లడఖ్‌ను 2026 అక్టోబర్ 25న భారత్‌లో తొలి 100 శాతం సేంద్రియ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా ప్రకటించారు, లేహ్, కార్గిల్ అంతటా రసాయన ఎరువులపై జూలైలో విధించిన నిషేధం తర్వాత

లడఖ్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ 2026 అక్టోబర్ 25, ఆదివారం నాడు ఆ ప్రాంతాన్ని భారత్‌లో తొలి 100 శాతం సేంద్రియ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా ప్రకటించారు. ఈ ప్రకటనను ఆయన సోషల్ మీడియా పోస్టు ద్వారా చేశారని IBTimes India తెలిపింది. ఈ ప్రకటనకు ఆధారం 2026 జూలై 18న లేహ్ నుంచి వెలువడిన ఉత్తర్వు. లేహ్, కార్గిల్ రెండు జిల్లాల్లోనూ లడఖ్ అంతటా వ్యవసాయం కోసం రసాయన, కృత్రిమ ఎరువులను కొనడం, అమ్మడం, పంపిణీ చేయడం, మార్కెటింగ్ చేయడం, వాడటం ఈ ఉత్తర్వు నిషేధిస్తోంది. ఉత్తర్వు వెలువడినప్పుడే 207 రెవెన్యూ గ్రామాలు సేంద్రియ ధ్రువీకరణలో ఉన్నాయని పరిపాలన నోటీసు పేర్కొంది.

జూలై ఉత్తర్వు ఏమి చెబుతోంది

లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ ఆదేశం మేరకు, వెంటనే అమల్లోకి వచ్చేలా లడఖ్ పరిపాలన ఈ ఉత్తర్వు జారీ చేసింది. కేంద్రపాలిత ప్రాంతమంతా వ్యవసాయం కోసం రసాయన లేదా కృత్రిమ ఎరువులను సేకరించడం, పంపిణీ చేయడం, అమ్మడం, మార్కెటింగ్ చేయడం, వాడటం దీని పరిధిలోకి వస్తాయి. ఉల్లంఘనకు కనీసం రూ. 10,000 జరిమానా ఉంటుంది. రైతులు, వ్యవసాయ సంస్థలు పొలంలో లేదా పొలం వెలుపల తయారయ్యే సేంద్రియ ఇన్‌పుట్‌లను మాత్రమే వాడాలని పరిపాలన ప్రకటన చెబుతోంది.

వ్యవసాయ శాఖ ఇందులో నోడల్ శాఖ. ఉద్యానవన, సహకార, గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీరాజ్ శాఖలు అవగాహన కార్యక్రమాలు, సామర్థ్య పెంపు, సేంద్రియ ఇన్‌పుట్‌ల లభ్యతను మెరుగుపరచడం ద్వారా సహకరించాలి, అమలు సంస్థలు పాటింపును నిర్ధారించాలని ఆదేశించారు. సేంద్రియ ధ్రువీకరణను కాపాడటం, నేల, నీటిని పరిరక్షించడం, లడఖ్‌ను ఆదర్శ సేంద్రియ ప్రాంతంగా మార్చడం తమ లక్ష్యాలని పరిపాలన పేర్కొంది. ఇటీవలి నీతి ఆయోగ్ గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ సమావేశంలో రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు సేంద్రియ వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించాలని ప్రధానమంత్రి ఇచ్చిన పిలుపుతో కూడా ఈ చర్యను అనుసంధానించింది. ఉత్తర్వును జూలై 18న వార్తగా ఇచ్చిన Kashmir Life కూడా ఇవే వివరాలను ఇచ్చింది.

అక్టోబర్ 25న ఏమి ప్రకటించారు

ఈ ప్రకటనను లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ చేసినదిగా Deccan Chronicle, The Pioneer, IBTimes India మూడూ నివేదించాయి. దీని ఘనతను లడఖ్ రైతులకు, రసాయన రహిత వ్యవసాయంపై పరిపాలన చేసిన కృషికి ఇచ్చారు. నేరేడు (ఆప్రికాట్), సీ బక్‌థార్న్ (హిమాలయాల్లో పెరిగే గట్టి బెర్రీ పొద), బుక్‌వీట్, బార్లీ, కూరగాయలు లబ్ధి పొందే పంటలని Deccan Chronicle పేర్కొంది. ఇతర రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు తమ తమ పరిస్థితులకు తగిన సుస్థిర వ్యవసాయాన్ని అనుసరించాలని కూడా లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ పిలుపునిచ్చారని Indian Masterminds నివేదించింది.

ఈ ప్రకటన ప్రాంతమంతటికీ వర్తించే నిషేధం తర్వాత వచ్చింది. ధ్రువీకరణ అనేది నిషేధానికి భిన్నమైన ప్రక్రియ అని GKToday గుర్తు చేస్తోంది. లడఖ్‌లోని 666 గ్రామాల్లో 207కు అధికారిక సేంద్రియ ధ్రువీకరణ ఉందని Swarajya నివేదించింది. ప్రకటించిన హోదాకు ధ్రువీకరణ, రైతులకు నిరంతర మద్దతు, బలమైన వాణిజ్య అవకాశాల ద్వారా మద్దతు ఇవ్వడమే పరిపాలన తదుపరి పని అని Indian Masterminds రాసింది.

2020లో ప్రణాళిక ఎలా మొదలైంది

మిషన్ ఆర్గానిక్ డెవలప్‌మెంట్ ఇనీషియేటివ్ 2019లో లేహ్ హిల్ కౌన్సిల్‌తో మొదలైందని Reach Ladakh తెలిపింది. అప్పటి లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ దీన్ని 2020 జూలై 4న రూ. 500 కోట్ల బడ్జెట్‌తో ప్రత్యేక అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుగా ప్రారంభించారు. లేహ్, కార్గిల్ అంతటా సేంద్రియ వ్యవసాయాన్ని ప్రధాన స్రవంతి ఉత్పత్తిలోకి తీసుకురావడం దీని లక్ష్యం. 2025 నాటికి లడఖ్ మొత్తం సేంద్రియ వ్యవసాయానికి మారుతుందని లేహ్ కౌన్సిల్ వ్యవసాయ కార్యనిర్వాహక కౌన్సిలర్ చెప్పినట్లు The Tribune 2020 ఫిబ్రవరి 15న నివేదించింది.

2021 జూలై 13న లడఖ్ పరిపాలన, లడఖ్ స్వయంప్రతిపత్త హిల్ డెవలప్‌మెంట్ కౌన్సిల్, సిక్కిం రాష్ట్ర సేంద్రియ ధ్రువీకరణ సంస్థ లేహ్‌లో త్రైపాక్షిక ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయని పరిపాలన ప్రకటన నమోదు చేసింది. 2025 నాటికి ధ్రువీకరణ పొందిన సేంద్రియ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం అనే లక్ష్యాన్ని, మూడు దశల్లో, ఇది నిర్దేశించింది. మొదటి రెండు దశలు వరుసగా 5,000, 10,000 హెక్టార్లను కవర్ చేశాయి.

మార్చిలో సేంద్రియ ఎరువు రవాణా

2026 మార్చి 5న అప్పటి లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ ప్రాంతమంతటా గ్రామాల్లోని రైతుల కోసం సేంద్రియ ఎరువు రవాణాలను జెండా ఊపి ప్రారంభించారు. కొరత రాకుండా పరిపాలన తగినంత పరిమాణాన్ని సేకరించి, విత్తనాలకు ముందే నిల్వ చేసిందని సహకార శాఖ అదనపు రిజిస్ట్రార్ చెప్పారు. ప్రకటనలో టన్నుల లెక్క లేదు, గ్రామాల పేర్లూ లేవు. సిక్కిం తరహాలో లడఖ్ పూర్తి సేంద్రియ ప్రాంతం కాగలదని, రసాయన ఎరువుల నుంచి క్రమంగా మారాలని లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ చెప్పారు.

సేంద్రియ ధ్రువీకరణ ఒక పొలం నుంచి ఏమి కోరుతుంది

భారత జాతీయ ప్రమాణం నేషనల్ ప్రోగ్రామ్ ఫర్ ఆర్గానిక్ ప్రొడక్షన్. దీన్ని వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ నడుపుతుంది, వ్యవసాయ, ప్రాసెస్డ్ ఆహార ఉత్పత్తుల ఎగుమతి అభివృద్ధి సంస్థ (APEDA) దీనికి సచివాలయం. 2024 నాటి దీని ఎనిమిదో ఎడిషన్ ప్రకారం, వార్షిక పంటలను విత్తడానికి ముందు కనీసం రెండేళ్లు సేంద్రియ పద్ధతిలో నిర్వహించాక సేంద్రియంగా ధ్రువీకరించవచ్చు. పండ్ల చెట్టు వంటి బహువార్షిక పంటకు తొలి ధ్రువీకృత పంటకు ముందు మూడేళ్లు కావాలి. భూమి గతంలో ఎలా వాడారన్న దాన్ని బట్టి ధ్రువీకరణ సంస్థ ఈ కాలాన్ని పెంచవచ్చు లేదా తగ్గించవచ్చు. వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ అమలు చేసే పార్టిసిపేటరీ గ్యారంటీ సిస్టమ్ ధ్రువీకరణ వరుసగా మూడేళ్లు ఉన్న భూమికి తక్కువ పరివర్తన కాలాన్ని కూడా ఈ ప్రమాణం అనుమతిస్తుంది.

సిక్కిం 2016లో మొదట చేరింది

రాష్ట్రాన్ని సేంద్రియంగా మార్చాలని సిక్కిం శాసనసభ 2003లో తీర్మానించిందని Millennium Post 2016 జనవరి 15న నివేదించింది. అప్పటి నుంచి వ్యవసాయ భూముల్లో రసాయన ఇన్‌పుట్‌లపై ఆంక్షలు పెట్టి, వాటి అమ్మకాన్ని నిషేధించారు. జాతీయ కార్యక్రమం కింద సుమారు 75,000 హెక్టార్లను మార్చారు, రాష్ట్రం 2015 డిసెంబర్ చివరికి పూర్తి సేంద్రియ హోదాకు చేరింది. శాసనసభ నిర్ణయం తీసుకున్న 13 ఏళ్ల తర్వాత ప్రధానమంత్రి సిక్కింను భారత్‌లో తొలి పూర్తి సేంద్రియ రాష్ట్రంగా పేర్కొన్నారని FoodNavigator 2016 ఫిబ్రవరి 2న నివేదించింది. అక్కడి సేంద్రియ ఘనత, అక్కడి రైతులు చెప్పిన విషయాలు మా సిక్కిం పరిచయంలో ఉన్నాయి. లడఖ్ ప్రకటన దాని ఎరువుల నిషేధం వచ్చిన సుమారు మూడు నెలలకు వచ్చింది.

తరువాత ఏమిటి

సేంద్రియ ధ్రువీకరణ, మెరుగైన కోత అనంతర నిర్వహణ, విలువ జోడింపు, బ్రాండింగ్, బలమైన మార్కెట్ అనుసంధానాలు తదుపరి లక్ష్యాలుగా చెప్పారని The Pioneer నివేదించింది. రైతులకు లబ్ధి చేకూరేలా చూడటం ప్రాధాన్యంగా ఉండాలని లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ అన్నట్లు IBTimes India నివేదించింది.

2025 సెప్టెంబర్ 8నాటి 101Reporters రిపోర్టింగ్ వ్యాసం ప్రకటనకు ముందు లడఖ్‌లోని రైతులు, శాస్త్రవేత్తలు ఏమన్నారో నమోదు చేసింది. సేంద్రియ ఉత్పత్తిని కొంటామని ప్రభుత్వం హామీ ఇవ్వలేదని స్పితుక్‌కు చెందిన ఒక రైతు చెప్పారు. హరియాణా నుంచి ఎరువు దిగుమతి అవుతున్నట్లు వ్యాసం నివేదిస్తోంది, అది చాలదని పోరోకు చెందిన ఒక రైతు అన్నారు. స్థానిక వ్యవస్థలు తిరిగి నిర్మాణమయ్యే వరకు దిగుమతి ఎరువు తప్పనిసరి రాజీ అని రక్షణ ఉన్నత ప్రదేశ పరిశోధన సంస్థ (DIHAR) సీనియర్ శాస్త్రవేత్త డాక్టర్ సెరింగ్ స్టోబ్డాన్ అన్నారు. హిమానీనదాలు వెనక్కు తగ్గుతుండటంతో నీరు మరింత అరుదవుతోందని కూడా ఆ వ్యాసం పేర్కొంది. ఈ ధోరణిని హిమాలయ హిమానీనదాల కొలతలపై మా వ్యాసం వివరిస్తుంది.

ఈ ప్రాంతం మొత్తానికి సంబంధించి, లడఖ్ ప్రభుత్వం, ఆర్థిక వ్యవస్థపై మా పరిచయం రెండు హిల్ కౌన్సిళ్లను, ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించే లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ పరిపాలనను వివరిస్తుంది. 2026 అక్టోబర్ 29 నాటికి, పరిశీలించిన నివేదికలు ఎన్ని హెక్టార్లు, ఎంతమంది రైతులు ఉన్నారో చెప్పలేదు, ఆ నివేదికల్లో పరిపాలన ప్రచురించిన తాజా ధ్రువీకరణ లెక్క 207 గ్రామాలే.