కర్ణం మల్లేశ్వరి 2000 సెప్టెంబర్ 19న సిడ్నీలో 240 కిలోలు ఎత్తి కాంస్యం గెలిచారు, ఒలింపిక్స్‌లో భారత మహిళకు తొలి పతకం, ఆ క్రీడల్లో దేశానికి వచ్చిన ఏకైక పతకం

2000 సెప్టెంబర్ 19న సిడ్నీ కన్వెన్షన్ సెంటర్‌లో కర్ణం మల్లేశ్వరి స్నాచ్‌లో 110 కిలోలు, క్లీన్ అండ్ జెర్క్‌లో 130 కిలోలు ఎత్తారు; ఆ 240 కిలోల మొత్తం మహిళల 69 కిలోల విభాగంలో కాంస్యం తెచ్చిపెట్టింది. ఒలింపిక్ ఫలితాల డేటాబేస్ అయిన ఒలింపెడియా ఆమెను ఒలింపిక్ పతకం గెలిచిన తొలి భారత మహిళగా పేర్కొంటోంది. ఆ క్రీడలకు సంబంధించిన దాని దేశ పేజీ ప్రకారం, సిడ్నీలో భారత్ గెలిచిన ఏకైక పతకం ఆమెదే.

ఫలితం, లిఫ్ట్ వారీగా

69 కిలోల విభాగంలో 13 దేశాల నుంచి పదిహేను మంది లిఫ్టర్లు పోటీ పడ్డారని, సెషన్ 18:30కు జరిగిందని ఒలింపెడియా పేర్కొంది. చైనాకు చెందిన లిన్ వీనింగ్ స్వర్ణం, హంగరీకి చెందిన ఎర్జెబెట్ మార్కస్-పెరెస్తెగి రజతం గెలిచారు. ఇద్దరూ 242.5 కిలోలతో ముగించారు, డేటాబేస్‌లో రెండు మొత్తాలూ ఒలింపిక్ రికార్డులుగా నమోదయ్యాయి. మల్లేశ్వరి 240 కిలోలతో వారికంటే 2.5 కిలోలు వెనుక నిలిచారు.

శరీర బరువు పై స్థానాల్లో సమానత్వాన్ని తేల్చింది. మార్కస్-పెరెస్తెగి బరువు 68.52 కిలోలు, లిన్ బరువు 66.74 కిలోలు, కాబట్టి తేలికగా ఉన్న చైనా లిఫ్టర్ స్వర్ణం గెలిచారు. మల్లేశ్వరి బరువు 67.90 కిలోలు. ఒలింపెడియా రికార్డు ప్రకారం ఆమె లిఫ్టులు స్నాచ్‌లో 110 కిలోలు, అది లిన్‌తో కలిసి రెండో అత్యుత్తమం, క్లీన్ అండ్ జెర్క్‌లో 130 కిలోలు, అది మార్కస్-పెరెస్తెగితో సమానం. లిన్ ఎత్తిన 132.5 కిలోలు ఆ రోజు అత్యుత్తమ క్లీన్ అండ్ జెర్క్, దానిని ఇద్దరు బల్గేరియన్లతో పంచుకున్నారు.

ఇద్దరు బల్గేరియన్లు మిలేనా త్రెండఫిలోవా, డానియేలా కెర్కెలోవా 232.5 కిలోలతో నాలుగు, ఐదు స్థానాల్లో నిలిచారు, భారత లిఫ్టర్ కంటే 7.5 కిలోలు వెనుక.

మహిళల వెయిట్‌లిఫ్టింగ్‌కు తొలి ఒలింపిక్స్

మహిళల వెయిట్‌లిఫ్టింగ్ ఒలింపిక్స్‌లో సిడ్నీలోనే అరంగేట్రం చేసింది. ఏడు మహిళల విభాగాలను చేర్చారని, అందుకు చోటు కల్పించడానికి పురుషుల కార్యక్రమాన్ని పది ఈవెంట్ల నుంచి ఎనిమిదికి తగ్గించారని, దాంతో మొత్తం 15 పతక ఈవెంట్లు అయ్యాయని ఒలింపెడియా చెబుతోంది. ప్రతి దేశం ఏడు విభాగాల్లో నాలుగింటికి మించి మహిళలను పంపకూడదు.

ఒలింపెడియా లెక్క ప్రకారం భారత్ 65 మంది అథ్లెట్లను, 44 మంది పురుషులు, 21 మంది మహిళలను పంపింది. మహిళల్లో ఇద్దరు లిఫ్టర్లు: మల్లేశ్వరి, 53 కిలోల విభాగంలో ఆరో స్థానంలో నిలిచిన సనామచా చాను. అంతకుముందు నాలుగు క్రీడల్లో భారత్‌కు ఒకే ఒక పతకం, 1996లో లియాండర్ పేస్ టెన్నిస్ కాంస్యం, వచ్చిందని స్క్రోల్ పేర్కొంటోంది; 1952లో ఖషాబా జాదవ్ కుస్తీ కాంస్యం, పేస్ తర్వాత మల్లేశ్వరి కాంస్యాన్ని భారత మూడో వ్యక్తిగత ఒలింపిక్ పతకంగా అది లెక్కిస్తోంది. ఒలింపెడియా 1900 నాటి రెండు అథ్లెటిక్స్ రజతాలను కూడా భారత్ ఖాతాలో చూపుతోంది; ఆ విషయాన్ని జాదవ్ హెల్సింకి కాంస్యంపై tuput కథనం వివరించింది, కాబట్టి లెక్క వాటిని చేర్చడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

శ్రీకాకుళం జిమ్ నుంచి ప్రపంచ వేదిక వరకు

ఆమె 1975 జూన్ 1న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీకాకుళం జిల్లా వూసవానిపేటలో జన్మించారని ఒలింపెడియా చెబుతోంది. 2020 నాటి స్క్రోల్ ఇంటర్వ్యూ ప్రకారం, 12 ఏళ్ల వయసులో ఆమె తన పాఠశాల దగ్గరి జిమ్‌లోకి మొదటిసారి అడుగుపెట్టారు. స్థానిక కోచ్ నీలంశెట్టి అప్పన్న ఆమె మరీ సన్నగా, బలహీనంగా ఉందంటూ తిప్పి పంపారు. ఆమె అక్కచెల్లెళ్లు కూడా లిఫ్టింగ్ మొదలుపెట్టారు, ఆమె తల్లి మద్దతు ఆమెను కొనసాగేలా చేసిందని స్క్రోల్ చెబుతోంది.

పరికరాలు చాలా తక్కువగా ఉండేవని, తానూ తన అక్కచెల్లెళ్లూ మట్టిలో, వంగిపోయి సరిచేయాల్సి వచ్చే స్థానిక బార్‌బెల్‌తో సాధన చేశామని ఆమె స్క్రోల్‌కు చెప్పారు. 1990 ఆసియా క్రీడలకు ముందు బెంగళూరులో జాతీయ శిబిరంలో శిక్షణ పొందుతున్న ఆమె అక్క దగ్గర ఉన్నప్పుడు భారత జట్టు రష్యన్ కోచ్ ఆమెను గమనించారని స్క్రోల్ చెబుతోంది. 1990లో ఉదయపూర్‌లో జరిగిన తన మొదటి జూనియర్ జాతీయ పోటీల్లో 52 కిలోల విభాగంలో ఆమె తొమ్మిది జాతీయ రికార్డులను బద్దలు కొట్టారని స్క్రోల్ చెబుతోంది.

అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఫలితాలు త్వరగా వచ్చాయి. 1993లో మెల్‌బోర్న్‌లో జరిగిన ప్రపంచ చాంపియన్‌షిప్‌లలో 54 కిలోల విభాగంలో కాంస్యం, 1994లో ఇస్తాంబుల్‌లో స్వర్ణం గెలిచి, ప్రపంచ చాంపియన్ అయిన తొలి భారత మహిళ అయ్యారని స్క్రోల్, ది బ్రిడ్జ్ రెండూ నివేదిస్తున్నాయి. 1995లో గ్వాంగ్జౌ రెండో టైటిల్ ఇచ్చింది, 1996 ప్రపంచ చాంపియన్‌షిప్‌లలో కాంస్యం వచ్చింది. మధ్యలో, 1994లో హిరోషిమాలో (54 కిలోలు), 1998లో బ్యాంకాక్‌లో (63 కిలోలు) ఆసియా క్రీడల రజతాలు ఆమె పేరిట ఉన్నాయని ఒలింపెడియా నమోదు చేసింది.

ఆమె ఒలింపెడియా పేజీలో 54 కిలోల క్లీన్ అండ్ జెర్క్‌లో ఒక ప్రపంచ రికార్డు కూడా ఉంది: 1995 నవంబర్ 19న గ్వాంగ్జౌలో 113.0 కిలోలు; ఆ రికార్డు 1996 ఏప్రిల్ 5 వరకు నిలిచింది. మహిళల వెయిట్‌లిఫ్టింగ్ అప్పటికి ఒలింపిక్ క్రీడ కాదు, కాబట్టి వీటిలో ఏదీ ఒలింపిక్స్ లెక్కలోకి రాలేదు.

సిడ్నీ కోసం విభాగం మారడం

2000 నాటికి ఆమె వయసు 25. 1998 ఆసియా క్రీడల రజతం గెలిచిన 63 కిలోల విభాగం నుంచి, అంతర్జాతీయ పోటీలో ఎప్పుడూ పాల్గొనని 69 కిలోల విభాగానికి మారమని ఆమెకు సలహా ఇచ్చారని స్క్రోల్ చెబుతోంది. 1996 నుంచి 1999 మధ్య ఆమె ఒక్క ప్రపంచ టైటిల్ కూడా గెలవకపోవడంతో విమర్శకులు ఆమెను పక్కనపెట్టేశారని ఆ కథనం జతచేస్తోంది.

69 కిలోల విభాగంలో ఆమె ఎదుర్కొన్న చైనా జట్టు, ఒలింపెడియా వివరణ ప్రకారం, 1997 నుంచి 1999 వరకు ముగ్గురు వేర్వేరు లిఫ్టర్లతో ప్రపంచ టైటిల్ గెలిచింది, సిడ్నీ కోసం లిన్ వీనింగ్‌ను పంపింది. మల్లేశ్వరి మిగిలిన పోటీదారులందరికంటే 7.5 కిలోలు ముందు నిలిచారు.

చివరి ప్రయత్నం

స్క్రోల్ లిఫ్ట్ వారీ వివరణ ప్రకారం ఆమె స్నాచ్‌ను 105 కిలోలతో, తర్వాత 107.5 కిలోలు, 110 కిలోలతో మొదలుపెట్టారు, అన్నీ విజయవంతం. క్లీన్ అండ్ జెర్క్ 125 కిలోలు, తర్వాత 130 కిలోలు సాగింది; దానితో ఆమె మొత్తం 240 కిలోలకు చేరింది. లిన్ తన మొదటి ప్రయత్నంలోనే 132.5 కిలోలు ఎత్తగా, మార్కస్-పెరెస్తెగి 130 కిలోల లిఫ్ట్‌తో లిన్ మొత్తాన్ని సమం చేశారు.

చివరి ప్రయత్నంలో ఆమె 137.5 కిలోలు అడిగారు; అది ఎత్తి ఉంటే ఆమె మొత్తం 247.5 కిలోలయ్యేది. ఆమె విఫలమయ్యారు, లిన్, మార్కస్-పెరెస్తెగి కూడా తమ చివరి ప్రయత్నాల్లో విఫలమయ్యారని స్క్రోల్ నివేదిస్తోంది. ఒలింపెడియా అంకెల ప్రకారం, 132.5 కిలోల లిఫ్ట్ ఆమెను మిగతా ఇద్దరితో 242.5 కిలోల వద్ద సమం చేసేది, శరీర బరువు ఆధారిత తీర్పు లిన్‌కు స్వర్ణం, ఆమెకు రజతం ఇచ్చేది. స్వర్ణం గెలిచిన అంకెను స్క్రోల్ 133 కిలోలుగా పేర్కొంటోంది.

ఆ వైఫల్యానికి రెండు వివరణలు రికార్డులో ఉన్నాయి. 137.5 కిలోల ఎంపిక ఆమె కోచ్‌ల లెక్క తప్పు వల్ల జరిగిందని స్క్రోల్ కథనాలు చెబుతున్నాయి, దానికి ఆమె విచారిస్తున్నారని అంటున్నాయి. 2016 జూన్‌లో ప్రచురితమైన అవుట్‌లుక్ ఇంటర్వ్యూలో ఆమె, లిఫ్ట్ సమయంలో బార్ తన మెడకు తగిలిందని, తనకు కళ్లు తిరిగి కాళ్లు తడబడ్డాయని, ప్రాక్టీస్‌లో 137.5 కిలోల కంటే ఎక్కువ ఎత్తానని చెప్పారు. “అది భయం వల్ల కాదు. స్వర్ణం గెలవడం నా విధిలో లేదు,” అని ఆమె ఆ పత్రికకు చెప్పారు.

స్వదేశంలో లభించిన స్వాగతాన్ని కూడా ఆమె వివరించారు. “ఒక అమ్మాయి ఒలింపిక్ పతకం గెలవగలదనేది అందరికీ షాక్‌గా వచ్చింది,” అని ఆమె 2020లో స్క్రోల్‌కు చెప్పారు.

ఏథెన్స్, పురస్కారాలు

2004 ఏథెన్స్ ఆమెకు రెండో ఒలింపిక్స్. ఒలింపెడియా ఆమెను 2004 ఆగస్టు 18న 63 కిలోల విభాగంలో, పూర్తి చేయలేదు (did not finish) అనే నమోదుతో చూపుతోంది.

ఆమె రెండు జాతీయ పురస్కారాలూ సిడ్నీకి ముందే వచ్చాయి. స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ రత్న గ్రహీతల జాబితా 1994 నుంచి 95కు ఆమె పేరును చూపుతోంది, ఆ పురస్కారం అందుకున్న తొలి భారత మహిళ ఆమెనని పత్రికా సమాచార కార్యాలయం నేపథ్య పత్రం చెబుతోంది. 1999 జనవరి 26 నాటి గెజిట్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రకటన ఆమెను, కర్ణం మల్లేశవరి అనే స్పెల్లింగ్‌తో (Karnam Malleshawari), క్రీడల విభాగంలో వెయిట్‌లిఫ్టింగ్‌కు, శ్రీకాకుళం నుంచి, పద్మశ్రీ గ్రహీతల్లో చూపుతోంది.

2021 జూన్‌లో ఢిల్లీ ప్రభుత్వం ఆమెను ఢిల్లీ స్పోర్ట్స్ యూనివర్సిటీ తొలి వైస్ ఛాన్సలర్‌గా నియమించిందని, విశ్వవిద్యాలయ ఛాన్సలర్ ఉత్తర్వును ఉటంకిస్తూ ఇండియా టీవీ న్యూస్ తెలిపింది.

తర్వాత ఏం జరిగింది

ఒలింపిక్ పతకం గెలిచిన తదుపరి భారత మహిళ 12 ఏళ్ల తర్వాత ఆ ఘనత సాధించారని స్క్రోల్ చెబుతోంది; తర్వాత వచ్చినవారిగా దాని 2020 ఇంటర్వ్యూ మేరీ కోమ్, సైనా నెహ్వాల్, పి.వి. సింధు, సాక్షి మాలిక్‌లను పేర్కొంది. వారిలో ఒకరి గురించి tuput పి.వి. సింధు రెండు ఒలింపిక్ పతకాల రికార్డులో రాసింది.

వెయిట్‌లిఫ్టింగ్‌లో భారత్ రెండో ఒలింపిక్ పతకం 2021 జూలై 24న టోక్యోలో వచ్చింది; అప్పుడు మీరాబాయి చాను మహిళల 49 కిలోల విభాగంలో 202 కిలోలతో, స్నాచ్‌లో 87 కిలోలు, క్లీన్ అండ్ జెర్క్‌లో 115 కిలోలతో రజతం గెలిచారు. ఒలింపెడియా దీనిని భారత రెండో ఒలింపిక్ వెయిట్‌లిఫ్టింగ్ పతకంగా పేర్కొంటోంది; చాను దేశ రెండో వెయిట్‌లిఫ్టింగ్ పతక విజేతగా మల్లేశ్వరితో చేరారని, రజతం గెలిచిన మొదటి వ్యక్తి ఆమెనని పత్రికా సమాచార కార్యాలయం నేపథ్య పత్రం చెబుతోంది. 2026 నవంబర్ 2న చదివిన ఒలింపెడియా భారత పతక పట్టిక వెయిట్‌లిఫ్టింగ్‌ను ఒక రజతం, ఒక కాంస్యంగా చూపుతోంది.

భారత్ 2029లో సీనియర్ ప్రపంచ చాంపియన్‌షిప్‌లకు ఆతిథ్యమివ్వనుంది; అంతర్జాతీయ వెయిట్‌లిఫ్టింగ్ సమాఖ్య 2026 అక్టోబర్ 25న వాటిని అహ్మదాబాద్‌కు కేటాయించింది. అహ్మదాబాద్ కేటాయింపుపై tuput నివేదిక ఇప్పటివరకు భారత ప్రపంచ చాంపియన్‌షిప్ పతకాలను వివరిస్తుంది.