Skip to content
अलप्पुळाच्या पुन्नमडा सरोवरावर २०२६ ची नेहरू ट्रॉफी एका सर्पनौकेने ०.१२ सेकंदांनी जिंकली, ज्या बॅकवॉटरमध्ये भात समुद्रसपाटीच्या खाली पिकतो
प्रवास

अलप्पुळाच्या पुन्नमडा सरोवरावर २०२६ ची नेहरू ट्रॉफी एका सर्पनौकेने ०.१२ सेकंदांनी जिंकली, ज्या बॅकवॉटरमध्ये भात समुद्रसपाटीच्या खाली पिकतो

चित्रण: tuput

मराठी

अरोमा चुंदनने २२ ऑगस्ट २०२६ रोजी ७२ वी नेहरू ट्रॉफी नौकाशर्यत ४ मिनिटे २३.३२८ सेकंदांत जिंकली, ७१ नौका सहभागी होत्या. ही शर्यत वेंबनाड बॅकवॉटरवर होते, जिथे समुद्रसपाटीखालील कुट्टनाड भातशेती पद्धतीला FAO ने २०१३ पासून जागतिक महत्त्वाची कृषी वारसा व्यवस्था म्हणून नोंदवले आहे.

· · 6 मिनिटांचे वाचन

अरोमा चुंदनने २२ ऑगस्ट २०२६ रोजी ७२ वी नेहरू ट्रॉफी नौकाशर्यत जिंकली, अलप्पुळा येथील पुन्नमडा सरोवरावर ४ मिनिटे २३.३२८ सेकंदांत अंतिम रेषा गाठून. ऑल इंडिया रेडिओ नडुभागम चुंदनला ४:२३.४४८ सह दुसरे दाखवतो, म्हणजे फरक ०.१२ सेकंदांचा आहे, आणि म्हणतो की ७१ नौकांनी भाग घेतला, त्यांपैकी २२ पारंपरिक सर्पनौका होत्या. शर्यत संस्थेची अधिकृत विजेत्यांची यादी विजेत्या नौकेचे नाव अरोमा-१ देते, जी कोल्लममधील परवूर येथील अरोमा बोट क्लबसाठी वल्हवली गेली.

२०२६ ची शर्यत आणि सतत जिंकणारा क्लब

त्याच यादीनुसार अलप्पुळाच्या पल्लातुरुथी बोट क्लबने २०१८, २०१९, २०२२, २०२३ आणि २०२४ मध्ये विजय मिळवला, म्हणजे झालेल्या आवृत्त्यांपैकी सलग पाच. यादीत २०२० किंवा २०२१ ची नोंद नाही. कैनकरीच्या व्हिलेज बोट क्लबसाठी वल्हवलेल्या वीयपुरमने २०२५ मध्ये विजय मिळवला.

ऑल इंडिया रेडिओने २०२६ ची अंतिम चुरस श्वास रोखून धरायला लावणारी आणि स्पर्धेच्या इतिहासातील सर्वात अटीतटीच्या शर्यतींपैकी एक म्हटले. त्याने जोडले की शर्यतीच्या दिवशी अलप्पुळा जिल्ह्याने सरकारी कार्यालये आणि शैक्षणिक संस्थांसाठी स्थानिक सुट्टी जाहीर केली. tuput चे राज्य प्रोफाइल नोंदवते त्याप्रमाणे राज्य २५ ऑगस्ट २०२६ पासून अधिकृतपणे केरळम आहे, आणि जुने स्रोत जिथे केरळ वापरतात तिथे हा लेख केरळ वापरतो.

७२ व्या शर्यतीच्या तिकीट यादीत लॉनवरच्या आसनासाठी ₹१०० पासून ते पाच जणांना प्रवेश देणाऱ्या कॉर्पोरेट बॉक्ससाठी ₹१,००,००० (१ लाख) पर्यंतचे दर आहेत. टूरिस्ट गोल्ड आसने ₹३,००० ला आहेत.

चुंदन वल्लम म्हणजे काय

शर्यत संस्था चुंदन वल्लमांचे, म्हणजे सर्पनौकांचे, वर्णन १०० फुटांपेक्षा जास्त लांबीची लाकडी जहाजे असे करते, ज्यांचा पुढचा भाग सापाच्या फण्यासारखा वर उचललेला असतो. प्रत्येकात सुमारे १०० ते १५० लोक असतात, ज्यात सुकाणू सांभाळणारे, गायक आणि ताल राखणारे येतात असे संस्था सांगते, आणि वल्ही चेंडा ढोलाच्या तालावर आणि वंचिपट्टू, म्हणजे नौकागीतांवर, प्रति मिनिट १०० ते १२० फटक्यांनी चालतात.

इंग्रजी नाव बाहेरून आले. अलप्पुळा जिल्ह्याचे पान सांगते की वसाहतवादी राज्यकर्त्यांनी त्यांना नॉर्वेमध्ये आढळणाऱ्या नौकाप्रकारावरून “स्नेक बोट्स” म्हटले, आणि जोडते की केरळच्या नौका त्यांच्या युरोपीय नावसाम्य असलेल्या नौकांसारख्या फारशा दिसत नाहीत.

संस्था सांगते की तयारी आठवडे आधी सुरू होते, आणि गावे सामूहिक मेजवान्या देतात ज्यात हिंदू, ख्रिश्चन आणि मुस्लिम शेजारी बसून वल्हवणाऱ्यांना जेवू घालतात.

पंतप्रधानांचा नौकाप्रवास ट्रॉफी कसा बनला

जवाहरलाल नेहरू १९५२ मध्ये अलप्पुळाला आले. जिल्ह्याचे पान म्हणते की ते कोट्टयमहून अलप्पुळाला पाण्याने भरलेल्या कुट्टनाड प्रदेशातून नौकेने आले, आणि त्यांच्या सन्मानार्थ आयत्या वेळी झालेली शर्यत नडुभागम चुंदनने जिंकली. केरळ पर्यटन या प्रदर्शनी शर्यतीची तारीख २२ डिसेंबर १९५२ देते. दोन्ही पाने सांगतात की नेहरूंनी विजेत्या नौकेत उडी मारली आणि ती शहराच्या धक्क्याकडे नेली.

दिल्लीला परतल्यावर त्यांनी लाकडी पायावर बसवलेली सर्पनौकेच्या आकाराची चांदीची ट्रॉफी पाठवली. त्यावरील कोरीव मजकूर असा आहे: “त्रावणकोर कोचीनमधील सामुदायिक जीवनाचे अद्वितीय वैशिष्ट्य असलेल्या नौकाशर्यतीच्या विजेत्यांना.” बक्षिसाला आधी पंतप्रधान ट्रॉफी म्हटले जायचे.

पहिली शर्यत कोणती हे ठरवण्याबाबत नोंदी एकसारख्या नाहीत. केरळ पर्यटन कैनकरी येथील १९५४ च्या शर्यतीला पहिली अधिकृत म्हणते, जी कावलम चुंदनने जिंकली, आणि सांगते की प्रतिकूल परिस्थितीमुळे नंतर ते ठिकाण सोडून देण्यात आले. शर्यत संस्थेची विजेत्यांची यादी १९५२ च्या शर्यतीला पहिली आवृत्ती आणि १९५४ च्या शर्यतीला दुसरी असे क्रमांक देते. केरळ पर्यटन सांगते की त्यानंतर आयोजकांनी पुन्नमडा सरोवरावर १,३८० मीटरचा मार्ग कायमचे ठिकाण म्हणून आखला. शर्यत संस्था आधुनिक मार्ग १.४ किलोमीटर देते, खुणा केलेल्या मार्गिकांत विभागलेला.

अलप्पुळा जिल्ह्याचे पान प्रेक्षकसंख्या सुमारे २,००,००० सांगते आणि म्हणते की शर्यत ऑगस्टच्या दुसऱ्या शनिवारी होते. २०२६ ची शर्यत २२ ऑगस्टला, चौथ्या शनिवारी, होती, म्हणून दरवर्षी तारीख तपासा. केरळ पर्यटन सांगते की शर्यत त्याच्या चॅम्पियन्स बोट लीगचा भाग आहे, जिचा हंगाम या शर्यतीने सुरू होतो.

वेंबनाड सरोवर आणि त्याच्या खालची भातशेते

शर्यतीचा मार्ग वेंबनाड बॅकवॉटरवर आहे. जिल्ह्याचे पान सरोवर ८४ किलोमीटर लांब, सरासरी ३.१ किलोमीटर रुंद आणि २०४ चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळाचे, अलप्पुळा ते कोची असे पसरलेले देते. पंबा, अचनकोविल, मणिमला, मीनाचिल आणि मूवाट्टुपुळा नद्या त्यात मिळतात.

इंडिया वेटलँड्स पोर्टलचे वेंबनाड-कोळ पाणथळ क्षेत्र माहितीपत्रक, जे रामसर स्थळ आहे (आंतरराष्ट्रीय महत्त्वाची पाणथळ जमीन), १९ ऑगस्ट २००२ रोजी घोषित झाल्याची आणि १,५१,२५० हेक्टर व्यापल्याची नोंद करते. ते तिथे २२५ पक्षी प्रजाती आणि १०२ मासे प्रजाती सांगते, आणि म्हणते की पाणथळ ०.२ दशलक्षपेक्षा जास्त कुटुंबांचे उपजीविकेचे साधन आहे. केरळ पर्यटन अलप्पुळा परिसराचे वर्णन ९०० किलोमीटरपेक्षा जास्त पसरलेले कालवे, नद्या, सरोवरे आणि खाड्यांचे जाळे असे करते.

सरोवराच्या दक्षिणेकडील कुट्टनाड त्रिभुज प्रदेशात शेती असामान्य आहे. टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेसचे प्राध्यापक आर. रामकुमार, रिव्ह्यू ऑफ अॅग्रेरियन स्टडीजमध्ये लिहिताना, त्याचे क्षेत्रफळ १० तालुक्यांत सुमारे ५५,००० हेक्टर देतात आणि म्हणतात की शेतकऱ्यांनी १९ व्या आणि २० व्या शतकांत त्रावणकोर राज्यकर्त्यांच्या प्रोत्साहनाने वेंबनाड सरोवरातून शेते परत मिळवली. ते सुमारे अर्धे क्षेत्र सरासरी समुद्रसपाटीच्या १ ते २ मीटर खाली ठेवतात, आणि मँचेस्टर विद्यापीठाच्या ग्लोबल डेव्हलपमेंट इन्स्टिट्यूटच्या ब्लॉगवर ५ ऑगस्ट २०२६ रोजी लिहिणारे संशोधक १.२ ते ३ मीटर देतात.

FAO ने कुट्टनाड समुद्रसपाटीखालील शेती पद्धतीला २०१३ पासून जागतिक महत्त्वाची कृषी वारसा व्यवस्था म्हणून नोंदवले आहे. तिचे पान तिला “भारतातील समुद्रसपाटीखाली भातशेतीला अनुकूल असलेली एकमेव व्यवस्था” म्हणते. ते सांगते की कुट्टनाड केरळच्या सुमारे २५ टक्के तांदूळ पिकवते, शेतकरी भात आणि मासे यांची आलटून पालटून लागवड करतात, आणि कापणीनंतर अन्न, खत आणि उत्पन्नासाठी बदके शेतांत सोडली जातात. पाडशेखर समित्या बंधाऱ्यांच्या, म्हणजे शेतांभोवतीच्या मातीच्या भरावांच्या, वार्षिक देखभालीचा खर्च वाटून घेतात.

दोन रचना पिकाचे रक्षण करतात. जिल्ह्याचे पान तण्णीरमुक्कम नियंत्रकाला भारतातील सर्वात मोठा मातीचा नियंत्रक म्हणते आणि सांगते की भरती आणि खारे पाणी रोखण्यासाठी तो आहे. रामकुमार त्याचे तीन टप्पे १९६५, १९७५ आणि २०१८ ला आणि थोट्टप्पल्ली सांडवा १९५८ ला देतात.

दबावही नोंदलेले आहेत. FAO चे पान सांगते की तीस वर्षांत माशांची विविधता १५० प्रजातींवरून ३६ वर आली आहे. रामकुमार म्हणतात की २०१८ च्या पुरात ५०,००० पेक्षा जास्त घरे पूर्णपणे किंवा अंशतः पाण्याखाली गेली. मँचेस्टरच्या संशोधकांनी नोंदवले की शेतकऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार बंधाऱ्यावरील आणि सांडव्यावरील झडपा अनेकदा पाऊस, भरती किंवा शेतीच्या दिनदर्शिकेशी जुळल्या नाहीत. या सगळ्यामागचे पाऊस मान्सूनचे विज्ञान मध्ये समजावले आहेत.

केट्टुवल्लम कसा बांधतात

केरळ पर्यटन म्हणते की आजच्या हाउसबोट म्हणजे जुन्या केट्टुवल्लमांच्या आधुनिक आवृत्त्या आहेत, ज्या टनभर तांदूळ आणि मसाले वाहून नेत. नाव मल्याळम भाषेतून आले: केट्टु म्हणजे बांधणे आणि वल्लम म्हणजे नौका.

तळ अंजिली झाडाच्या फळ्यांपासून बनवला जातो, ज्याचे नाव आर्टोकार्पस हिर्सुटस आहे आणि ज्याला रानफणस असेही म्हणतात. पारंपरिक पद्धतीत फळ्या कॉयरने, म्हणजे नारळाच्या धाग्याच्या दोरीने, बांधल्या जातात, आणि त्यांच्यामध्ये भेगा बुजवण्यासाठी नारळाचा धागा भरला जातो. केरळ पर्यटनाचा हाउसबोट बांधणीवरील लेख म्हणतो की खिळे वापरत नाहीत, आणि मग पर्याय म्हणून कांस्याच्या खिळ्यांची यादी देतो, त्यामुळे पान हा मुद्दा मिटवत नाही. ते सांगते की सांगाड्यावर काजूपासून मिळणारा काळा चीक वापरला जातो, आणि छतासाठी बांबूच्या चटया, काठ्या आणि सुपारीच्या झाडाचे लाकूड वापरले जाते.

कोल्लम जिल्ह्यातील करुणागपल्ली येथे अष्टमुडी सरोवरावरील आलुमकडवू गावाचे वर्णन केरळ पर्यटन भारतातील पहिल्या हाउसबोट जिथे बांधल्या गेल्या ते ठिकाण असे करते. पर्यटक तिथे बांधणीचे काम पाहू शकतात, आणि पान सांगते की काळजीपूर्वक देखभाल केलेली नौका पिढ्यानपिढ्या टिकू शकते.

हाउसबोटमधील मुक्कामासाठी केरळ पर्यटन ८ जुलै २०१९ च्या सरकारी आदेशानुसार सिल्व्हर, गोल्ड आणि डायमंड व्हेसल या तीन श्रेणींची वर्गवारी योजना चालवते. सिल्व्हरमध्ये किमान सुविधा आणि डायमंडमध्ये सर्वाधिक असतात. निरीक्षण समिती प्रत्येक नौका तपासणी सूचीनुसार तपासते आणि पर्यटन संचालक प्रमाणपत्र देतात.

चंपक्कुलम, हंगाम सुरू करणारी शर्यत

चंपक्कुलमची मूलम नौकाशर्यत नेहरू ट्रॉफीपेक्षा वर्षात आधी होते, मल्याळम मिथुनम महिन्यातील मूलमच्या दिवशी, सहसा जून किंवा जुलैमध्ये. केरळ पर्यटन तिला केरळमधील हंगामाची पहिली नौकाशर्यत म्हणते.

ही शर्यत अंबलप्पुळा येथील श्रीकृष्ण मंदिरात बदली मूर्ती नेणाऱ्या जलमिरवणुकीचे स्मरण करते. पंचायतीच्या वर्णनानुसार मिरवणूक एका ख्रिश्चन मान्यवर मप्पिलासेरी इट्टी थोम्मन यांच्या चंबकुलम येथील घरी रात्रभर थांबली. मंदिराचे शिष्टमंडळ आजही त्या कुटुंबासाठी पालपायसम, दुधाची खीर, घेऊन येते, आणि तिथल्या प्रार्थनेनंतरच शर्यत सुरू होते.

स्रोत वेगवेगळे वय देतात. पंचायत शर्यतीचा काळ १५४५ ठेवते, जे ती ४०० वर्षांपेक्षा जास्त म्हणते. केरळ पर्यटन जवळजवळ चार शतके म्हणते. दोघेही म्हणतात की १९५२ मध्ये त्रावणकोर-कोचीनचे राजप्रमुख श्री चित्तिरा तिरुनाळ बलराम वर्मा यांनी सर्वात आधी घरी पोहोचणाऱ्या सर्पनौकेसाठी राजप्रमुखन ट्रॉफी सुरू केली.

तिथे कसे पोहोचायचे

केरळ पर्यटन म्हणते की अलप्पुळाला भेट देण्याची सर्वोत्तम वेळ ऑक्टोबर ते मार्च आहे, आणि जून ते सप्टेंबरचा पावसाळा मुसळधार पाऊस आणतो आणि काही उपक्रम मर्यादित होऊ शकतात. अलप्पुळा रेल्वे स्थानक शहरात आहे. जिल्ह्याचे पान कोचीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ सर्वात जवळचा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ म्हणून देते, ८२.८ किलोमीटर दूर आणि NH ६६ वरून सुमारे २ तासांवर, आणि कोट्टयम सुमारे ५० किलोमीटर पूर्वेला.

केरळ पर्यटनानुसार हाउसबोटचे वर्गीकरण प्रमाणपत्र आदेशाच्या तारखेपासून दोन वर्षे वैध असते.

Share
Copied!

स्रोत आणि पुढील वाचन

  1. Nehru Trophy Boat Race Society and Alappuzha District Administration: About NTBR (official website)
  2. Nehru Trophy Boat Race Society: Winners of the Nehru Trophy Boat Race (official list, 1952 to 2026)
  3. Nehru Trophy Boat Race Society: Ticket rates for the 72nd race
  4. District Alappuzha, Government of Keralam: Nehru Trophy Boat Race
  5. District Alappuzha, Government of Keralam: Rivers and lakes (Vembanad Lake)
  6. District Alappuzha, Government of Keralam: How to reach
  7. Kerala Tourism: Nehru Trophy Boat Race
  8. Kerala Tourism: Champakkulam boat race
  9. Champakulam Grama Panchayat, Government of Kerala: Champakulam boat race
  10. Kerala Tourism: Alappuzha
  11. Kerala Tourism: Houseboat making in Kerala
  12. Kerala Tourism: Alumkadavu, the houseboat building yard
  13. Kerala Tourism: Houseboats classification scheme
  14. FAO Globally Important Agricultural Heritage Systems: Kuttanad Below Sea Level Farming System, India
  15. India Wetlands portal: Vembanad-Kol Wetland factsheet
  16. Global Development Institute, University of Manchester (blog, 5 August 2026): Kerala's rice bowl is threatened by a salty future
  17. R. Ramakumar, Review of Agrarian Studies: An Integrated Vision for Kuttanad
  18. All India Radio News: Aromal Chundan wins 72nd Nehru Trophy Boat Race in Alappuzha (22 August 2026)

हा लेख AI साधनांच्या मदतीने संशोधित आणि लिहिला गेला असून अचूकतेसाठी संपादित केला आहे. हा केवळ सर्वसाधारण माहिती आणि चर्चेसाठी आहे, व्यावसायिक सल्ला नाही. आमचे संपादकीय मानक आणि अस्वीकरण पाहा. चूक आढळली? आम्हाला कळवा.

#alappuzha#kerala backwaters#nehru trophy boat race#kettuvallam#kuttanad#vembanad lake#snake boat#champakulam

आवडलं? पुढचा लेख मिळवा.

एका वेळी एक चांगला लेख, थेट तुमच्या इनबॉक्समध्ये. स्पॅम नाही, हवं तेव्हा थांबवा.

याच विभागात आणखी: प्रवास
कच्छचे पांढरे रण प्रत्येक पावसाळ्यात पाण्याखाली जाते आणि उन्हाळ्यापर्यंत कोरडे होऊन मीठ होते, आणि त्याचा रण उत्सव तंबू नगरीचा हंगाम १ नोव्हेंबर २०२६ ते ७ मार्च २०२७ असा नोंदवला आहे
दोन अधिकृत पानांवर उत्सवाच्या वेगवेगळ्या तारखा आहेत. त्यांच्यामागे १८१९ मध्ये उंचावलेला भ्रंश कडा आहे, पाणी योग्य असतानाच घरटी करणारी फ्लेमिंगोंची वसाहत आहे, ७,६७२ घुडखर आहेत आणि छोट्या रणात हाताने ओढले जाणारे मीठ आहे.
८८ किमीची दार्जिलिंग हिमालयन रेल्वे फक्त २ फूट रुंदीच्या रुळावरून, सहा झिगझॅग रिव्हर्स आणि तीन लूप पार करत २,२५८ मीटरपर्यंत चढते, आणि युनेस्कोने १९९९ मध्ये तिला यादीत घेतले
दार्जिलिंगच्या टॉय ट्रेनची लांबी आणि रिव्हर्सची संख्या युनेस्को आणि आयआरसीटीसी वेगवेगळी सांगतात. प्रत्येक काय म्हणते, आज या मार्गावर काय धावते आणि कशामुळे ती थांबली, ते इथे आहे.
हंपीत ४,१८७ हेक्टरवर १,६०० हून अधिक अवशेष टिकून आहेत, आणि ते पाहण्यासाठीच्या वेळा, शुल्क आणि मार्ग अधिकृत पानांनी असे दिले आहेत
उघडण्याच्या वेळा, एखाद्या अधिकृत पानाने पुष्टी केलेले एकमेव तिकीट दर, आणि नोंदींमधील उणिवा, विरुपाक्षाच्या दोन दैनंदिन सत्रांपासून मातंग टेकडीवरच्या सूर्योदयाच्या चढाईपर्यंत. प्रत्येक आकड्यासोबत तो कोणत्या तारखेला वाचला ते दिले आहे.
← सर्व लेख