మాజులి విస్తీర్ణాన్ని గిన్నిస్ 880 చదరపు కిలోమీటర్లుగా చూపిస్తుంది, అసోం ప్రభుత్వ పేజీలే అదే నదీ ద్వీపానికి 421, 475, 483 అని చెబుతున్నాయి

అసోంలోని బ్రహ్మపుత్ర నదిలో ఉన్న మాజులిని గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్, సుమారు 880 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంతో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నదీ ద్వీపంగా నమోదు చేసింది. అక్కడికి వెళ్లే సాధారణ మార్గం జోర్హాట్ దగ్గరి నిమతి ఘాట్ (ఘాట్ అంటే నది రేవు) నుండి ఫెర్రీ. మాజులి జిల్లా పోర్టల్ ఫెర్రీ వేళలను ఉదయం 7 నుండి మధ్యాహ్నం 3.30 వరకు అని ఇస్తోంది. కింద ఉదహరించిన పేజీలను మేం 2026 అక్టోబరు 8న చదివాం.

పేజీ పేజీకీ విస్తీర్ణం ఎందుకు మారుతుంది

అసోం ప్రభుత్వం గిన్నిస్ సంఖ్యను వాడదు. జిల్లా హోమ్‌పేజీ “ప్రస్తుతం” 483 చదరపు కిలోమీటర్లు అని చెప్పి, 1950కి ముందు ద్వీపం 1,250 ఉండేదని జతచేస్తుంది. అదే పోర్టల్‌లోని ఒక స్వాగత పేజీ 475 అంటుంది. రాష్ట్ర పర్యాటక శాఖ మాజులి పేజీ 421 అంటుంది.

2017లో కేంద్రం పార్లమెంటుకు చెప్పినదాని ప్రకారం, 1940 నాటి సర్వే ఆఫ్ ఇండియా పటంలో 733.79 చదరపు కిలోమీటర్లు ఉండగా, 2004 నాటికి అది సుమారు 502.21కి తగ్గిందని ది సెంటినెల్ 2020లో రాసింది. జిల్లా చరిత్ర పేజీ పాత రికార్డులను ఉదహరిస్తుంది. బి. సి. అలెన్ 1901 గెజెటీర్ ప్రకారం సుమారు 185 చదరపు మైళ్లు (దాదాపు 480 చదరపు కిలోమీటర్లు), 1853 నివేదిక ప్రకారం 282,165 ఎకరాలు (దాదాపు 1,140 చదరపు కిలోమీటర్లు). ఈ రెండింటినీ పోర్టల్ సమన్వయం చేయదు. 1900ల తొలినాళ్లలో ద్వీపం సుమారు 1,250 చదరపు కిలోమీటర్లని చెప్పే అధికారిక పేజీ మాకు కనిపించలేదు, ఆ సంఖ్యను జిల్లా పోర్టల్ కేవలం “1950కి ముందు” అని మాత్రమే పేర్కొంటుంది.

కోత రికార్డు ఏం చూపిస్తుంది

బ్రహ్మపుత్రకు తరచూ వచ్చే వరదలు మాజులిలో తీవ్రమైన కోతకు కారణమవుతాయని, గత 30 నుండి 40 ఏళ్లలో ద్వీపం తన విస్తీర్ణంలో దాదాపు మూడో వంతు కోల్పోయిందని గిన్నిస్ నమోదు చెబుతోంది. 1950 నాటి గొప్ప అసోం భూకంపం నది గర్భాన్ని పైకి లేపిందని, అప్పటి నుండి దక్షిణ వైపు కోత పెరిగి గ్రామాలను, సత్రాలను మింగేసిందని జిల్లా ప్రొఫైల్ జతచేస్తుంది.

అధికారిక సంఖ్యలు ఒకదానికొకటి సరిపోవు. 2004 నుండి 2016 మధ్య ద్వీపం నికరంగా 22.08 చదరపు కిలోమీటర్లు పెరిగి 524.29కి చేరిందని కేంద్రం లోక్‌సభకు చెప్పినట్లు ది సెంటినెల్ 2020 అక్టోబరు 28 సంపాదకీయం చెబుతోంది. జిల్లా సొంత విపత్తు ప్రణాళిక 2014లో విస్తీర్ణాన్ని 483గా చూపిస్తుందని, అది కేంద్రం సంఖ్యలకు విరుద్ధమని సంపాదకీయం వాదిస్తుంది. 210 రెవెన్యూ గ్రామాల్లో ఇప్పటికీ ఉన్నవి 141 మాత్రమేనని కూడా ఆ ప్రణాళిక చెబుతుంది.

జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ ప్రారంభించిన, పుణేలోని సెంట్రల్ వాటర్ అండ్ పవర్ రీసెర్చ్ స్టేషన్ చేసిన ఉపగ్రహ అధ్యయనం గురించి అసోం ట్రిబ్యూన్ 2025 ఏప్రిల్ 8న రాసింది. 1986 నుండి 2023 మధ్య కుడి ఒడ్డున సుమారు 75 చదరపు కిలోమీటర్లు కోతకు గురై, 58 చదరపు కిలోమీటర్లు ఇసుక, మట్టి చేరిందని అది తేల్చింది. 2018 నుండి 2023 మధ్య కమలాబరి దగ్గర సుమారు 26 చదరపు కిలోమీటర్లు చేరింది. పత్రిక సారాంశం నికర సంఖ్యను ఇవ్వదు.

సత్రాలు, మూడు రకాల లెక్కలు

సత్రం అంటే నవ వైష్ణవ సంప్రదాయ మఠం. జిల్లా పోర్టల్ దాన్ని శ్రీమంత శంకరదేవుని, ఆయన శిష్యుడు మాధవదేవుని బోధనలతో ముడిపెడుతుంది. ఇప్పుడు 22 సత్రాలు ఉన్నాయని అసోం పర్యాటక శాఖ పేజీ చెబుతోంది. 2006 చట్టం, అంటే అసోం చట్టం VII, తన షెడ్యూల్‌లో 31ని పేరుపేరునా జాబితా చేసి, వాటిలో చాలావాటిని బ్రహ్మచారి (ఉదాసీన్), గృహస్థ (గృహస్థి) అని గుర్తిస్తుంది. ఆ జాబితా బయట, ప్రభుత్వం నోటిఫై చేస్తేనే, అది కనీసం యాభై ఏళ్ల పాతదైతేనే, అథారిటీ అంగీకరిస్తేనే చట్టం ఒక సత్రాన్ని గుర్తిస్తుంది.

సందర్శకుల కోసం పోర్టల్ ఆరు సత్రాల పేర్లు ఇస్తుంది: ఔనియాటి, దక్షిణపట్, గరమూర్, కమలాబరి, సమగురి, బెంగెనాటి.

ముసుగులు, రాస్, సత్రీయ

సమగురి సత్రాన్ని శంకరదేవుని మనవడు చక్రపాణి 1663లో స్థాపించాడని, సత్రాల ధార్మిక నాటకం భావనలో ధరించే ముసుగులకు అది పేరుపొందిందని జిల్లా పేజీ చెబుతుంది. ముసుగుల సంప్రదాయం ఐదు శతాబ్దాలకు పైగా కొనసాగుతోందని అదే పేజీ అంటుంది, ఇది 1663 స్థాపనతో సరిపోనట్లుంది.

రాస్ మహోత్సవం కృష్ణుని జీవితాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. దాన్ని మొదట 1840లో దక్షిణపట్ సత్రంలో ప్రదర్శించారని జిల్లా పోర్టల్ చెబుతుంది. 1934లో గరమూర్ సత్రానికి చెందిన పీతాంబరదేవ్ గోస్వామి నేతృత్వంలో అది వేదిక ప్రదర్శనగా మారింది, 1950లో ఆయన సత్రంలోని బాలికలను పాత్రలు ధరించనిచ్చాడు. ఉత్సవం మూడు నుండి నాలుగు రోజులు సాగుతుంది, సందర్శకులకు కుటుంబాలు తమ ఇళ్లలో ఆతిథ్యం ఇస్తాయని పోర్టల్ చెబుతుంది.

రాస్ జరిగే నవంబరు మధ్యకాలాన్ని సందర్శనకు ఉత్తమ సమయంగా అసోం పర్యాటక శాఖ పేర్కొంటుంది. పోర్టల్ ఉత్సవాన్ని నవంబరులో పౌర్ణమి రోజున ఉంచుతుంది. 2026 తేదీ మాకు దొరకలేదు, కాబట్టి జిల్లా పాలనా యంత్రాంగాన్ని అడగండి.

సత్రాల నృత్యమైన సత్రీయను భారతదేశపు ఎనిమిది శాస్త్రీయ నృత్య రూపాల్లో ఒకటిగా సంగీత నాటక అకాడమీ 2000 నవంబరు 15న గుర్తించిందని, అప్పుడు భూపేన్ హజారిక దాని అధ్యక్షుడని అసోం ట్రిబ్యూన్ రాసింది.

మిసింగ్ గ్రామాలు, స్తంభాలపై ఇళ్లు

ద్వీపవాసుల్లో ఎక్కువమంది మిసింగ్, దేవోరి, సోనోవాల్ కచారి అనే మూడు తెగలకు చెందినవారని అసోం పర్యాటక శాఖ చెబుతుంది. 2011 జనగణన ప్రకారం 139 రెవెన్యూ గ్రామాల్లో 167,304 మంది (సుమారు 1.67 లక్షలు) ఉన్నారని జిల్లా పోర్టల్ ఇస్తుంది.

స్తంభాలపై కట్టిన ఇళ్లైన చాంగ్ ఘర్లను చూడటానికి, చేనేత నేతను చూడటానికి సందర్శకులను మిసింగ్ గ్రామానికి పంపుతూ పోర్టల్ ఒక ప్రయాణ ప్రణాళికను సూచిస్తుంది. 2006 చట్టం తాను రక్షించే సాంస్కృతిక వనరుల్లో మిసింగ్, దేవోరి గ్రామాలను చేరుస్తుంది, మిసింగ్ అటానమస్ కౌన్సిల్ చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్‌కు, లేదా ఆయన ప్రతినిధికి, తన ఎగ్జిక్యూటివ్ గ్రూప్‌లో స్థానం ఇస్తుంది.

జిల్లా హోదా, 2006 చట్టం, యునెస్కో జాబితా

మాజులిని సబ్-డివిజన్ నుండి జిల్లాగా ఉన్నతీకరిస్తున్నారని, ఇది భారతదేశపు మొదటి ద్వీప జిల్లా, అసోంలో 35వది అని స్క్రోల్ 2016 సెప్టెంబరు 8న రాసింది. ఆ తేదీని భూపేన్ హజారిక జయంతి కాబట్టి ఎంచుకున్నామని ముఖ్యమంత్రి సర్బానంద సోనోవాల్ చెప్పారు, ఆ ఏడాది అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఆయన మాజులి స్థానాన్ని గెలుచుకున్నారని స్క్రోల్ గుర్తించింది. జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం గరమూర్‌లో ఉంది, ఒక సబ్-డివిజన్, రెండు అభివృద్ధి బ్లాకులు ఉన్నాయి.

మాజులి సాంస్కృతిక ప్రకృతి దృశ్య ప్రాంత చట్టం, 2006కు గవర్నర్ ఆమోదం 2006 జూలై 25న వచ్చింది. అది మాజులి సాంస్కృతిక ప్రకృతి దృశ్య నిర్వహణ అథారిటీని ఏర్పాటు చేసింది, దాని అధ్యక్షుడు ముఖ్య కార్యదర్శి, లేదా ఆయన నామినేట్ చేసిన అదనపు ముఖ్య కార్యదర్శి. సత్రాలను, గ్రామాలను కాపాడే పనితో పాటు వరద, కోత నివారణ పథకాల సమన్వయం దాని బాధ్యతల్లో ఉంది. ఇప్పుడు అథారిటీ ఏం చేస్తోందో చెప్పే బహిరంగ నివేదిక మాకు కనిపించలేదు.

“అసోంలో బ్రహ్మపుత్ర నది మధ్యలో ఉన్న మాజులి నదీ ద్వీపం” 2004 నుండి యునెస్కో తాత్కాలిక జాబితాలో ఉంది. భారతదేశంలో 45 ప్రపంచ వారసత్వ స్థలాలు నమోదయ్యాయి, వాటిలో మాజులి లేదు.

ఫెర్రీలు, వరదలు, ఉత్తమ నెలలు

ఫెర్రీలు నిమతి ఘాట్ నుండి ద్వీపంలోని కమలాబరి ఘాట్‌కు లేదా అఫలాముఖ్ ఘాట్‌కు వెళ్తాయి. ప్రయాణికులు, వాహనాలు ఇన్‌ల్యాండ్ వాటర్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ శాఖ వెబ్‌సైట్ asiwt.inలో బుక్ చేసుకోవాలని పోర్టల్ కోరుతుంది, ఉత్సవ కాలంలో పడవలు ఉదయం 7.30 నుండి మధ్యాహ్నం 3.30 వరకు ప్రతి అరగంటకు నడుస్తాయని చెబుతుంది. సేవ 7.30కి కాదు, 7 గంటలకే మొదలవుతుందని, ప్రయాణం సుమారు ఒక గంట పడుతుందని ఎట్-ఎ-గ్లాన్స్ పేజీ చెబుతుంది. సమీప విమానాశ్రయం, రైల్వే స్టేషన్ జోర్హాట్‌లో ఉన్నాయి.

నది రెండు వైపులా సేవను ఆపగలదు. 2024 జూన్ 29న నీటి మట్టం పెరిగి ర్యాంపులు మునిగిపోవడంతో నిమతిఘాట్, అఫలాముఖ్ ఫెర్రీలను నిరవధికంగా నిలిపివేసినట్లు అసోం ట్రిబ్యూన్ రాసింది. 2024 అక్టోబరు 20న నది మట్టం అకస్మాత్తుగా పడిపోవడంతో సేవ ఆగిపోయింది, డ్రెడ్జింగ్ తర్వాత అక్టోబరు 30న మళ్లీ మొదలైందని, పెద్ద రో-పాక్స్ నౌకలు లేకుండా చిన్న మెరైన్-ఇంజిన్ పడవలతో నడిచిందని ది సెంటినెల్ రాసింది.

వేసవి రుతుపవనాల కాలాన్ని ప్రధాన వరదల కాలం అని జిల్లా ప్రొఫైల్ అంటుంది, సందర్శనకు ఉత్తమ సమయం అక్టోబరు నుండి మార్చి అని పోర్టల్ చెబుతుంది. ఆ వరదల వెనుక ఉన్న వర్షాల గురించి రుతుపవనాలు ఎలా పనిచేస్తాయో వివరించే మా వ్యాసం చెబుతుంది.

జోర్హాట్ నుండి వంతెన

వంతెన తెరిచే వరకు జోర్హాట్ నుండి ప్రయాణం ఫెర్రీ ద్వారానే. నదికి ఈశాన్య భారతం ఇచ్చిన మరో సమాధానం మేఘాలయది: అక్కడ గ్రామస్థులు సజీవ మర్రి వేర్లతో వంతెనలను పెంచుతారు, సజీవ వేర్ల వంతెనల గురించిన మా వ్యాసం దీన్ని వివరిస్తుంది.

జోర్హాట్, మాజులి మధ్య రెండు లేన్ల వంతెన కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ. 925.47 కోట్లు మంజూరు చేసింది. మొదటి కాంట్రాక్టర్ యూపీ స్టేట్ బ్రిడ్జ్ కార్పొరేషన్ 2024 సెప్టెంబరులో పని స్థలం వదిలి వెళ్లినప్పటి నుండి పని నిలిచిపోయిందని, 2025 మార్చిలో వ్యయాన్ని రూ. 1,019.17 కోట్లకు (సుమారు రూ. 10.2 బిలియన్లు) సవరించారని పీటీఐ 2025 అక్టోబరు 7న నివేదించింది. వంతెనను 2025 నవంబరులో ప్రారంభించాల్సి ఉండేది.

అప్రోచ్‌లతో కలిపి 8.03 కి.మీ. నిర్మాణంలో భాగమైన 6.81 కి.మీ. ప్రధాన వంతెనను జీఎస్టీ లేకుండా రూ. 657.66 కోట్లకు చేపట్టేందుకు హరియాణాకు చెందిన ఎస్‌పీఎస్ కన్‌స్ట్రక్షన్ ఇండియాకు రోడ్డు మంత్రిత్వ శాఖ లెటర్ ఆఫ్ యాక్సెప్టెన్స్ ఇచ్చింది. ఆ లేఖ గడువేమీ నిర్ణయించలేదని పీటీఐ చెప్పింది.

పని మళ్లీ మొదలైందని, ఆటంకం లేకుండా కొనసాగితే సుమారు రెండేళ్లలో పూర్తి చేయాలనేది లక్ష్యమని అసోం ట్రిబ్యూన్ 2026 జనవరి 24న రాసింది.