జాదవ్ పాయెంగ్ 1979లో బ్రహ్మపుత్ర ఇసుక దిబ్బపై మొక్కలు నాటడం మొదలుపెట్టి, పత్రికా కథనాలు 550 హెక్టార్లుగా చెప్పే మొలాయ్ అడవికి 2015లో పద్మశ్రీ అందుకున్నారు

1979లో జాదవ్ పాయెంగ్ అనే 16 ఏళ్ల యువకుడు అస్సాంలోని జోర్హాట్ జిల్లాలో కోకిలాముఖ్ దగ్గర బ్రహ్మపుత్రలోని ఖాళీ ఇసుక దిబ్బపై వెదురు నాటడం మొదలుపెట్టారు. అక్కడ ఎదిగిన అడవిని ఆయన ముద్దుపేరు మీదుగా ఇప్పుడు మొలాయ్ అని పిలుస్తున్నారు, మొంగాబే (2014), ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్ (2015) పత్రికా కథనాలు దానిని సుమారు 550 హెక్టార్లుగా చెబుతున్నాయి. భారత ప్రభుత్వం 2015 జనవరి 25న ఆయనను పద్మశ్రీ గ్రహీతల్లో జాబితా చేసింది, ప్రధాని 2021 ఫిబ్రవరి 28 నాటి మన్ కీ బాత్ రేడియో ప్రసంగంలో ఆయన పేరు ప్రస్తావించారు.

పాయెంగ్ అస్సాం స్థానిక ప్రజల్లో ఒకటైన మిసింగ్ సముదాయానికి చెందినవారు. మొంగాబే, ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్ కథనాల ప్రకారం ఆయన భార్య బినీత, వారి ముగ్గురు పిల్లలతో అడవిలోని ఒక చిన్న గుడిసెలో నివసిస్తూ, తన ఆవులు, గేదెల పాలు అమ్ముతూ జీవనం సాగిస్తున్నారు.

ఇసుక దిబ్బ, పాములు, తొలి వెదురు

1979లో బ్రహ్మపుత్ర వరద ఆయన ఇంటి దగ్గరి పెద్ద ఇసుక దిబ్బపై డజన్ల కొద్దీ చచ్చిన పాములను వదిలివెళ్లినప్పుడు ప్రేరణ కలిగిందని మొంగాబే 2014 ప్రొఫైల్ చెబుతోంది. “చెట్ల నీడ లేకపోవడంతో పాములు ఎండకు చనిపోయాయి” అని పాయెంగ్ ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాకు చెప్పారని మొంగాబే ఉటంకించింది. ఆయన 20 వెదురు మొక్కలతో మొదలుపెట్టారని ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్ జోడిస్తోంది. పాయెంగ్ వివరణలో, ఇసుకలో ఏదీ పెరగదని అటవీ శాఖ సిబ్బంది ఆయనతో చెప్పి, వెదురు ప్రయత్నించమని సూచించారు.

“అది బాధాకరం, కానీ నేను చేశాను” అని అదే వ్యాసంలో ఆయన వెదురు గురించి అన్నారు, ఆయన బడిని, కోకిలాముఖ్‌లోని ఇంటిని వదిలి ఆ దిబ్బపై నివసించడానికి వెళ్లారని కూడా ఆ వ్యాసం నమోదు చేసింది. ఇసుక దిబ్బ మొదట వెదురు తోటగా మారింది. తర్వాత ఆయన ఇతర చెట్లు నాటడం మొదలుపెట్టారు, అడవి అక్కడినుంచి ఎదిగింది.

ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్ ప్రకారం, ఆ ప్రదేశానికి కోకిలాముఖ్ దక్షిణ ఒడ్డు నుంచి పడవలో చేరుకుంటారు. చాలా కథనాలు దీనిని అనుసంధానించే ద్వీపం గురించి మాజులి, నదీ ద్వీపం చూడండి. జోర్హాట్‌కు కొద్దిగా దిగువన అదే నదిపై కజిరంగా జాతీయ ఉద్యానవనం ఉందని మొంగాబే పేర్కొంది; ఆ ఉద్యానవనం ఖడ్గమృగాల లెక్క, వరద మైదానం కజిరంగా జాతీయ ఉద్యానవనంలో ఉన్నాయి.

ప్రభుత్వ పథకం ముగిసింది, ఒక కూలీ మిగిలాడు

1980లో గోలాఘాట్ జిల్లా సామాజిక అటవీ విభాగం నేల కోతను ఎదుర్కోవడానికి కోకిలాముఖ్ నుంచి 5 కిలోమీటర్ల దూరంలోని అరుణ చపోరిలో 200 హెక్టార్లపై ఐదేళ్ల మొక్కల పెంపకం పథకాన్ని ప్రారంభించింది. పాయెంగ్ దానిలో కూలీగా పనిచేశారని మొంగాబే, ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్ రెండూ నమోదు చేశాయి. పని ముగిసినప్పుడు ఇతరులు వెళ్లిపోయారు, ఆయన ఇసుక దిబ్బపైనే ఉండి, నాటినవాటిని సంరక్షిస్తూ మరిన్ని చేర్చారు.

2008లో అటవీ అధికారులు కనుగొన్నది

అస్సాం అటవీ శాఖ 2008లో మొదటిసారి ఈ అడవిని గమనించిందని మొంగాబే నివేదిస్తోంది. అరుణ చపోరి గ్రామంలో ఆస్తులను పాడుచేసి అక్కడికి వెనక్కి వెళ్లిన 100కు పైగా అడవి ఏనుగుల కోసం అధికారులు వెతుక్కుంటూ వెళ్లారు. హఫింగ్టన్ పోస్ట్ కూడా 2012లో రాస్తూ అధికారులు దాని గురించి తెలుసుకున్న సంవత్సరంగా 2008ను ఇచ్చింది.

“ఇసుక దిబ్బపై ఇంత దట్టమైన అడవిని చూసి మేము ఆశ్చర్యపోయాం” అని అప్పట్లో అసిస్టెంట్ కన్జర్వేటర్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్స్‌గా ఉన్న గునిన్ సైకియా అన్నట్లు ఉటంకించారు. ఏనుగులు ఇళ్లను పాడుచేసిన గ్రామస్థులు అడవిని నరికేయాలని కోరారని, దానికి బదులు తనను చంపమని పాయెంగ్ వారికి సవాలు విసిరారని సైకియా జోడించినట్లు మొంగాబే ఉటంకించింది.

2008 నుంచి అడవిని కాపాడడంలో అటవీ శాఖ ఆయనకు సాయం చేస్తోందని ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్ నివేదిస్తోంది. సుమారు 100 ఏనుగుల మంద ప్రతి ఏడాది వచ్చి సుమారు ఆరు నెలలు ఉంటుందని జోర్హాట్ జిల్లా అటవీ అధికారి చెప్పినట్లు అది ఉటంకించింది. భారత్‌లోని ఏనుగుల రిజర్వులు, జాతీయ గణన భారత్‌లో ఆసియా ఏనుగులులో వివరించారు. అదే వ్యాసం జింకలను, పెద్ద సంఖ్యలో రాబందులు సహా పక్షులను, రాయల్ బెంగాల్ పులులను, భారత ఖడ్గమృగాలను జాబితా చేస్తోంది, వెదురు 300 హెక్టార్లకు పైగా విస్తరించిందని చెబుతోంది. ఇసుక దిబ్బపై ఒకప్పుడు లేని బెంగాల్ పులుల వంటి వన్యప్రాణులు అడవిలో మళ్లీ స్థిరపడ్డాయని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయని మొంగాబే అంటోంది.

పులులు తన సుమారు 100 పశువులను, గేదెలను చంపాయని, ఫిర్యాదు చేయలేదని పాయెంగ్ చెప్పారు, ఎందుకంటే ఆయన దృష్టిలో అడవి నివాసాల్లోకి ప్రజలు చొరబడటమే ఆ ఘర్షణకు కారణం. వేటగాళ్లు అడవిలో ఖడ్గమృగాలను చంపడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు ఆయన అటవీ అధికారులకు చెప్పారని, ఉచ్చులు స్వాధీనం చేసుకున్నారని కూడా మొంగాబే నివేదిస్తోంది.

స్థానిక కథ నుంచి పద్మశ్రీ వరకు

విస్తృత దృష్టి దశలవారీగా వచ్చింది. 2012 ఏప్రిల్ 22న జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయంలోని స్కూల్ ఆఫ్ ఎన్విరాన్‌మెంటల్ సైన్సెస్ ఢిల్లీలో ఆయన గౌరవార్థం ఒక కార్యక్రమం నిర్వహించింది, విశ్వవిద్యాలయ వైస్-ఛాన్సలర్ సుధీర్ కుమార్ సోపోరీ ఆయనను “భారత అటవీ మనిషి” అని పిలిచారని ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్, ది బెటర్ ఇండియా రెండూ చెబుతున్నాయి. 2013 అక్టోబర్‌లో ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ తన వార్షిక కార్యక్రమంలో ఆయనను సత్కరించిందని ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్ జోడిస్తోంది. బ్లూ డాట్ లివింగ్ ప్రకారం పాయెంగ్ ఇంటి దగ్గర నివసించే జితు కలిత నిర్మించిన 2012 డాక్యుమెంటరీ The Molai Forest ద్వారా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందారని అది చెబుతోంది.

తర్వాత సినిమాలు వచ్చాయి. ఆరతి శ్రీవాస్తవ 2013లో Foresting Life తీశారు. కెనడా నుంచి విలియం డగ్లస్ మెక్‌మాస్టర్ రూపొందించిన 16 నిమిషాల చిత్రం Forest Man కూడా 2013దని ఫిల్మ్స్ ఫర్ ది ఎర్త్ తేదీ వేసింది, 2014లో కేన్స్‌లోని అమెరికన్ పెవిలియన్‌లో ఉద్భవిస్తున్న చిత్రనిర్మాతల కార్యక్రమంలో అది ఉత్తమ డాక్యుమెంటరీ అవార్డు గెలుచుకుందని మొంగాబే చెబుతోంది. దాని పోస్ట్-ప్రొడక్షన్ కోసం మెక్‌మాస్టర్ కిక్‌స్టార్టర్‌లో 8,300 డాలర్లకు పైగా సేకరించారని మొంగాబే చెబుతోంది.

ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో 2015 జనవరి 25 ప్రకటన, 104 పద్మ అవార్డుల జాబితాలోని 75 మంది పద్మశ్రీ గ్రహీతల్లో “Jadav Molai Peyang”ను, అస్సాం, ఇతరులు విభాగంలో జాబితా చేసింది. పద్మశ్రీ భారత్‌లో నాలుగో అత్యున్నత పౌర పురస్కారం. న్యూఢిల్లీలో ఒక కార్యక్రమంలో ఆయన కర్మయోగి అవార్డు 2020 అందుకున్నారని, అక్కడ తన పని “మతానికి లేదా రాజకీయాలకు అతీతం” అని ఆయన చెప్పారని ఈస్ట్‌మోజో 2020 మార్చి 3న నివేదించింది.

పీఐబీ ఇచ్చిన 2021 ఫిబ్రవరి 28 నాటి ప్రధాని మన్ కీ బాత్ పాఠం ప్రకారం, పాయెంగ్ పద్మ అవార్డు అందుకున్నారని, మాజులి ద్వీపంలో “సుమారు 300 హెక్టార్ల తోటలను పెంచడంలో చురుగ్గా దోహదపడ్డారని”, ప్రజలను మొక్కల పెంపకం, జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ వైపు ప్రేరేపిస్తారని చెప్పింది. ఒక పీఐబీ ప్రకటన ప్రకారం, 2023 జూలై 4న ఐఐఎం షిల్లాంగ్ 16వ స్థాపన దినోత్సవం సందర్భంగా జరిగిన మొక్కల పెంపకం కార్యక్రమంలో ఆయన మాట్లాడారు. 2025 ఏప్రిల్‌లో జోర్హాట్‌లో జరిగిన 25వ స్నాతకోత్సవంలో అస్సాం వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం ఆయనకు, పరిరక్షకురాలు పూర్ణిమా దేవి బర్మన్‌కు గౌరవ డాక్టరేట్లు ప్రదానం చేసిందని ఇండియా టుడే ఎన్‌ఈ, ది అస్సాం ట్రిబ్యూన్ నివేదించాయి.

రెండో అడవి, 2025 నుంచి 2026 శీతాకాలపు మంటలు

పాయెంగ్, ఆయన కుమార్తె మున్ముని జోర్హాట్-మాజులి అటవీ విభాగంలో బ్రహ్మపుత్ర ఒడ్డున ఉన్న భాగ్‌మోరా ఎకో-క్యాంప్ దగ్గర మొలాయ్ కథోని 2.0 అనే కొత్త తోటను కూడా పెంచుతున్నారు. అక్కడ 2022లో మొక్కలు నాటారని ది ఫెడరల్ ప్రచురించిన వెర్షన్‌లో పీటీఐ నివేదిస్తోంది. 2025 డిసెంబర్ 28 ఆదివారం సాయంత్రం మంటలు చెలరేగాయి. ఒక సీనియర్ అటవీ అధికారి 5,500కు పైగా మొక్కల నష్టంగా చెప్పి, ఎవరికీ గాయాలు కాలేదని, దర్యాప్తుకు ఆదేశించామని చెప్పారు. వాలంటీర్లు, విద్యార్థులతో కలిసి మంటలను ఆర్పడానికి నాయకత్వం వహించిన మున్ముని పాయెంగ్, మంటలను ఉద్దేశపూర్వకంగా పెట్టారని చెప్పారు. ఔట్‌లుక్ ట్రావెలర్ 2026 జనవరి 2న అవే గణాంకాలను ప్రచురించింది.

2026 ఫిబ్రవరి 19న ది అస్సాం ట్రిబ్యూన్ ఆ ప్రదేశంలో మరో అగ్నిప్రమాదాన్ని నివేదించింది, ఇటీవలి నెలల్లో మూడోదిగా వర్ణిస్తూ, దాదాపు 100 హెక్టార్లను కప్పేసిందని చెప్పింది. చాలా పెద్ద చెట్లు బతికాయని అది చెబుతోంది. మున్ముని పాయెంగ్ కావాలని నిప్పు పెట్టారని ఆరోపించి, ఆ ప్రాంతంలో శాశ్వత అటవీ శాఖ శిబిరాన్ని ఏర్పాటు చేయమని రాష్ట్రాన్ని కోరారు. ఈ వ్యాసం కోసం తెరిచిన కథనాలు 2026 నవంబర్ 5 నాటికి ఎవరి అరెస్టునూ నివేదించలేదు.

కథనాలు ఎక్కడ భిన్నంగా ఉన్నాయి

విస్తీర్ణం. మొంగాబే, ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్ సుమారు 550 హెక్టార్లు ఇస్తున్నాయి, బ్లూ డాట్ లివింగ్ ఆయన నాటిన అడవికి 550 హెక్టార్లు, రిజర్వుకు సుమారు 1,000 హెక్టార్లు ఇస్తోంది. మన్ కీ బాత్ పాఠం సుమారు 300 హెక్టార్లు ఇస్తోంది. ఇక్కడ తెరిచిన ఆధారాల్లో అస్సాం అటవీ శాఖ ప్రచురించిన సర్వే ఏదీ కనిపించలేదు, కాబట్టి 550 సంఖ్య పత్రికా కథనాలపై ఆధారపడి ఉంది.

ప్రదేశం. ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్ అడవిని జోర్హాట్ జిల్లాలోని కోకిలాముఖ్ వద్ద ఉంచుతోంది. ఈస్ట్‌మోజో, ప్రధాని ప్రసంగం దానిని మాజులిలో భాగంగా వర్ణిస్తున్నాయి, పీటీఐ ఉటంకించిన అటవీ అధికారులు కొత్త తోటను జోర్హాట్-మాజులి అటవీ విభాగంలో ఉంచారు.

ప్రభుత్వ పథకం. దానిని 1983లో వదిలేశారని బ్లూ డాట్ లివింగ్, మధ్యలోనే వదిలేశారని మొంగాబే రెండో వ్యాసం చెబుతున్నాయి. అది ఐదేళ్లూ నడిచిందని ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్, ది బెటర్ ఇండియా చెబుతున్నాయి. పాయెంగ్ సొంత నాట్లను 1979 కాకుండా 1980ల తొలినాళ్లుగా ఈస్ట్‌మోజో తేదీ వేసింది.

బిరుదు. “భారత అటవీ మనిషి” అనే బిరుదుకు మూలంగా సోపోరీ పేరును ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్, ది బెటర్ ఇండియా పేర్కొన్నాయి. మొంగాబే రెండో వ్యాసం ఆ క్రెడిట్‌ను మాజీ రాష్ట్రపతి ఎ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాంకు ఇస్తోంది.

ఏనుగులు. ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్‌లోని జోర్హాట్ అటవీ అధికారి సుమారు 100 అని చెప్పారు. ఆయన 2023 ప్రసంగంపై పీఐబీ నివేదికలో, అడవి పులులు, చిరుతలు, ఖడ్గమృగాలతో పాటు 115 ఏనుగులకు నిలయమని పాయెంగ్ చెప్పారు.

పుట్టిన సంవత్సరం. కథనాలు ఏకీభవించవు, ఈ వ్యాసం ఏదీ ఇవ్వదు.

ఇసుక దిబ్బపై నేల కోతను ఎదుర్కోవడానికి పాయెంగ్ మొక్కలు నాటారని మొంగాబే 2014 వ్యాసం చెబుతోంది, ఇక్కడ తెరిచిన ఆధారాల్లో అడవిపై జలశాస్త్ర అధ్యయనం ఏదీ కనిపించలేదు. పీఐబీ 2015 పద్మ జాబితా ఆయన పేరును “Peyang”గా రాసింది.