வரைபடம்: tuput
தமிழ்
கபீர் பனாரஸில் நெசவு செய்துகொண்டே அன்றாட இந்தியில் சிறு பாடல்களை எழுதினார். சீக்கிய நூல் அவற்றைக் கொண்டுள்ளது, கபீர் பந்த் அவற்றைப் பீஜக்கில் வைத்திருக்கிறது, 1915 இல் ரவீந்திரநாத் தாகூர் அவரது 100 பாடல்களை ஆங்கிலத்தில் தந்தார். அவரது வாழ்க்கைக்கு அறிஞர்கள் மூன்று வெவ்வேறு ஜோடி ஆண்டுகளைத் தருகிறார்கள்.
கபீர் பதினைந்தாம் நூற்றாண்டில் பனாரஸில் (வாரணாசி) நெசவாளராக இருந்தவர்; அன்றாட இந்தியில் அவர் எழுதிய சிறு பாடல்கள் இன்று மூன்று இடங்களில் காணக் கிடைக்கின்றன: சீக்கியர்களின் குரு கிரந்த் சாஹிப், கபீர் பந்தின் புனித நூலான பீஜக், 1915 இல் ரவீந்திரநாத் தாகூர் ஆங்கிலத்தில் மொழிபெயர்த்த 100 பாடல்களின் நூல். குருக்களுடன் சேர்த்து அந்த நூல் உள்ளடக்கிய கவி-துறவிகளான பதினைந்து பகத்களில் வேறு எவரைவிடவும், குரு கிரந்த் சாஹிப்பில் கபீரின் பாடல்களும் ஈரடிகளும் அதிகம் என்கிறது சீக்கிய சமூகத் தளமான சீக்நெட். உத்தரப் பிரதேசத்தின் மகரில், இந்துக்கள் எழுப்பிய ஒரு சமாதியும் (நினைவுத் தலம்), முஸ்லிம்கள் எழுப்பிய ஒரு மசாரும் (கல்லறை) அருகருகே நிற்கின்றன என்று கோரக்பூர் மாவட்ட இணையதளம் சொல்கிறது.
தெருவின் பேச்சில் எழுதிய ஒரு நெசவாளர்
சமய என்சைக்ளோபீடியாவில் எழுதும் ஷார்லட் வோடவில், கபீரைப் பனாரஸில் அல்லது அதன் அருகில் பிறந்த ஜுலாஹா என்ற தாழ்ந்த சாதி முஸ்லிம் நெசவாளர் என்று விவரிக்கிறார். ஜுலாஹாக்கள் இஸ்லாத்துக்குச் சமீபத்தில் மதம் மாறியவர்களாக இருக்கலாம் என்றும் அவர் எழுதுகிறார். பஷௌரா சிங்கின் உலகச் சமய என்சைக்ளோபீடியா பதிவு தொழிலில் உடன்படுகிறது; கபீர் தன் சொந்த வாக்குகளில் தன் நெசவுச் சாதியின் பெயரைச் சொல்கிறார் என்றும் குறிப்பிடுகிறது. அவரது பின்னணியைப் பார்த்தால் அவர் ஏறக்குறைய எழுதப் படிக்கத் தெரியாதவராக இருந்திருக்க வாய்ப்பு அதிகம் என்று சிங் சேர்க்கிறார்.
மொழி சந்தையின் மொழி. தாகூரின் மொழிபெயர்ப்புக்கு அறிமுகம் எழுதிய ஈவ்லின் அண்டர்ஹில், பாடல்கள் இலக்கிய மொழியில் அல்ல, மக்களின் இந்தியில் இயற்றப்பட்டவை என்றும், சாதாரண மக்களை நோக்கியவை என்றும் எழுதினார். அதைப் பழைய இந்தியின் ஒரு தளர்வான வடிவம் என்று வோடவில் சொல்கிறார்; அலைந்து திரியும் துறவிகளுக்கு அது பொதுப் பேச்சாக இருந்திருக்கலாம்.
பீஜக் நூலில் ஏறக்குறைய பாதியை மொழிபெயர்த்து 2002 இல் ஆக்ஸ்போர்டு பல்கலைக்கழகப் பதிப்பகம் வெளியிட்ட லிண்டா ஹெஸ், ஷுக்தேவ் சிங் ஆகியோர் கபீரை ஒரு வாய்மொழிக் கவிஞர் என்று விவரிக்கிறார்கள். அவரது சொற்களை மற்றவர்கள் எழுதிவைத்தனர்; அவை முக்கியமாகப் பாடல் வழியாகவே நிலைத்தன. வடிவங்கள்: சப்த அல்லது பத (ஒரு பாடல்), சாகி அல்லது தோஹா (இரண்டு வரி ஈரடி); மூன்றாவது வடிவமான ரமைனி பீஜக்கில் சிலவற்றில் உண்டு.
புருஷோத்தம் அகர்வாலின் 2009 நூலான அகத் கஹானி பிரேம் கியை மதிப்பாய்வு செய்யும் பிரான்செஸ்கா ஓர்சினி, கபீர் தன்னை ஜுலாஹா என்றோ, கோரி (ஒரு நெசவுச் சாதி) என்றோ, “இந்துவும் அல்ல முஸ்லிமும் அல்ல” என்றோ அழைத்துக்கொண்டார் என்ற அவரது கண்டுபிடிப்பைப் பதிவு செய்கிறார். அவரது சுருக்கத்தில், பத்தொன்பதாம் நூற்றாண்டு வரை கபீர் நெசவாளராகப் பிறக்கவில்லை என்று வாதிட்டது கபீர் பந்த் மட்டுமே என்பதையும் அகர்வால் காட்டுகிறார்.
மூன்று வெவ்வேறு ஜோடி ஆண்டுகள்
யாரைப் படிக்கிறோம் என்பதைப் பொறுத்தே ஆண்டுகள் அமைகின்றன. உலக வாழ்க்கை வரலாற்று என்சைக்ளோபீடியாவும், ரோஜர் லாங்கின் இந்திய என்சைக்ளோபீடியா பதிவும், மரபு தருவது 1398 முதல் 1518 வரை, 120 ஆண்டு வாழ்வு என்கின்றன. அவர் ஏறக்குறைய 1440 இல் பிறந்து 1518 இல் இறந்திருக்கலாம் என்று அண்டர்ஹில் 1915 இல் எழுதினார். பஷௌரா சிங் அவரை ஏறக்குறைய 1398 முதல் ஏறக்குறைய 1448 வரை என்று காலம் குறிக்கிறார். அவர் பதினைந்தாம் நூற்றாண்டில் வாழ்ந்தார் என்றும் அவரது பிறப்பு, இறப்பு ஆண்டுகள் உறுதியற்றவை என்றும் மட்டுமே வோடவில் சொல்கிறார்.
அவரது பெற்றோர் குறித்து இரு விதமாகச் சொல்லப்படுகிறது. முஸ்லிம் நெசவாளர் குடும்பம் என்பது வோடவில், ஹெஸ், சிங், அண்டர்ஹில் ஆகியோரிடம் வருகிறது. ஒரு பிராமண விதவையின் குழந்தை ஒரு முஸ்லிம் நெசவாளராலும் அவரது மனைவியாலும் வளர்க்கப்பட்டது என்ற கதையை உலகச் சமயங்களின் சுருக்க ஆக்ஸ்போர்டு அகராதியும் உலக வாழ்க்கை வரலாற்று என்சைக்ளோபீடியாவும் பதிவு செய்கின்றன. அகராதியை எழுதிய ஜான் பவுக்கர், அந்தக் கதை அவரது கலப்புப் பின்னணியைப் பிரதிபலிக்கக்கூடும் என்று குறிப்பிடுகிறார்.
அவர் இறந்த 500ஆவது ஆண்டுநிறைவை 2018 ஜூன் 28 அன்று பிரதமர் அலுவலகம் குறித்தது; அது அண்டர்ஹில் தரும் 1518 உடன் பொருந்துகிறது.
மூன்று தொகுப்புகள், மூன்று சமூகங்கள்
அவரது வாக்குகளின் மிகப் பழமையான தேதியிட்ட எழுத்துப் பதிவு குரு கிரந்த் சாஹிப்பில் உள்ளது என்கிறார் வோடவில்; அந்த நூலை குரு அர்ஜன் ஏறக்குறைய 1604 இல் தொகுத்தார். ஆதி கிரந்த் மரபுக்குள் கபீரின் வாக்குகளின் மிக முந்திய தொகுப்பை பஷௌரா சிங் பதினாறாம் நூற்றாண்டின் மூன்றாம் காற்பகுதிக்குக் கொண்டுசெல்கிறார்.
சீக்நெட் 17 ராகங்களில் (இசை முறைகள்) 227 பதங்களையும் (பாடல்கள்), 237 சுலோகங்களையும் (ஈரடிகள்) எண்ணுகிறது; குரு நானக் தன் முதல் பயணங்களின்போது, 1507 முதல் 1515 வரை, பனாரஸுக்குச் சென்றபோது அந்தப் பாடல்களை முதலில் சேகரித்தார் என்றும் சொல்கிறது. இந்திய என்சைக்ளோபீடியாவில் லாங்கின் பதிவு வேறு மொத்தத்தைத் தருகிறது, 500 க்கும் மேற்பட்ட பாடல்கள்.
பீஜக் இரண்டாவது தொகுப்பு. அதைக் கபீரைப் பின்பற்றுவோரின் சமூகமான கபீர் பந்தின் புனித நூல் என்று ஹெஸ், சிங் அழைக்கிறார்கள். அது பதினேழாம் அல்லது பதினெட்டாம் நூற்றாண்டில் வடிவம் பெற்றிருக்கக்கூடும் என்று பஷௌரா சிங் எழுதுகிறார். மூன்றாவது கபீர் கிரந்தாவலி; அதைத் தாதுபந்தம் போற்றுகிறது, தாதுபந்திகள் அதை ஏறக்குறைய 1600 இல் தொகுத்தனர் என்கிறார் வோடவில்.
கபீர் ஒரு பிரிவை நிறுவவில்லை என்று வோடவில் எழுதுகிறார்; ஆனால் பிகாரில் அவரைப் பின்பற்றியோர் பின்னர் தங்களைக் கபீர்பந்திகள் என்று அழைத்துக்கொண்டனர். 1900 ஆம் ஆண்டை ஒட்டி சுமார் ஒரு மில்லியன் உறுப்பினர்கள் என்ற கணக்கை உலக வாழ்க்கை வரலாற்று என்சைக்ளோபீடியா பதிவு செய்கிறது.
வாரணாசியில் கபீர் சௌரா மடம் முக்கிய நினைவிடம். சுற்றுலா அமைச்சகத்தின் அற்புத இந்தியா பக்கம், பீஜக் மந்திர், கபீருக்கான ஒரு சமாதியும் ஒரு மசாரும், ஒரு நூலகம், அவரது பெற்றோர் நீருவும் நீமாவும் இளைப்பாறும் இடமாக அது தரும் நீரு திலா ஆகியவற்றைப் பட்டியலிடுகிறது. அதே பக்கம் அந்தப் பகுதியை இசைக் கலைஞர்களின் குடியிருப்பு என்றும், பாரம்பரிய இசைப் பள்ளியான பனாரஸ் கரானாவின் தொட்டில் என்றும் அழைக்கிறது. வாரணாசியின் மற்றொரு இசைக் கலைஞரை tuput இன் உஸ்தாத் பிஸ்மில்லா கான் கட்டுரை பின்தொடர்கிறது.
பாடல்கள் என்ன சொல்கின்றன
தாகூரின் மொழிபெயர்ப்பில் முதல் பாடல் அவரது ஆங்கிலத்தில் இப்படித் தொடங்குகிறது: “ஓ அடியவனே, என்னை எங்கே தேடுகிறாய்? இதோ! நான் உன் அருகிலேயே இருக்கிறேன்.” அந்தப் பாடலின் இறைவன் எந்தக் கோயிலிலும் இல்லை, மசூதியிலும் இல்லை, காபாவிலும் இல்லை, கைலாசத்திலும் இல்லை; அதன் இறுதி வரி இறைவனை எல்லா மூச்சுக்கும் மூச்சு என்று அழைக்கிறது.
மற்றொரு பாடல் சாதியைப் பற்றியது. அதே மொழிபெயர்ப்பில்: “ஒரு துறவியிடம் அவர் எந்தச் சாதியைச் சேர்ந்தவர் என்று கேட்பது தேவையற்றது.” இறைவனைத் தேடியவர்களில் முடிதிருத்துபவரையும், சலவைத் தொழிலாளியையும், தச்சரையும் அது குறிப்பிடுகிறது; இந்துக்களும் முஸ்லிம்களும் ஒரே முடிவை அடைந்தனர் என்றும் சொல்கிறது.
இரண்டு தனித்தனி மதங்கள் என்ற கருத்தையும், வெளிப்படுத்தப்பட்ட நூலையும், யோகப் பயிற்சியையும் நிராகரிப்பதே அந்தப் போதனை என்றும், ஆன்மாவில் பேசும் ஓர் உள் குரு உண்டு என்றும் வோடவில் சுருக்குகிறார். எல்லாச் சாதிகளுக்கும் நம்பிக்கைகளுக்கும் திறந்த ஒரு பக்தியையும், அகிம்சையையும் கபீர் போதித்தார் என்று ரோஜர் லாங் சேர்க்கிறார். சமயம் சார்ந்தவர்களிடையே உள்ள போலித்தனம், பேராசை, வன்முறையைப் பாடல்கள் கேலி செய்கின்றன, சாதியை விமர்சிக்கின்றன, எல்லா மனிதரும் சமம் என்று உறுதிப்படுத்துகின்றன என்று ஹெஸ், சிங் சொல்கிறார்கள்.
கபீரை அவரது காலத்தின் பரந்த பக்தி உலகில் வைக்கிறது tuput இன் இந்துக்களும் முஸ்லிம்களும் பகிர்ந்துகொண்ட துறவிகள் கட்டுரை.
படித்துறையில் ஒரு குரு, ஒரு சுல்தானின் அவை
கபீரின் குருவாக இந்துத் துறவி ராமானந்தரை மரபு குறிப்பிடுகிறது. கதையைப் புராணம் சொல்லும் விதத்தில் அண்டர்ஹில் சொல்கிறார்: ராமானந்தர் நீராடும் கங்கைப் படிகளில் கபீர் ஒளிந்துகொண்டார்; குரு எதிர்பாராமல் அவர் மீது கால் வைத்து “ராம்! ராம்!” என்று கூவினார்; தன் தீட்சையை குருவின் உதடுகளிலிருந்தே பெற்றுவிட்டதாக கபீர் அறிவித்தார். தாகூர் தொகுப்பில் உள்ள ஒரு பாடல், கபீர் பெனாரஸில் வெளிப்பட்டார் என்றும் ராமானந்தர் அவருக்கு ஒளியூட்டினார் என்றும் சொல்கிறது. ராமானந்தரைக் கபீரின் குருவாகக் கருதப்படுபவர் என்று வோடவில் அழைக்கிறார்; அவர் சீடர் என்று நம்பப்படுகிறது என்று ஹெஸ், சிங் சொல்கிறார்கள். அந்தப் படிகள் tuput இன் வாரணாசி படித்துறைகள் வழிகாட்டி விவரிக்கும் நகரைச் சேர்ந்தவை.
ஒரு சமய அற்புத நோய் தீர்ப்புக்குப் பிறகு, தெய்வ சக்தி உரிமை கோரினார் என்ற குற்றச்சாட்டில் கபீர் சுல்தான் சிக்கந்தர் லோடி முன் கொண்டுவரப்பட்டதாகவும் அண்டர்ஹில் பதிவு செய்கிறார். ஆட்சியாளர் அவரை விட்டுவிட்டார்; கபீர் ஏறக்குறைய 1495 இல், அவருக்கு அறுபது வயது நெருங்கியபோது, பெனாரஸிலிருந்து நாடு கடத்தப்பட்டார். அவரது வாழ்க்கையில் உறுதியாக ஏதும் அறியப்பட்ட கடைசி நிகழ்வு இதுவே என்று அண்டர்ஹில் அழைத்தார். உலக வாழ்க்கை வரலாற்று என்சைக்ளோபீடியா அதே தொடரை சுருக்கமாகச் சொல்கிறது.
மகர், போர்வைக்குள் பூக்கள்
கபீர் 1518 இல் கோரக்பூர் அருகிலுள்ள மகரில் இறந்தார் என்று அண்டர்ஹில் குறிப்பிடுகிறார். அந்த ஊருக்குக் கெட்ட பெயர் இருந்தது, வருவதற்கு சிலரே விரும்பினர், நரகத்துக்குச் செல்வது பற்றிய ஒரு நம்பிக்கையை உடைக்க கபீர் அங்கேயே இறக்க முடிவு செய்தார் என்கிறது மாவட்ட இணையதளம். மோட்சத்தை, மறுபிறவியிலிருந்து விடுதலையை, அடைய மக்கள் வாரணாசிக்கு திரள்வதை கண்மூடித்தனமாகப் பின்பற்றக்கூடாது என்று அவர் செய்தி அனுப்பினார் என்று நம்பப்படுகிறது என்றும் அது சேர்க்கிறது.
அவரது உடல் பற்றி இந்து, முஸ்லிம் சீடர்கள் வாதிட்டபோது, துணி உயர்ந்து பூக்களை மட்டுமே காட்டியது, அவற்றை இரு சமூகங்களும் பகிர்ந்துகொண்டன என்கிறது மகரின் மரபு. அண்டர்ஹில் அதைப் பதிவு செய்கிறார்; வோடவிலும் உலக வாழ்க்கை வரலாற்று என்சைக்ளோபீடியாவும் அதே கதையின் வடிவங்களைத் தருகின்றன. அண்டர்ஹிலின் கூற்றில், முஸ்லிம்கள் தங்கள் பாதியை மகரில் புதைத்தனர், இந்துக்கள் தங்களது பாதியை எரிப்பதற்காக பெனாரஸுக்குக் கொண்டுசென்றனர்.
சந்த் கபீர் நகர் மாவட்டம் 1997 செப்டம்பர் 5 அன்று உருவாக்கப்பட்டு, கபீர் செயல்பட்ட பகுதியின் பெயரைப் பெற்றது என்று அதன் இணையதளம் சொல்கிறது.
2018 ஜூன் 28 அன்று நரேந்திர மோதி சமாதியில் மலர் அஞ்சலி செலுத்தினார், மசாரில் சாதர் (ஒரு துணிக் காணிக்கை) சமர்ப்பித்தார், சந்த் கபீர் அகாடமியின் அடிக்கல் நாட்டுப் பலகையைத் திறந்துவைத்தார் என்று பிரதமர் அலுவலகம் தெரிவித்தது. அகாடமியின் செலவு ஏறக்குறைய ரூ 24 கோடி என்றும், கபீரின் மரபையும் உத்தரப் பிரதேசத்தின் வட்டார மொழிகளையும் நாட்டுப்புறக் கலைகளையும் பாதுகாப்பதே அதன் நோக்கம் என்றும் அந்த அறிக்கை தருகிறது. கபீர் பாடல், நடனப் பயிற்சி அரங்குகள், ஓர் ஆய்வு மையம், ஒரு நூலகம் ஆகியவை திட்டத்தில் உண்டு என்றும், அன்றே ஒரு கபீர் விழா தொடங்கியது என்றும் அன்றைய பிரதமர் அலுவலகப் பதிவுகள் சேர்க்கின்றன. கபீர் சாதித் தடைகளை உடைத்தார், சாதாரண கிராமப்புற இந்தியரின் மொழியில் பேசினார் என்று பிரதமர் சொன்னதாக அறிக்கை பதிவு செய்கிறது.
அவரை ஆங்கில வாசகர்களிடம் கொண்டுசென்ற நூல்
கபீரின் பாடல்கள் 1915 இல் நியூயார்க்கில் மேக்மில்லன் வெளியீடாக வந்தது. தாகூர் மொழிபெயர்த்தார், அண்டர்ஹில் அறிமுகம் எழுதினார்; பாடல்களின் ஒரு தேர்வு ஆங்கில வாசகர்களுக்கு வழங்கப்படுவது இதுவே முதல் முறை என்று அவர் அந்த நூலை விவரித்தார். தாகூர் 1913 இல் இலக்கியத்துக்கான நோபல் பரிசை வென்றார் என்று நோபல்பரிசு.ஆர்க் பதிவு செய்கிறது; அந்த விருதின் கதையும், பின்னர் அவர் நைட் பட்டத்தைத் திருப்பி அளித்ததும் tuput இன் தாகூர் கட்டுரையில் உள்ளன. அந்த நூலில் உள்ள 100 பாடல்களின் நம்பகத்தன்மை குறித்து கேள்விகள் எழுப்பப்பட்டுள்ளன என்று உலக வாழ்க்கை வரலாற்று என்சைக்ளோபீடியா சேர்க்கிறது.
தபால் தலைகள், படங்கள், யாத்திரைகள்
இந்திய அஞ்சல் துறை 1952 அக்டோபர் 1 அன்று ஒரு கபீர் தபால் தலையை வெளியிட்டது; அது ஆறு துறவிகள், கவிஞர்கள் தபால் தலைத் தொகுப்பின் ஒரு பகுதி. கபீர் தபால் தலையின் அச்சு எண்ணிக்கையை 15.3 மில்லியன் என்று இந்தியன் பிலாட்டலிக்ஸ் பட்டியலிடுகிறது; அதன் வடிவமைப்பு லக்னோ மாநில அருங்காட்சியகத்தில் உள்ள ஓர் ஓவியத்திலிருந்து தழுவப்பட்டது.
ஷப்னம் விர்மானி கபீர் திட்டப் பயணங்களை 2002 இல் தொடங்கினார் என்று பெங்களூரு இலக்கிய விழா சொல்கிறது. அவை நான்கு ஆவணப் படங்களையும், அஜப் ஷஹர் என்ற எண்ணிமக் காப்பகத்தையும், நகர்ப்புற விழாக்கள், கிராமப்புற யாத்திரைகள் (பயணங்கள்) தொடரையும் உருவாக்கியுள்ளன.
அவரது ஈரடிகள் இந்து, முஸ்லிம், சீக்கிய பக்திப் பாடல்களில் இன்றும் பொதுவாக உள்ளன என்று கிறிஸ்டியன் சயின்ஸ் மானிட்டர் 2023 நவம்பர் 21 அன்று தெரிவித்தது. அந்த ஆண்டு அக்டோபர் பிற்பகுதியில் பனாரஸ் இந்துப் பல்கலைக்கழகம், இந்தியா, இலங்கை, தென்னாப்பிரிக்காவிலிருந்து 30 க்கும் மேற்பட்ட பேச்சாளர்களுடன் ஒரு மாநாட்டை நடத்தியது. நடமாடும் நாட்டுப்புற விழாவான ராஜஸ்தான் கபீர் யாத்திரையைத் தொடங்கிய கோபால் சிங் சௌஹான், துங்கர்கரில் கும்பல் வன்முறை நடந்த பிறகு, 2015 முதல் ராஜஸ்தான் காவல்துறையுடன் பணியாற்றி வருகிறார். பழமைவாத இந்துக்களும் கபீரைப் போற்றுகிறார்கள் என்று ஆஸ்டினில் உள்ள டெக்சாஸ் பல்கலைக்கழகத்தின் தல்பத் ராஜ்புரோஹித் அந்தப் பத்திரிகையிடம் கூறினார்.
கையெழுத்துப் பிரதிகள் அனுமதிப்பவை
ஜான் ஸ்ட்ராட்டன் ஹாலியின் மூன்று பக்தி குரல்கள் (ஆக்ஸ்போர்டு பல்கலைக்கழகப் பதிப்பகம், 2012) வட இந்தியா முழுவதிலுமிருந்து பழமையான கையெழுத்துப் பிரதிகளுக்குச் செல்கிறது. கபீர், மீராபாய், சூர்தாஸ் பற்றிய பல நம்பிக்கைகளும் புராணங்களும் அவர்களின் மறைவுக்கு நீண்ட காலத்துக்குப் பிறகே தோன்றின என்று ஹாலி வாதிடுகிறார். பாடல்களின் சொல்வடிவமும் நிலையற்றது. ஓர்சினியின் கணக்கில், வினாண்ட் கால்லவெர்ட் பத்து ஆரம்பகாலக் கையெழுத்துப் பிரதிகளில் 593 பதங்களை ஆய்வு செய்தார், அவற்றில் கடைசிப் பிரதி 1681 தேதியிட்டது; அவற்றில் குறைந்தது மூன்றிலாவது வருபவை 48 மட்டுமே என்று கண்டார்.
ஆதாரங்களும் மேலும் வாசிக்கவும்
- Encyclopedia.com: Kabir (entries from Encyclopedia of Religion by Charlotte Vaudeville, Encyclopedia of India by Roger D. Long, Encyclopedia of World Biography and the Concise Oxford Dictionary of World Religions)
- Pashaura Singh, Kabir (ca. 1398 to ca. 1448), Encyclopedia of Global Religion, SAGE
- Linda Hess and Shukdeo Singh, The Bijak of Kabir, Oxford University Press (Oxford Academic book page)
- John Stratton Hawley, Three Bhakti Voices: Mirabai, Surdas, and Kabir in Their Times and Ours, Oxford University Press, 2012 (Columbia University Seminars)
- Francesca Orsini's review of Purushottam Agrawal, Akath Kahani Prem Ki: Kabir ki kavita aur unka samay (Rajkamal Prakashan, 2009), Janata Weekly
- Songs of Kabir, translated by Rabindranath Tagore with an introduction by Evelyn Underhill (Macmillan, New York, 1915), Project Gutenberg
- Prime Minister's Office: PM pays homage to the great saint and poet, Kabir, at Sant Kabir Nagar (28 June 2018)
- District Gorakhpur, Government of Uttar Pradesh: Maghar
- District Sant Kabir Nagar, Government of Uttar Pradesh: History
- Incredible India (Ministry of Tourism): Kabir Chaura Math, Varanasi
- SikhNet: Bhagat Kabir in the Guru Granth Sahib
- The Christian Science Monitor, Kalpana Jain, 21 November 2023: As divisions deepen in India, a 15th-century poet inspires hope
- Indian Philatelics: Indian Saints and Poets, 1 October 1952 (Kabir stamp)
- Bangalore Literature Festival: Shabnam Virmani (the Kabir Project)
- NobelPrize.org: The Nobel Prize in Literature 1913
இந்தக் கட்டுரை AI கருவிகளின் உதவியுடன் ஆராயப்பட்டு எழுதப்பட்டு, துல்லியத்திற்காகத் திருத்தப்பட்டது. இது பொதுத் தகவலுக்கும் விவாதத்திற்கும் மட்டுமே, தொழில்முறை ஆலோசனை அல்ல. எங்கள் ஆசிரியர் தரநிலைகள் மற்றும் பொறுப்புத் துறப்பு ஐப் பார்க்கவும். பிழை கண்டீர்களா? எங்களிடம் சொல்லுங்கள்.
பிடித்ததா? அடுத்ததைப் பெறுங்கள்.
ஒரு நேரத்தில் ஒரு நல்ல கட்டுரை, நேரடியாக உங்கள் இன்பாக்ஸுக்கு. ஸ்பேம் இல்லை, எப்போது வேண்டுமானாலும் நிறுத்தலாம்.