భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ 2026 ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ మధ్య 7.8 శాతం పెరిగింది, రిజర్వ్ బ్యాంక్ అంచనా 7 శాతాన్ని మించింది; పెట్టుబడి 11.9 శాతం, సేవలు 10 శాతం పెరిగాయి

భారత వాస్తవ GDP 2026 ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ త్రైమాసికంలో, అంటే 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం (2026 ఏప్రిల్ నుంచి 2027 మార్చి వరకు) మొదటి త్రైమాసికంలో, 7.8 శాతం పెరిగిందని గణాంకాలు, కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) 2026 ఆగస్టు 31న తెలిపింది. ధరల మార్పుల ప్రభావాన్ని తొలగించిన వాస్తవ GDP ₹81.36 లక్షల కోట్లు (₹81.36 ట్రిలియన్); ఏడాది క్రితం అది ₹75.46 లక్షల కోట్లు. ఈ త్రైమాసికానికి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ఆగస్టు 5న 7.0 శాతం అంచనా వేసింది; రాయిటర్స్ ఆర్థికవేత్తల సర్వే 7.1 శాతం ఊహించిందని CNBC తెలిపింది.

వ్యయం వైపు పెట్టుబడి ముందుంది. భవనాలు, యంత్రాలు, ఇతర దీర్ఘకాలిక ఆస్తులపై వ్యయమైన స్థూల స్థిర మూలధన కల్పన స్థిర ధరల్లో 11.9 శాతం పెరిగింది; 2025 ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ మధ్య అది 5.8 శాతం. ఉత్పత్తి వైపు సేవలు 10.0 శాతం, పరిశ్రమ, విద్యుత్, నిర్మాణ సమూహం 8.6 శాతం పెరిగాయి. కింద ఉన్నది 2026 అక్టోబర్ 29న చదివిన మంత్రిత్వ శాఖ నోట్‌లోని వివరాలు. ఇది తొలి అంచనా మాత్రమే, దీన్ని సవరించవచ్చని MoSPI చెబుతోంది.

మంత్రిత్వ శాఖ గణాంకాలు, అవి అధిగమించిన అంచనాలు

నామమాత్ర GDP, అంటే ఆ రోజు ధరల్లో కొలిచినది, 10.3 శాతం పెరిగి ₹80.00 లక్షల కోట్ల నుంచి ₹88.27 లక్షల కోట్లకు చేరింది. స్థూల విలువ జోడింపు (GVA, ఉత్పత్తుల పన్నులు కలపడానికి ముందు, ఉత్పత్తి విలువ నుంచి వాడిన ముడి వస్తువుల విలువను తీసివేసినది) వాస్తవ పరంగా 8.2 శాతం పెరిగి ₹73.82 లక్షల కోట్లయింది. ఉత్పత్తులపై నికర పన్నులు వాస్తవ పరంగా 3.9 శాతం మాత్రమే పెరిగినందున GDP వృద్ధి GVA కంటే తక్కువగా ఉంది. పోలిక కోసం తీసుకున్న 2025 ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ త్రైమాసికం కొత్త సిరీస్‌లో 6.9 శాతం వృద్ధితో చూపబడింది.

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ద్రవ్య విధాన కమిటీ ఆగస్టు 5 నాటి తీర్మానంలో మొదటి త్రైమాసిక అంచనాను 7.0 శాతంగా, పూర్తి సంవత్సర అంచనాను 6.7 శాతంగా పెట్టింది. రాయిటర్స్ సర్వే అంచనా 7.1 శాతంతో 7.8 శాతాన్ని CNBC పోల్చింది; ఆ సర్వేలో 58 మంది ఆర్థికవేత్తలు పాల్గొన్నారని 5paisa తెలిపింది. పశ్చిమాసియా సంఘర్షణ తారస్థాయిలో ఉన్న సమయంలో ఈ ఫలితం రావడం వల్ల L&T ఫైనాన్స్‌కు చెందిన రజనీ ఠాకూర్ దీన్ని “సానుకూల ఆశ్చర్యం” అన్నారని WebIndia123 నివేదించింది. ఇదే త్రైమాసికాన్ని IMF పట్టికలతో పోల్చే భారత GDP ర్యాంక్, దాని వెనుక ఉన్న సంఖ్యలు మా వ్యాసంలో ఉంది.

సేవల వృద్ధి వేగంగా ఉంది, ఆర్థిక, ఐటీ రంగాలు ముందున్నాయి

తృతీయ (సేవల) రంగం స్థిర ధరల్లో 10.0 శాతం పెరిగింది. దీనిలో ఆర్థిక సేవలు, స్థిరాస్తి, సొంత ఇళ్ల యాజమాన్యం, ఐటీ, వృత్తిపరమైన సేవలు ₹17.99 లక్షల కోట్ల నుంచి ₹20.17 లక్షల కోట్లకు, అంటే 12.1 శాతం పెరిగాయి. వాణిజ్యం, హోటళ్లు, రవాణా, సమాచార ప్రసారం, ప్రసార సంబంధిత సేవలు 8.5 శాతం, ప్రభుత్వ పరిపాలన, రక్షణ, ఇతర సేవలు 7.5 శాతం పెరిగాయి.

నోట్ అనుబంధంలోని సూచికల్లో రైలు ప్రయాణికుల కిలోమీటర్లు 8.3 శాతం, దేశీయ విమాన ప్రయాణికులు, సరుకు రవాణా 2.9 శాతం పెరిగాయి. అదే పట్టికలో అంతర్జాతీయ విమాన రాకపోకలు 19.5 శాతం తగ్గాయి. సేవల వృద్ధి వరుసగా మూడో త్రైమాసికం రెండంకెల్లో నిలిచిందని ICRA ప్రధాన ఆర్థికవేత్త అదితి నాయర్ పేర్కొన్నారని WebIndia123 నివేదిక చెబుతోంది.

పరిశ్రమలు, విద్యుత్, నిర్మాణం

ద్వితీయ రంగం 8.6 శాతం పెరిగింది. తయారీ రంగం ₹9.38 లక్షల కోట్ల నుంచి ₹10.24 లక్షల కోట్లకు, అంటే 9.2 శాతం పెరిగింది; ఏడాది క్రితం ఇది 8.3 శాతం. విద్యుత్, గ్యాస్, నీటి సరఫరా 8.9 శాతం, నిర్మాణం 7.7 శాతం పెరిగాయి.

సూచికలు ఈ చిత్రానికి మద్దతు ఇస్తున్నాయి. ఇతర వస్తువులను తయారు చేసే యంత్రాలు, పరికరాలైన మూలధన వస్తువుల పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి 15.2 శాతం, విద్యుత్ పరికరాలు 27.0 శాతం, కంప్యూటర్లు, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఆప్టికల్ ఉత్పత్తులు 12.4 శాతం, ఇతర రవాణా పరికరాలు 19.5 శాతం పెరిగాయి. విద్యుత్ ఉత్పత్తి 9.3 శాతం పెరిగింది; ఏడాది క్రితం అది 1.5 శాతం తగ్గింది. సిమెంట్ ఉత్పత్తి 8.9 శాతం, తుది ఉక్కు వినియోగం 8.3 శాతం పెరిగాయి. వాణిజ్య వాహనాల అమ్మకాలు 18.3 శాతం, త్రిచక్ర వాహనాల అమ్మకాలు 29.7 శాతం పెరిగాయి.

పెట్టుబడి గత ఏడాది వేగానికి సుమారు రెట్టింపు పెరిగింది

స్థూల స్థిర మూలధన కల్పన స్థిర ధరల్లో ₹24.97 లక్షల కోట్ల నుంచి ₹27.96 లక్షల కోట్లకు, అంటే 11.9 శాతం పెరిగింది. ప్రస్తుత ధరల్లో అది 20.4 శాతం పెరిగిందని, నామమాత్ర GDPలో దాని వాటా 31.4 శాతం నుంచి 34.3 శాతానికి పెరిగిందని నోట్‌లోని పట్టికలు చూపిస్తున్నాయి. నోట్‌లోని సూచికల పట్టికలో యంత్రాలు, పరికరాల దిగుమతులు 51.5 శాతం పెరిగాయి.

రిజర్వ్ బ్యాంక్ అక్టోబర్ తీర్మానం 7.8 శాతానికి కారణాల్లో “బలమైన ప్రైవేట్ వినియోగం, స్థిర పెట్టుబడి”ని పేర్కొంది. అక్టోబర్ 28న ప్రచురితమైన ప్రసంగంలో డిప్యూటీ గవర్నర్ పూనమ్ గుప్తా కూడా స్థిర పెట్టుబడి 11.9 శాతం అనే సంఖ్యను ప్రైవేట్ వినియోగంతో పాటు ప్రధాన చోదకాలుగా చెప్పారు. బ్రిక్‌వర్క్ రేటింగ్స్‌కు చెందిన రాజీవ్ శరణ్ దీన్ని పెట్టుబడుల పునరుజ్జీవనం అన్నారు; ఈ త్రైమాసికంలో కేంద్రం, రాష్ట్రాలు, కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల మూలధన వ్యయం కలిపి 16.9 శాతం పెరిగిందని ఇండియా రేటింగ్స్‌కు చెందిన దేవేంద్ర పంత్ చెప్పారని WebIndia123 నివేదిక పేర్కొంటోంది.

వినియోగం, ఎగుమతులు, దిగుమతులు

కుటుంబాల ఖర్చు అయిన ప్రైవేట్ తుది వినియోగ వ్యయం స్థిర ధరల్లో 7.1 శాతం పెరిగింది; ఏడాది క్రితం ఇది 6.8 శాతం. ఇది నామమాత్ర GDPలో 55.6 శాతం; నోట్‌లోని సూచికల పట్టికలో గృహ వాహనాల నమోదులు 15.9 శాతం పెరిగాయి. నోట్‌లోని స్థిర ధరల స్థాయిల ఆధారంగా లెక్కిస్తే ప్రభుత్వ తుది వినియోగం 4.3 శాతం పెరిగింది.

వస్తు, సేవల ఎగుమతులు స్థిర ధరల్లో ₹17.08 లక్షల కోట్ల నుంచి ₹19.14 లక్షల కోట్లకు పెరిగాయి; అదే లెక్క ప్రకారం ఇది సుమారు 12 శాతం పెరుగుదల. ప్రస్తుత ధరల్లో రూపాయి విలువలో నోట్ వాటిని 25.8 శాతం పెరిగినట్లు చూపుతోంది. స్థిర ధరల్లో దిగుమతులు ₹19.72 లక్షల కోట్లకు బదులు ₹19.51 లక్షల కోట్లు, అంటే స్వల్ప తగ్గుదల. వస్తు ఎగుమతులు తిరిగి పుంజుకున్నాయని, సేవల ఎగుమతులు బలంగా ఉన్నాయని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆగస్టు, అక్టోబర్ తీర్మానాలు రెండూ చెబుతున్నాయి. వాణిజ్య వైపును నెలవారీగా చూపే సెప్టెంబర్ వస్తు ఎగుమతుల గణాంకాల వ్యాసం మా వద్ద ఉంది.

వ్యవసాయం, గనులు, ధరల సర్దుబాటు

వ్యవసాయం, పశుపోషణ, అటవీ, చేపల పెంపకం 3.6 శాతం పెరిగాయి; గనులు, క్వారీలు 2.4 శాతం తగ్గడంతో ప్రాథమిక రంగం మొత్తం 2.9 శాతం పెరిగింది. నోట్‌లోని సూచికల పట్టిక ప్రకారం ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి 4.8 శాతం పెరిగింది; బియ్యం 6.2 శాతం, గోధుమ 0.5 శాతం పెరిగాయి. ప్రాథమిక రంగంలో గనుల ఉత్పత్తి బలహీనమైన వైపు; అదే పట్టికలో ఇంధన ఖనిజాలు 4.5 శాతం తగ్గాయి.

నామమాత్ర వృద్ధి 10.3 శాతం, వాస్తవ వృద్ధి 7.8 శాతం మధ్య అంతరం మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థకు సుమారు 2.3 శాతం ధరల సర్దుబాటును సూచిస్తుంది; ఈ సంఖ్య నోట్‌లోని స్థాయిల నుంచి లెక్కించినది. ఈ విడుదలను పరిశీలించిన The Geostrata, ఈ సర్దుబాటు వినియోగదారుల ద్రవ్యోల్బణం కంటే తక్కువగా ఉందని, దాని వెనుక ఉన్న అంచనాలను పరిశీలించాల్సి ఉందని పేర్కొంది. జూలైకి వినియోగదారుల ద్రవ్యోల్బణం 4.45 శాతమని CNBC నివేదించింది. ఈ అంతరానికి ఒక కారణాన్ని నోట్ స్వయంగా వివరిస్తోంది. 2022-23 ధరల ఆధారంగా నిర్మించి 2026 ఫిబ్రవరి 27న ప్రవేశపెట్టిన కొత్త సిరీస్ తయారీ ఉత్పత్తిని, ఉత్పాదకాలను విడివిడిగా సర్దుబాటు చేస్తుంది; ముడి చమురు వంటి ఉత్పాదకాల ధరలు ఉత్పత్తి ధరల కంటే వేగంగా పెరిగినప్పుడు తయారీ ధరల భాగం తగ్గవచ్చని నోట్ చెబుతోంది. పట్టికల్లో తయారీ వాస్తవ వృద్ధి 9.2 శాతం, నామమాత్ర వృద్ధి 7.7 శాతం.

ఆగస్టు 31 విడుదల 2022 ఏప్రిల్ నుంచి జూన్ వరకు అన్ని త్రైమాసికాలను కూడా తాజాపరిచింది. 2026 జనవరి నుంచి మార్చి త్రైమాసికం జూన్ 5 నోట్‌లో 7.8 శాతంగా ఇవ్వబడింది. అది ఇప్పుడు 8.6 శాతం ఉందని 5paisa, PSU Watch అనే రెండు వార్తా సంస్థలు చెబుతున్నాయి; CNBC మాత్రం ఇంకా 7.8 శాతమనే రాస్తోంది, ఆగస్టు నోట్‌లోని ప్రకటనలు ఆ త్రైమాసికాన్ని ఇవ్వలేదు. 2025-26 పూర్తి సంవత్సర వృద్ధి జూన్ నోట్‌లో 7.7 శాతం.

అంచనాలు అప్పటి నుంచి ఎలా మారాయి

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ద్రవ్య విధాన కమిటీ అక్టోబర్ 5 నుంచి 7 వరకు మళ్లీ సమావేశమై, 2026-27 అంచనాను ఆగస్టులోని 6.7 శాతం నుంచి 7.1 శాతానికి పెంచింది. ఆ తీర్మానం జూలై నుంచి సెప్టెంబర్‌కు 7.2 శాతం, అక్టోబర్ నుంచి డిసెంబర్‌కు 6.9 శాతం, జనవరి నుంచి మార్చికి 6.8 శాతం అని ఇచ్చింది. IMF అక్టోబర్ వరల్డ్ ఎకనామిక్ అవుట్‌లుక్ ఈ సంవత్సరానికి 7.0 శాతం అంచనా వేసిందని డిప్యూటీ గవర్నర్ గుప్తా అక్టోబర్ 28న చెప్పారు.

ప్రైవేట్ అంచనాదారుల అభిప్రాయాలు వేర్వేరుగా ఉన్నాయి. కేర్‌ఎడ్జ్ రేటింగ్స్ తన 2026-27 అంచనాను 7.0 శాతం నుంచి 7.3 శాతానికి పెంచింది; వృద్ధి 7.0 శాతాన్ని దాటే అవకాశం ఉందని, ఇంతకుముందు అది 6.8 శాతమని ఇండియా రేటింగ్స్ చెప్పింది. బ్రిక్‌వర్క్ రేటింగ్స్ సుమారు 6.7 శాతాన్నే కొనసాగించింది, రెండో అర్ధభాగంలో పోలిక ఆధారం కఠినంగా ఉంటుందని భావిస్తోంది. భౌగోళిక రాజకీయ, వాణిజ్య విధాన ముప్పులు, ఎల్ నినో, అధిక ఆహార ద్రవ్యోల్బణం వల్ల వృద్ధి మందగించవచ్చని కేర్‌ఎడ్జ్‌కు చెందిన రజని సిన్హా పేర్కొన్నారు. లోపభూయిష్టమైన నైరుతి రుతుపవనాలు, పశ్చిమాసియా సంఘర్షణ, అస్థిరమైన ముడి చమురు ధరలను రిజర్వ్ బ్యాంక్ అక్టోబర్ తీర్మానం ప్రధాన ముప్పులుగా పేర్కొంది, వృద్ధికి ముప్పులు “సమంగా సమతూకంలో” ఉన్నాయని అంచనా వేసింది. ఈ వాతావరణ వ్యవస్థ ఎలా పనిచేస్తుందో తెలుసుకోవడానికి రుతుపవనాల శాస్త్రం మా వివరణ చూడండి.

వడ్డీ రేట్లను నిర్ణయించడం, రూపాయిని నిర్వహించడం అనే పనిని రిజర్వ్ బ్యాంక్, ప్రభుత్వం పంచుకుంటాయి; రిజర్వ్ బ్యాంక్ గురించిన మా వివరణ దాన్ని వివరిస్తుంది. జూలై నుంచి సెప్టెంబర్ అంచనా విడుదల తేదీగా MoSPI నోట్ 2026 నవంబర్ 30ని ఇచ్చింది.