक्झेंबर्गमधील डीएनईजीच्या मूळ घटकाचा मोठा बहुसंख्य हिस्सा धरते असे दाखवते. त्याच माहिती पानावर डीएनईजीचा पत्ता १६० ग्रेट पोर्टलँड स्ट्रीट, लंडन असा दिला आहे. प्राइम फोकस स्वतःचे वर्णन भारतात सूचिबद्ध आणि २४ शहरांत १०,००० पेक्षा जास्त व्यावसायिक असलेली कंपनी असे करते.
१९ स्टुडिओंच्या समूहातील दहा भारतीय शहरे
डीएनईजीच्या माहिती पानावर १९ स्टुडिओ नोंदवलेले आहेत. त्यातील दहा भारतात आहेत: मुंबई, चेन्नई, मोहाली, बेंगळुरू, पाटणा, कोलकाता, त्रिवेंद्रम, हैदराबाद, गोवा आणि पुणे. त्या पानावर मुंबई आणि चेन्नई येथील स्टुडिओ २०१६ मध्ये आणि बंगळुरू येथील २०२१ मध्ये सुरू झाल्याची नोंद आहे. बिझनेस टुडेने जुलै २०२६ मध्ये वृत्त दिले की भारतात सुमारे ३,००० लोक डीएनईजीसाठी काम करतात.
ऑस्करच्या दुसऱ्या दिवशी, ४ मार्च २०२५ रोजी, मल्होत्रा यांनी पीटीआयला सांगितले की एका मोठ्या हॉलीवूड चित्रपटाच्या VFX वर भारतीय चित्रपटांपेक्षा जास्त भारतीय काम करतात. त्यांनी पुढे म्हटले की भारतीय कलाकारांची क्षमता भारतीय चित्रपटकर्ते जे वापरत होते त्याच्या पुढे होती, आणि देशाला अधिक मोठे, दृश्यप्रधान प्रकल्प हवे आहेत.
भारतातील नोंदीत ब्रह्मास्त्र: पार्ट वन, शिवा याचा समावेश आहे. डीएनईजी म्हणते की तिच्या आणि रिडिफाइनच्या चमूंनी ८ ऑक्टोबर २०२४ रोजी ७० व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांत दोन पारितोषिके जिंकली: AVGC (अॅनिमेशन, व्हिज्युअल इफेक्ट्स, गेमिंग आणि कॉमिक्स) मधील सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आणि सर्वोत्कृष्ट VFX पर्यवेक्षक, ज्याचे श्रेय जयकर अरुद्र, विराल ठक्कर आणि नीलेश गोरे यांना दिले आहे. भारताच्या राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी ती प्रदान केली, असे डीएनईजी सांगते. द हॉलीवूड रिपोर्टर इंडियाच्या मुलाखतीत मल्होत्रा म्हणाले की डीएनईजी त्या चित्रपटात आराखड्याच्या टप्प्यापासून सहभागी होती, आणि अनेक भारतीय चित्रपटांत VFX ला नंतरचा विचार म्हणून वागवले जाते.
रामायण, संस्थापक निर्माते म्हणून
डीएनईजीची ३ जुलै २०२५ ची घोषणा रामायणचे वर्णन दोन भागांचा चित्रपट असे करते, जो प्राइम फोकस स्टुडिओजने यशच्या मॉन्स्टर माइंड क्रिएशन्ससह निर्माण केला आहे, दिग्दर्शक नितेश तिवारी (जे दंगल चे दिग्दर्शक आहेत, असे व्हरायटी इंडिया नमूद करते), इफेक्ट्स डीएनईजी आणि रिडिफाइन यांचे, आणि चित्रीकरण आयमॅक्ससाठी केलेले. त्याच पानावर संगीतासाठी हान्स झिमर आणि ए. आर. रहमान यांची नावे आहेत. महाकाव्याबद्दल रामायण म्हणजे काय हे पाहा.
त्या मार्च २०२५ च्या मुलाखतीत मल्होत्रा म्हणाले की उद्योगात सुमारे ३० वर्षांनंतर तो बनवण्यासाठी आपण तयार झालो असे वाटले, आणि अंदाजपत्रक किंवा मर्यादांबद्दल सबबी सांगायच्या नाहीत असे चमूचे मत होते. हे निर्मात्याचे आपल्या हेतूबद्दलचे म्हणणे आहे.
रामायण नोव्हेंबर २०२६ च्या पहिल्या आठवड्यात चित्रपटगृहांत आला. द नॅशनलच्या ५ नोव्हेंबरच्या परीक्षणात लिहिले होते की या चित्रपटात “भारतीय सिनेमात पाहिलेले काही सर्वोत्तम व्हिज्युअल इफेक्ट्स आणि अॅक्शन कोरिओग्राफी” आहे. त्याच परीक्षणाने पुढे म्हटले की इफेक्ट्सवर भर असलेल्या अनेक भारतीय चित्रपटांना आपले डिजिटल जग विश्वासार्ह करण्यात अडचण आली आहे. सॅकनिल्कच्या ९ नोव्हेंबरच्या आढाव्यात १९ समीक्षकांची परीक्षणे मोजली: १४ सकारात्मक, ५ संमिश्र, एकही नकारात्मक नाही, आणि सरासरी १०० पैकी ७५. आउटलुकच्या संमिश्र परीक्षणाचे शीर्षक आहे “Nitesh Tiwari’s VFX Spectacle Misses The Soul”, आणि फर्स्टपोस्टचे परीक्षण “stunning VFX” आणि “an inconsistent retelling” यांना एकत्र ठेवते.
डीएनईजीच्या पुरस्कार पानावर, १२ नोव्हेंबर २०२६ रोजी वाचल्यानुसार, आठ अकॅडमी पुरस्कार, आठ बाफ्टा, २६ व्हिज्युअल इफेक्ट्स सोसायटी पुरस्कार आणि चार एमी नोंदवलेले आहेत, आणि रामायणसाठी अद्याप कोणताही पुरस्कार नाही.
स्रोत आणि पुढील वाचन
- DNEG: Awards (Academy, BAFTA, Visual Effects Society and Emmy awards, as listed by the studio)
- DNEG: About us (company timeline, studios, eight Academy Awards since 2011)
- DNEG, 2 March 2025: 'Dune: Part Two' wins the Oscar for Visual Effects
- DNEG, 25 April 2021: DNEG wins Oscar, BAFTA and Critics Choice Awards for Tenet
- DNEG, 9 October 2024: Brahmastra VFX team shines at the 70th Indian National Film Awards
- DNEG, 3 July 2025: Ramayana Unveiled
- Prime Focus Limited: About us (corporate structure and history)
- Academy of Motion Picture Arts and Sciences: The 97th Academy Awards, 2025
- Academy of Motion Picture Arts and Sciences: The 93rd Academy Awards, 2021
- Academy of Motion Picture Arts and Sciences: The 87th Academy Awards, 2015
- Academy of Motion Picture Arts and Sciences: The 83rd Academy Awards, 2011
- Onmanorama (PTI), 4 March 2025: 'Ramayana' VFX team behind Oscar win for 'Dune: Part Two'
- The Hollywood Reporter India, 13 March 2025: Namit Malhotra on The Ramayana, DNEG and Indian VFX
- YourStory, June 2015: A garage startup to Hollywood fame, how Namit Malhotra pivoted his way to success
- Business Today, 30 July 2026: How India-linked DNEG became Hollywood's Oscar-winning VFX giant
- Variety India, 3 September 2026: Ramayana sets November release date
- The National, 5 November 2026: Ramayana: Part 1 review
- Sacnilk, 9 November 2026: Ramayana Part 1, review of reviews
हा लेख AI साधनांच्या मदतीने संशोधित आणि लिहिला गेला असून अचूकतेसाठी संपादित केला आहे. हा केवळ सर्वसाधारण माहिती आणि चर्चेसाठी आहे, व्यावसायिक सल्ला नाही. आमचे संपादकीय मानक आणि अस्वीकरण पाहा. चूक आढळली? आम्हाला कळवा.
आवडलं? पुढचा लेख मिळवा.
एका वेळी एक चांगला लेख, थेट तुमच्या इनबॉक्समध्ये. स्पॅम नाही, हवं तेव्हा थांबवा.