గీతా ఫోగాట్ 2010 అక్టోబర్ 7న కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో భారతదేశపు తొలి మహిళల రెజ్లింగ్ స్వర్ణం గెలుచుకుంది, ఆమె సోదరి బబితా 2014లో గ్లాస్గోలో స్వర్ణం గెలుచుకుంది

2010 అక్టోబర్ 7న ఢిల్లీ కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో మహిళల 55 కిలోల ఫ్రీస్టైల్ ఫైనల్‌ను గీతా ఫోగాట్ గెలుచుకుంది; ఇది మహిళల రెజ్లింగ్‌లో భారతదేశానికి తొలి స్వర్ణం. మహిళలకు ఈ క్రీడను అందించిన తొలి క్రీడలు కూడా ఇవే. ఢిల్లీకి ముందు ఎనభై ఏళ్లపాటు రెజ్లింగ్ పురుషులకే పరిమితమైందని క్రీడల సొంత సంస్థ కామన్వెల్త్ స్పోర్ట్ చెబుతుంది.

ఫైనల్లో ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన ఎమిలీ బెన్‌స్టెడ్‌ను ఓడించి, రెండో రౌండ్‌లో ఆమెను పిన్ చేసిందని ఆ రోజు ది ట్రిబ్యూన్ నివేదిక చెబుతుంది. నైజీరియాకు చెందిన లోవినా ఎడ్వర్డ్స్‌తో జరిగిన సెమీ-ఫైనల్ కష్టమైన పోరు; ఫైనల్ గురించి ఆమె, “ఫైనల్ ఇంత ఏకపక్షంగా ఉంటుందని నేను ఎప్పుడూ ఊహించలేదు” అని చెప్పింది. ఈ పతకాన్ని తన తండ్రికి, కోచ్ మహావీర్ సింగ్‌కు అంకితం చేసింది.

రెండు రోజుల్లో భారత మహిళలకు ఆరు పతకాలు

ఢిల్లీలో ఫ్రీస్టైల్‌లో భారత మహిళలు గెలిచిన మూడు స్వర్ణాల్లో గీత స్వర్ణం మొదటిది. అక్టోబర్ 8న అల్కా తోమర్ 59 కిలోల స్వర్ణం, అనిత కుమారి మరొకటి గెలుచుకున్నారని ట్రిబ్యూన్ చెబుతుంది. గీత చెల్లెలు బబిత, బబిత కుమారి పేరుతో పాల్గొని, ఫైనల్లో నైజీరియాకు చెందిన ఇఫియోమా న్వోయే చేతిలో 4-7తో ఓడి 51 కిలోల రజతం గెలుచుకుంది.

“నాకు నమ్మకం ఉంది కానీ ప్రత్యర్థి చాలా పొడవు” అని బబిత ఆ పత్రికకు చెప్పింది. ఫ్రీస్టైల్‌లో భారత మహిళల మొత్తం పతకాలు మూడు స్వర్ణాలు, రెండు రజతాలు, ఒక కాంస్యం అని ట్రిబ్యూన్ లెక్క.

బలాలీలో ఒక రెజ్లింగ్ శాల

ఆ సోదరీమణులు హరియాణాలోని బలాలీ గ్రామంలో పెరిగారు; అక్కడ వారి తండ్రి సర్పంచ్ (ఎన్నికైన గ్రామ పెద్ద), తన ఇంట్లో అఖాడా అనే రెజ్లింగ్ శాల నడిపేవారు. మహావీర్ సింగ్ ఫోగాట్ అప్పుడు 10 ఏళ్ల గీతను, 8 ఏళ్ల బబితను పరుగుకు ఉదయం అయిదు గంటలకు లేపడం మొదలుపెట్టారని, యునైటెడ్ వరల్డ్ రెజ్లింగ్ తిరిగి ప్రచురించిన 2014 ప్రొఫైల్‌లో లైవ్ మింట్‌కు చెందిన రుద్రనీల్ సేన్‌గుప్తా నివేదిస్తారు. ఒక వారం తర్వాత ఆయన మట్టి గుంటను, దానిపై టిన్ షెడ్డును నిర్మించారు.

గ్రామస్తులు అభ్యంతరం చెప్పారు. మొదట్లో అఖాడాలో చేరిన నలుగురు ఇతర అమ్మాయిలను వారి తల్లిదండ్రులు ఒక నెలలోపే మాన్పించారు, సోదరీమణులు అబ్బాయిలతో కలిసి శిక్షణ ప్రారంభించినప్పుడు కుటుంబం మరింత వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంది. తనకు పిచ్చి పట్టిందని గ్రామంలో ప్రజలు అన్నారని మహావీర్ సేన్‌గుప్తాకు చెప్పారు. కుమార్తెలను మాన్పించిన తల్లిదండ్రులతో, ఒక మహిళ ప్రధానమంత్రి, సర్పంచ్ లేదా డాక్టర్ కాగలిగితే రెజ్లర్ కూడా కాగలదని చెప్పానని ఆయన అంటారు.

ప్రపంచ పతకం నుండి లండన్ ఒలింపిక్స్ వరకు

2012 ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో ఇద్దరు సోదరీమణులూ కాంస్యం గెలిచారు, గీత 55 కిలోల్లో, బబిత 51 కిలోల్లో అని ఇండియా ప్రపంచ పతకాల ఈఎస్‌పీఎన్ జాబితా చెబుతుంది. 2006లో అల్కా తోమర్ 59 కిలోల కాంస్యాన్ని, ఒక భారతీయ మహిళ గెలిచిన తొలి ప్రపంచ పతకంగా ఈఎస్‌పీఎన్ నమోదు చేస్తుంది.

2012లోనే గీత ఒలింపిక్ రెజ్లింగ్‌కు అర్హత సాధించిన భారతదేశపు తొలి మహిళ అయిందని సేన్‌గుప్తా ప్రొఫైల్, ఏబీసీ న్యూస్ రెండూ నివేదిస్తాయి. లండన్‌లో ఆమె 55 కిలోల విభాగం 2012 ఆగస్టు 9న జరిగింది. ఒలింపిక్ చరిత్రకారుల డేటాబేస్ ఒలింపెడియా, ఆమె రెండో రౌండ్ పోరులో కెనడాకు చెందిన టోన్యా వెర్బీక్ చేతిలో ఓడిందని (వెర్బీక్ తర్వాత రజతం గెలిచింది), ఆమె రెపెచేజ్ (ఓడిన రెజ్లర్లకు రెండో అవకాశం) ప్రయాణం ఉక్రెయిన్‌కు చెందిన టెటియానా లాజరేవాతో ముగిసిందని చూపిస్తుంది. ఆమె 13వ స్థానంలో నిలిచింది.

2012 ఆగస్టు 19న ప్రకటించిన 2012 సంవత్సరపు అర్జున అవార్డుల పీఐబీ జాబితాలో రెజ్లింగ్ విభాగంలో గీతా ఫోగాట్ ఉంది. 2013లో ఆమె ఉమెన్స్ రెజ్లింగ్ వరల్డ్ కప్‌లో రెండో స్థానం సాధించిందని సేన్‌గుప్తా రాస్తారు.

బబిత గ్లాస్గో స్వర్ణం, రియో క్రీడలు

2014 గ్లాస్గోలో, సోదరీమణుల కజిన్ వినేశ్ ఫోగాట్ జూలై 29న 48 కిలోల స్వర్ణం గెలుచుకుంది. రెండు రోజుల తర్వాత, ఎడమ మోకాలి లిగమెంట్ గాయంతోనే బబిత 55 కిలోల స్వర్ణం గెలుచుకుందని సేన్‌గుప్తా నివేదిస్తారు. ఈఎస్‌పీఎన్ కూడా ఆమెను 2014 కామన్వెల్త్ క్రీడల స్వర్ణ పతక విజేతగా జాబితా చేస్తుంది.

2015 సంవత్సరపు అర్జున అవార్డును భారత ప్రభుత్వం బబిత కుమారికి ఇచ్చింది, దాన్ని 2015 ఆగస్టు 14న ప్రకటించారు. ఆగస్టు 29 వేడుక సమయంలో ఆమె విదేశాల్లో ఉండటంతో, సహాయ మంత్రి సర్బానంద సోనోవాల్ దాన్ని సెప్టెంబర్ 29న ఆమెకు అందజేశారని పీఐబీ చెబుతుంది.

2016 రియో ఒలింపిక్స్‌లో ముగ్గురు భారతీయ మహిళలు రెజ్లింగ్ చేశారు: 48 కిలోల్లో వినేశ్ ఫోగాట్, 53 కిలోల్లో బబిత, 58 కిలోల్లో సాక్షి మలిక్. గీత 2017లో జాతీయ టైటిల్ గెలుచుకుంది, గోండాలో జరిగిన జాతీయ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో ఆమె రజతం గెలిచిందని, ఆ టైటిల్ తర్వాత ఆమెకు అదే మొదటి పతకమని 2021 నవంబర్‌లో ఈఎస్‌పీఎన్ నివేదించింది.

మహిళల రెజ్లింగ్‌లో ఏం మారింది

గీత విజయాన్ని “ఆ క్రీడల్లో ఎనభై ఏళ్లపాటు మహిళలకు మూసి ఉన్న ఒక క్రీడా విభాగంలో అవకాశాల మార్పు” అని కామన్వెల్త్ స్పోర్ట్ వర్ణిస్తుంది. 2010 స్వర్ణం తర్వాత బలాలీలో సంబరాలు పది రోజులు సాగాయని సేన్‌గుప్తా రాస్తారు. శిక్షణ కోసం ఎంతోమంది అమ్మాయిలు రావడం మొదలవడంతో మహావీర్ వారికి హాస్టల్ కట్టించారు; 2014లో అందులో 36 మంది ఉన్నారు. వారి చెల్లెలు రీతు ఫోగాట్, “గీత-బబిత వల్ల మాకు ఏ అడ్డంకులూ ఎదురుకాలేదు” అని సేన్‌గుప్తాకు చెప్పింది.

రియో క్రీడలకు ముందు హరియాణా నుండి నివేదిస్తూ, గీత కామన్వెల్త్ స్వర్ణం, ఒలింపిక్ అర్హత తర్వాత వైఖరులు మారడం మొదలైందని ఏబీసీ న్యూస్ చెబుతుంది. గీత 2010 స్వర్ణం భారతదేశంలో మహిళల రెజ్లింగ్‌ను విస్తృత ప్రజా దృష్టికి తెచ్చిందని 2017 జనవరిలో ఈఎస్‌పీఎన్‌కు చెందిన జోనాథన్ సెల్వరాజ్ రాశారు.

ప్రారంభ పునాది చిన్నది. రెజ్లింగ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా 2014 రిజిస్టర్‌లో 2,999 మంది పురుషులకు ఎదురుగా 337 మంది మహిళా రెజ్లర్లు ఉన్నారని, జాతీయ మహిళల జట్టుతో పనిచేసే కోచ్ కృపా శంకర్, హరియాణా మాత్రమే నిజంగా ప్రయత్నిస్తున్న రాష్ట్రమని తనతో చెప్పారని సేన్‌గుప్తా ఉటంకిస్తారు. 2006 నుండి మహిళలకు, పురుషులకు ఒకే అంతర్జాతీయ నగదు బహుమతులు, ప్రభుత్వ నిధులు అందుతున్నాయని, అయితే మహిళలు లక్నోలోని స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా కేంద్రంలో, పురుషులు సోనేపట్‌లో శిక్షణ పొందారని సేన్‌గుప్తా కూడా నివేదిస్తారు.

2016 ఆగస్టు 18న సాక్షి మలిక్ రియోలో 58 కిలోల కాంస్యం గెలిచింది; ఇది ఒక భారతీయ మహిళా రెజ్లర్ గెలిచిన తొలి ఒలింపిక్ పతకమని ఈఎస్‌పీఎన్ వర్ణిస్తుంది. భారత మహిళల మరో జట్టు క్రీడ తన తొలి ప్రపంచ టైటిల్‌ను తొమ్మిదేళ్ల తర్వాత చేరింది: క్రికెటర్లు 2025 నవంబర్ 2న ప్రపంచ కప్ ఫైనల్ గెలిచారు, tuput ఆ మ్యాచ్ కథనం నమోదు చేస్తుంది.

దంగల్, రికార్డు నుండి అది ఎక్కడ భిన్నంగా వెళ్తుంది

దంగల్ 2016 డిసెంబర్ 23న విడుదలైందని బాక్స్ ఆఫీస్ ఇండియా చెబుతుంది. నితేశ్ తివారీ దర్శకత్వం వహించారు, ఆమిర్ ఖాన్, కిరణ్ రావు, సిద్ధార్థ్ రాయ్ కపూర్ నిర్మించారు, నటీనటుల్లో ఖాన్‌తో పాటు సాక్షి తన్వర్, ఫాతిమా సనా షేక్, సాన్యా మల్హోత్రా ఉన్నారు. ఆమిర్ ఖాన్ ప్రొడక్షన్స్, డిస్నీ ఇండియా సహ-నిధులు సమకూర్చాయని, ఇది నిజ కథ ఆధారంగా తీశారని స్క్రీన్ డైలీ వర్ణిస్తుంది. దీని బాక్సాఫీస్, ఖాన్ ఇతర పని tuput ఆమిర్ ఖాన్, లగాన్, చైనాలో దంగల్ వ్యాసంలో ఉన్నాయి.

సంబంధిత వ్యక్తులతో చిత్రాన్ని ట్రిబ్యూన్ సరిచూసింది. దంగల్‌లో 2010 ఫైనల్‌కు ముందు మహావీర్‌ను ఒక గదిలో బంధిస్తారు. అలాంటిదేమీ జరగలేదని గీత ఆ పత్రికకు చెప్పింది; మహావీర్ జీవిత చరిత్ర అఖాడాను ఉటంకిస్తూ ఆయన్ను ప్రేక్షకుల స్టాండ్స్‌లో ఉంచింది ఆ పత్రిక. ఆయనకు ఎంట్రీ పాస్ నిరాకరించారని, ఆమె గెలిచిన తర్వాత మ్యాట్ దగ్గరికి రానివ్వలేదని ఆమె చెప్పింది. 2010కి ముందు ఆమె బలహీన ఫామ్‌కు చిత్రం ఒక జాతీయ కోచ్‌ను నిందిస్తుంది, కానీ ఆ చిత్ర పాత్రకు ఆధారమైన కోచ్ పి. ఆర్. సోంధీ కింద ఆమె 2009, 2011లో కామన్వెల్త్ ఛాంపియన్‌షిప్ స్వర్ణాలు గెలిచిందని ట్రిబ్యూన్ గమనిస్తుంది.

చిత్రం తన జాతీయ కోచ్ పాత్ర విషయంలో సినిమాటిక్ స్వేచ్ఛ తీసుకుందని, తొలి సంవత్సరాల్లో మహావీర్ ప్రయత్నాలను, త్యాగాలను తాను గుర్తిస్తానని మాజీ ప్రధాన జాతీయ కోచ్ ఓ. పి. యాదవ్ ట్రిబ్యూన్‌కు చెప్పారు. తన తండ్రి కృషి వల్లే తాను జాతీయ శిబిరానికి చేరానని, తన విజయానికి శిబిరాలు, కోచ్‌లు తోడ్పడ్డారని గీత చెప్పింది.