పట్నాలోని బిహార్ మ్యూజియం వర్త్ ఎ జర్నీ 2026 ప్రపంచ 100 ఉత్తమ మ్యూజియంల జాబితాలో తొమ్మిదో స్థానంలో నిలిచింది, ఆసియా మ్యూజియంలలో ఇదే అత్యున్నత స్థానం, జాబితాలోని ఏకైక భారతీయ మ్యూజియం కూడా ఇదే, మెట్ పదో స్థానంలో, లూవ్ర్ 31వ స్థానంలో ఉన్నాయి

పట్నాలోని బిహార్ మ్యూజియం వర్త్ ఎ జర్నీ (Worth a Journey) రూపొందించిన 2026 ప్రపంచ 100 ఉత్తమ మ్యూజియంల జాబితాలో తొమ్మిదో స్థానంలో ఉంది. జాబితాలోని ఆసియా మ్యూజియంలన్నింటిలో ఇదే అత్యున్నత స్థానం, ఆ 100 మ్యూజియంలలో ఉన్న ఏకైక భారతీయ మ్యూజియం కూడా ఇదే. గైడ్ సొంత జాబితా ప్రకారం న్యూయార్క్‌లోని మెట్రోపాలిటన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ పదో స్థానంలో, పారిస్‌లోని లూవ్ర్ 31వ స్థానంలో ఉన్నాయి. భారతీయ మీడియా సంస్థలు ఈ ఫలితాన్ని 2026 అక్టోబర్ 29 నుంచి 31 మధ్య వెల్లడించాయి.

మొదటి పది

మ్యూనిక్‌లో సంపాదకత్వం వహించే గైడ్ అయిన వర్త్ ఎ జర్నీ తన జాబితాలను ర్యాంకు క్రమంలో ప్రచురిస్తుంది. 2026 మ్యూజియం జాబితాలోని మొదటి పది మ్యూజియంలు: మెక్సికో సిటీలోని మ్యూజియో నేషనల్ డి ఆంట్రోపోలోహియా, మాడ్రిడ్‌లోని మ్యూజియో డెల్ ప్రాడో, డెన్మార్క్‌లోని హుమ్లెబెక్‌లో ఉన్న లూసియానా మ్యూజియం ఆఫ్ మోడర్న్ ఆర్ట్, సెయింట్ పీటర్స్‌బర్గ్‌లోని స్టేట్ హెర్మిటేజ్ మ్యూజియం, వియన్నాలోని కున్‌స్ట్‌హిస్టోరిషెస్ మ్యూజియం, టర్కీలోని శాన్లియుర్ఫా పురావస్తు మ్యూజియం, గ్డాన్స్క్‌లోని రెండో ప్రపంచ యుద్ధ మ్యూజియం, న్యూ ఆర్లీన్స్‌లోని నేషనల్ వరల్డ్ వార్ II మ్యూజియం, బిహార్ మ్యూజియం, మెట్రోపాలిటన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్.

100 మ్యూజియంలలో పది ఆసియాలో ఉన్నాయి, అవి ఐదు దేశాల్లో విస్తరించాయి. గైడ్ ఆసియా పేజీ బిహార్ మ్యూజియాన్ని అత్యున్నత స్థానంలో ఉన్నదిగా పేర్కొంది. జపాన్‌లోని కత్సుయామాలో ఉన్న ఫుకుయి ప్రిఫెక్చరల్ డైనోసార్ మ్యూజియం 24వ స్థానంలో, మలేషియాలోని కూచింగ్‌లో ఉన్న బోర్నియో కల్చర్స్ మ్యూజియం 35వ స్థానంలో ఉన్నాయి. భారత్‌లో ఉన్నదిగా గుర్తించిన ఒకే ఎంట్రీ బిహార్ మ్యూజియం.

జాబితా ఎలా తయారవుతుంది

ప్రతి జాబితానూ తన సొంత అల్గారిథమ్ లెక్కిస్తుందని వర్త్ ఎ జర్నీ చెబుతోంది. వందలాది వేల వేదికల నుంచి కోట్ల డేటా పాయింట్లను పరిశీలించి, ప్రతిదానికీ ఒకే నియమాలు వర్తింపజేస్తుందని అంటోంది. ర్యాంకు పొందిన వేదికలను తాము స్వయంగా సందర్శిస్తామని, సందర్శన ఫలితానికీ లెక్కించిన ఫలితానికీ తేడా ఉంటే అల్గారిథమ్‌ను సరిదిద్దుతామని కూడా చెబుతోంది. ఏ వేదికా డబ్బు ఇచ్చి జాబితాలోకి రాలేదని, స్థానం పెంచుకోలేదని స్పష్టం చేసింది. మ్యూజియం జాబితా సందర్శకుల సమీక్షలు, డేటా విశ్లేషణ, క్షేత్రస్థాయి అంచనాలపై ఆధారపడుతుందని ఔట్‌లుక్ లక్స్ వివరించింది. ఈ ఏడాది ఏ మ్యూజియంలను సందర్శించారో గైడ్ తన పేజీల్లో చెప్పలేదు.

మ్యూజియం విభాగంలో ప్రజలకు తెరిచి ఉండే శాశ్వత సేకరణ లేదా ప్రదర్శన ఉన్న ఏ సంస్థకైనా ప్రవేశం ఉంటుంది. స్మారకాలు, స్మారక మ్యూజియంలు, భవనమే సందర్శనగా ఉండే రాజభవనాలు, కోటలు, చర్చిలు, పిల్లల మ్యూజియంలు, జంతుప్రదర్శనశాలలు, అక్వేరియంలను మినహాయించారు.

పాత మ్యూజియం భరించలేనిదాన్ని నిలుపుకోవడానికి కట్టిన మ్యూజియం

బిహార్ మ్యూజియం తన చరిత్ర పేజీలో చెప్పిన ప్రకారం, ఇది స్థలం సమస్యతో మొదలైంది. 1917లో స్థాపించిన పట్నా మ్యూజియంలో ప్రదర్శనకు తగిన నలభై వేల వస్తువులు ఉన్నాయి, కానీ అందులో కొద్ది భాగాన్నే చూపగలిగేది. ముందు రెండు అనుబంధ భవనాలను ప్రతిపాదించారు, అయితే అప్పటి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నితీశ్ కుమార్ బదులుగా ఒక ప్రత్యేకమైన, ఆధునిక మ్యూజియాన్ని ముందుకు తెచ్చారు.

పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ ఇన్‌క్రెడిబుల్ ఇండియా పేజీ ప్రకారం, కొత్త మ్యూజియాన్ని 2015 ఆగస్టు నుంచి క్రమంగా తెరిచారు, మిగిలిన గ్యాలరీలను 2017 అక్టోబర్‌లో ఆవిష్కరించారు. ఆ పేజీ స్థలాన్ని 5.6 హెక్టార్లుగా, 24,000 చదరపు మీటర్ల నిర్మిత విస్తీర్ణంగా పేర్కొంది; మ్యూజియం సొంత పేజీ ప్రాంగణం 13 ఎకరాలకు పైగా ఉందని చెబుతోంది. తొలి నాగరికతల నుంచి 1764 వరకు, అలాగే సంప్రదాయ, జానపద, సమకాలీన కళలు దీని పరిధి అని మ్యూజియం పేజీ తెలిపింది.

భవనం

వాస్తుశిల్పం టోక్యోలోని మాకి అండ్ అసోసియేట్స్‌కు, ముంబైలోని ఓపోలిస్ ఆర్కిటెక్ట్స్‌కు చెందినదిగా పేర్కొన్నారు. మాకి అండ్ అసోసియేట్స్‌కు నాయకత్వం వహించిన ఫుమిహికో మాకి 1993లో ప్రిట్జ్‌కర్ ఆర్కిటెక్చర్ ప్రైజ్ అందుకున్నారు; ఆయన 2024లో కన్నుమూశారు. ఈ రూపకల్పనను భారతీయ, జపనీస్ సంస్థల ఉమ్మడి కృషిగా ఇన్‌క్రెడిబుల్ ఇండియా అభివర్ణించింది, లోపలి, బయటి స్థలాలను కలిపే టెర్రస్‌లు, ప్రాంగణాలను వివరించింది. వాటిలో వాటర్‌ఫాల్, పీపల్, యాంఫీథియేటర్, నిరంజన ప్రాంగణాలు ఉన్నాయి.

లోపల ఏముంది

మ్యూజియం సేకరణ పేజీ ఇలా జాబితా చేసింది: చిన్న చిత్రంతో కూడిన ఓరియంటేషన్ గ్యాలరీ, కాలక్రమంలో సాగే మూడు చరిత్ర గ్యాలరీలు, హిస్టరీ ఆర్ట్ గ్యాలరీ, రీజనల్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ, డయాస్పొరా గ్యాలరీ, విజిబుల్ స్టోరేజ్, పిల్లల గ్యాలరీ, సమకాలీన కళా గ్యాలరీ. గ్యాలరీ ఎ అశోకుడి ఆధ్వర్యంలో మౌర్యుల ఎదుగుదలను, బౌద్ధ, జైన మతాల అంశాలను చూపుతుంది. గ్యాలరీ బి శుంగులు, కుషాణులు, గుప్తులు, పాల వంశీయుల కాలాన్ని, గ్యాలరీ సి బెంగాల్ నవాబులను, పట్నా చిత్రకళా శైలిని, సుల్తానేట్లను చూపుతాయి. విజిబుల్ స్టోరేజ్ తొలి ఆహత నాణేల నుంచి మధ్యయుగ నాణేలు, టెర్రకోట వరకు సాగుతుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా బిహార్ ప్రజల ప్రభావం పెరుగుతున్న తీరును డయాస్పొరా గ్యాలరీ వివరిస్తుంది.

అందరికీ బాగా తెలిసిన వస్తువు దీదార్‌గంజ్ యక్షి; మ్యూజియం దీన్ని హిస్టరీ ఆర్ట్ గ్యాలరీలో ఉంచింది. మ్యాప్ అకాడమీ ఎన్సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ఆర్ట్ ప్రకారం (థ్రెడ్‌ప్రింట్ ఈ భాగాన్ని ప్రచురించింది), స్థానికులు మెరుగు పెట్టిన చునార్ ఇసుకరాయి విగ్రహాన్ని 1917 అక్టోబర్‌లో గంగ ఒడ్డున యాదృచ్ఛికంగా కనుగొన్నారు. అది పట్నా మ్యూజియానికి చేరింది, 1947లో లండన్‌లో, 1980లలో ఫ్రాన్స్, అమెరికాలలో ప్రదర్శించారు, 1989లో పట్నాకు తిరిగి వచ్చింది, 2017లో బిహార్ మ్యూజియానికి మారింది. దీని కాలంపై భిన్నాభిప్రాయం ఉందని అదే రచన చెబుతోంది: పూర్వ పండితులు దీన్ని మౌర్యుల కాలానికి చెందిన క్రీస్తుపూర్వం మూడో శతాబ్దంలో ఉంచగా, ఇటీవలి పరిశోధన కుషాణుల కింద క్రీస్తుశకం మొదటి లేదా రెండో శతాబ్దంలో ఉంచుతోంది.

కుషాణ కాలానికి చెందిన బుద్ధుడి జననం ఫలకాన్ని, కుర్కిహార్ నుంచి వచ్చిన పాల వంశపు కాంస్య విగ్రహాలను కూడా ఔట్‌లుక్ లక్స్, ఎస్క్వైర్ ఇండియా, ఫ్రీ ప్రెస్ జర్నల్ పేర్కొన్నాయి. ఆ కాంస్యాల వెనుక ఉన్న వంశాల గురించి బెంగాల్, బిహార్ పాల వంశం చూడండి. పట్నాలోనే ఉన్న కుమ్రహార్‌లోని మౌర్యుల స్తంభాల మందిరం గురించి కుమ్రహార్ వ్యాసంలో ఉంది. అదే రాష్ట్రంలోని మౌర్యుల రాతి గుహల గురించి బరబర్, నాగార్జుని గుహలు వ్యాసంలో చూడవచ్చు.

మ్యూజియం బిహార్ మ్యూజియం బైనియల్‌ను కూడా నిర్వహిస్తోంది. దాని సైట్ ప్రకారం 2021లో వర్చువల్‌గా మొదటి ఎడిషన్, 2023లో 15కు పైగా దేశాల భాగస్వామ్యంతో ప్రత్యక్షంగా రెండో ఎడిషన్ జరిగాయి; మూడో ఎడిషన్ గ్లోబల్ సౌత్ ఇతివృత్తంతో 2025 ఆగస్టు 7 నుంచి డిసెంబర్ 31 వరకు సాగింది.

స్పందనలు

మహీంద్రా గ్రూప్ చైర్మన్ ఆనంద్ మహీంద్రా ఎక్స్‌లో ఇలా రాశారు, థ్రెడ్‌ప్రింట్ 2026 అక్టోబర్ 29న ప్రచురించిన ప్రకారం: “భారతదేశంలో మ్యూజియం పునరుజ్జీవనానికి ఇది ఆరంభం కావాలి.” మ్యూజియం ఘనతను ఆయన అప్పటి ముఖ్యమంత్రికి, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పరిపాలకులకు ఆపాదించారు.

ఈ ర్యాంకింగ్ అంటే ఏమిటి

ఈ జాబితా ఒక ట్రావెల్ గైడ్ లెక్కించిన ర్యాంకింగ్ మాత్రమే. ఇది అధికారిక, యునెస్కో లేదా మ్యూజియం సంఘాల ర్యాంకింగ్ కాదు, ప్రచురణకర్తను భారతీయ మీడియా సంస్థలు ట్రావెల్ గైడ్ అనీ, ట్రావెల్ మ్యాగజైన్ అనీ, స్వతంత్ర గైడ్ అనీ రకరకాలుగా వర్ణించాయి. మెట్, లూవ్ర్‌ల స్థానాలు పైన చెప్పిన అర్హత నియమాల కింద ఈ జాబితాలోని స్థానాలు మాత్రమే.

సందర్శన

2026 నవంబర్ 5 నాటికి మ్యూజియం సైట్ ఈ వేళలను ఇస్తోంది: సోమవారాలు మూసివేత, గ్యాలరీలు ఉదయం 10:00 నుంచి సాయంత్రం 5:00 వరకు, పిల్లల గ్యాలరీ, మ్యూజియం షాప్, లైబ్రరీ ఉదయం 10:00 నుంచి రాత్రి 7:00 వరకు. భారతీయ వయోజన సందర్శకులకు టికెట్టు ₹100 అని వర్త్ ఎ జర్నీ, ఎస్క్వైర్ ఇండియా రెండూ పేర్కొన్నాయి; గుర్తింపు కార్డు చూపిస్తే విద్యార్థులు సగం చెల్లిస్తారని వర్త్ ఎ జర్నీ జోడించింది. రుసుములు మారవచ్చు, ప్రయాణానికి ముందు మ్యూజియాన్ని సంప్రదించండి. నాలుగైదు గంటలు కేటాయించాలని గైడ్ సూచిస్తోంది. కాస్మిక్ గార్డెన్ ప్రదర్శనను మ్యూజియం జాబితా చేసింది; ఇందులో మాధ్వి పారేఖ్, మను పారేఖ్ రచనలు, కరిష్మా స్వాలీ, చాణక్య స్కూల్ ఆఫ్ క్రాఫ్ట్ ఎంబ్రాయిడరీ ఉన్నాయి; ఇది 2026 అక్టోబర్ 22 నుంచి నవంబర్ 15 వరకు ఉంటుంది.