Skip to content
మూడు భారత క్షిపణి పడవలు 1971 డిసెంబర్ 4 రాత్రి కరాచీ తీరంలో ఒక డిస్ట్రాయర్‌ను, ఒక మైన్‌స్వీపర్‌ను ముంచాయి, ఆపై నౌకాదళం పాకిస్తాన్ రెండు తీరాలనూ దిగ్బంధించింది
యుద్ధాలు మరియు శౌర్యం

మూడు భారత క్షిపణి పడవలు 1971 డిసెంబర్ 4 రాత్రి కరాచీ తీరంలో ఒక డిస్ట్రాయర్‌ను, ఒక మైన్‌స్వీపర్‌ను ముంచాయి, ఆపై నౌకాదళం పాకిస్తాన్ రెండు తీరాలనూ దిగ్బంధించింది

చిత్రణ: tuput

తెలుగు

1971 డిసెంబర్ 4, 5 తేదీల రాత్రి నిపత్, నిర్ఘత్, వీర్ క్షిపణి పడవలు కరాచీ తీరంలోని నౌకలపై స్టైక్స్ క్షిపణులను ప్రయోగించాయి, భారత్ డిసెంబర్ 4ను నౌకాదళ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటుంది. ఆపరేషన్ పైథాన్ డిసెంబర్ 8, 9 తేదీల్లో మళ్లీ కరాచీపై దాడి చేసింది, తూర్పు నౌకాదళం డిసెంబర్ 4న తూర్పు పాకిస్తాన్ తీరంపై దిగ్బంధాన్ని ప్రకటించింది. పీఎన్ఎస్ ఖైబర్, పీఎన్ఎస్ ముహాఫిజ్ మునిగిపోయాయని పాకిస్తాన్ నౌకాదళ సొంత చరిత్ర కూడా అంగీకరిస్తుంది, మరికొన్ని ఫలితాలపై రెండు నౌకాదళాల వివరణలు వేరుగా ఉన్నాయి.

· · 8 నిమిషాల పఠనం

1971 డిసెంబర్ 4 నుంచి 5 రాత్రి నిపత్, నిర్ఘత్, వీర్ అనే మూడు భారత క్షిపణి పడవలు కరాచీ తీరంలోని నౌకలపై స్టైక్స్ క్షిపణులను ప్రయోగించాయి; పాకిస్తాన్ నౌకాదళానికి స్థావరంగా ఉన్న ఓడరేవు అదే. డిస్ట్రాయర్ పీఎన్ఎస్ ఖైబర్, మైన్‌స్వీపర్ పీఎన్ఎస్ ముహాఫిజ్ మునిగిపోయాయని, భారత దళం ఎలాంటి నష్టం లేకుండా, ఎలాంటి దెబ్బ తినకుండా తిరిగి వచ్చిందని రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ అధికారిక యుద్ధ చరిత్ర చెబుతుంది. రెండు నౌకలూ మునిగాయని పాకిస్తాన్ నౌకాదళ సొంత చరిత్ర కూడా అంగీకరిస్తుంది. ఆ రాత్రిని స్మరించుకుంటూ భారత నౌకాదళం డిసెంబర్ 4ను నౌకాదళ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటుందని ప్రభుత్వ వార్తా సంస్థ పత్రికా సమాచార కార్యాలయం (PIB) చెబుతుంది.

మొదటి రాత్రే కరాచీపై దాడి చేయాలన్నది ఆదేశం

1970 ఎన్నికల నుంచి ఢాకా లొంగుబాటు వరకు రాజకీయ కథ 1971 యుద్ధంపై మా వ్యాసంలో ఉంది. వైస్ అడ్మిరల్ ఎస్. ఎన్. కోహ్లీ నేతృత్వంలో బొంబాయి కేంద్రంగా ఉన్న పశ్చిమ నౌకా కమాండ్, శత్రుత్వాలు మొదలైనప్పుడు కరాచీపై “ధైర్యమైన, నేరుగా చేసే దాడి” చేయాలని ప్రణాళిక వేసిందని అధికారిక చరిత్ర చెబుతుంది. శత్రు యుద్ధనౌకలన్నింటినీ వెతికి నాశనం చేయాలని నౌకాదళ సిబ్బంది అధిపతి అడ్మిరల్ ఎస్. ఎం. నందా తన కమాండర్లకు చెప్పారు. బొంబాయి 1800ల ప్రారంభంలోనే రాయల్ నేవీ కోసం యుద్ధనౌకలను నిర్మించింది, దాని కథ బొంబాయి డాక్‌యార్డ్ వ్యాసంలో ఉంది.

కొత్త ఆయుధం క్షిపణి పడవ. ఈ పడవలను సోవియట్ యూనియన్ ప్రధానంగా తీర రక్షణ కోసం రూపొందించిందని, నౌకాదళం వాటిని దాడికి వాడాలని ఎంచుకుందని చరిత్ర చెబుతుంది. అవి భారీ బరువులు మోసే వాణిజ్య నౌకల్లో USSR నుంచి వచ్చాయని, 1971 ప్రారంభంలో కోల్‌కతాలో సేవలోకి తీసుకున్నారని PIB చెబుతుంది. ప్రతి పడవ నాలుగు స్టైక్స్ క్షిపణులను మోసింది, ప్రతీకార దాడి జరిగితే వాడేందుకు నాలుగోదాన్ని ఉంచుకున్నారని చరిత్ర చెబుతుంది.

దాడిని డిసెంబర్ 3న, అంటే పాకిస్తాన్ వైమానిక దళం భారత వైమానిక స్థావరాలపై దాడి చేసిన రోజున, చేయాలని ప్రణాళిక వేశారు; కానీ ఆ సాయంత్రం దళం ప్రయోగ స్థానానికి చేరలేకపోయింది, మరునాటి రాత్రి వెళ్లింది. సాయంత్రం నుంచి తెల్లవారే వరకు కరాచీకి దూరంగా ఉండాలని పాకిస్తాన్ వాణిజ్య నౌకలకు చెప్పింది. అధికారిక చరిత్ర దూరాన్ని 70 నాటికల్ మైళ్లుగా (ఒక నాటికల్ మైలు సుమారు 1.85 కిలోమీటర్లు) ఇస్తుంది, హిరానందానీ ఉటంకించిన కోహ్లీ పుస్తకం 75 అంటుంది. అందువల్ల భారత ప్రణాళికకర్తలు ఆ రేఖ లోపల ఏ రాడార్ సంకేతాన్నైనా యుద్ధనౌకగానే పరిగణించారు.

డిసెంబర్ 4 రాత్రి, నౌక వారీగా

వైస్ అడ్మిరల్ జి. ఎం. హిరానందానీ (రిటైర్డ్) కోహ్లీ పుస్తకం, గోపాల్ రావు వర్ణనల ఆధారంగా ఇండియన్ డిఫెన్స్ రివ్యూలో ఆ దళాన్ని వివరించారు. కిల్తాన్, కట్చల్ అనే రెండు పెట్యా తరగతి ఫ్రిగేట్లు రాడార్, కమ్యూనికేషన్లు అందించడానికి, అవసరమైతే ఒక పడవను లాగడానికి లేదా ఇంధనం నింపడానికి పడవలకు తోడుగా వెళ్లాయి. తిరుగు ప్రయాణానికి రక్షణగా నాలుగో పడవ ద్వారకా తీరంలో గస్తీలో ఉంది. కిల్తాన్‌లో ఉన్న కమాండర్ కె. పి. గోపాల్ రావు టాస్క్ గ్రూప్‌కు నాయకత్వం వహించారు, పడవల స్క్వాడ్రన్‌ను నడిపిన కమాండర్ బి. బి. యాదవ్ నిపత్‌లో ఉన్నారు. గోపాల్ రావు చెప్పినదాని ప్రకారం, కరాచీకి సుమారు 150 మైళ్ల దూరంలో సుమారు 1800 గంటలకు ఆ బృందం ఉత్తరం వైపు తిరిగింది.

ఓడరేవుకు దక్షిణంగా సుమారు 70 మైళ్ల దూరంలో కిల్తాన్ రాడార్ వాయవ్యంలో ఒక యుద్ధనౌకను, ఈశాన్యంలో ఒక పెద్ద నౌకను చూపింది. నిర్ఘత్ ఆ యుద్ధనౌకపై రెండు క్షిపణులు ప్రయోగించింది, అది ఖైబర్ అని తేలింది. మొదటిది ఆమె బాయిలర్ గదికి తగిలి వేగాన్ని ఎనిమిది నాట్లకు తగ్గించిందని, సుమారు 45 నిమిషాల తర్వాత కరాచీకి దక్షిణ-నైరుతిగా సుమారు 35 మైళ్ల దూరంలో ఆమె మునిగిపోయిందని గోపాల్ రావు చెబుతారు. నిపత్ రెండో నౌకపై రెండు క్షిపణులు ప్రయోగించింది. దాన్ని లాయిడ్స్ రిజిస్టర్ పాకిస్తాన్ చార్టర్ చేసిన వీనస్ ఛాలెంజర్‌గా పేర్కొందని, సైగాన్ నుంచి అమెరికా మందుగుండు సామగ్రిని తీసుకెళ్తోందని తర్వాత తెలిసిందని హిరానందానీ చెబుతారు. వీర్ మూడో సంకేతమైన ముహాఫిజ్‌పై ఒక క్షిపణి ప్రయోగించింది, అది 70 నిమిషాలకు పైగా మండి, కరాచీకి దక్షిణంగా సుమారు 19 మైళ్ల దూరంలో మునిగిపోయింది.

అర్ధరాత్రి సమయంలో నిపత్ ఓడరేవు వైపు ఒక క్షిపణి ప్రయోగించింది, యాదవ్ పడవలను వెనక్కి వెళ్లమని ఆదేశించారు. నౌకలు డిసెంబర్ 5న సౌరాష్ట్ర తీరంలో ఇంధనం నింపుకొని డిసెంబర్ 6న బొంబాయి చేరాయని హిరానందానీ రాశారు. భారత వైపు “ప్రాణనష్టం లేదు” అని PIB నమోదు చేస్తుంది.

ఒకే రాత్రికి రెండు చరిత్రలు

హిరానందానీ ది స్టోరీ ఆఫ్ ది పాకిస్తాన్ నేవీ నుంచి పెద్ద భాగాలను ఉటంకించారు, అది అవతలి వైపు కథ చెబుతుంది. మనోరా దీవిలోని నిఘా రాడార్ 2010 గంటలకు ఆ దళాన్ని పట్టుకుందని, క్షిపణులను విమానాలుగా పొరబడ్డారని అది చెబుతుంది. ఖైబర్‌కు కుడివైపున సుమారు 2245 గంటలకు, మళ్లీ సుమారు 2249 గంటలకు దెబ్బ తగిలింది, 2300 నుంచి 2315 మధ్య ఆమెను విడిచిపెట్టారు, సుమారు 2320 గంటలకు మునిగిపోయింది. చెక్కతో చేసిన ముహాఫిజ్‌కు సుమారు 2305 గంటలకు దెబ్బ తగిలి ముక్కలైంది, ఆమె సిబ్బందిలో కొందరు నీళ్లలో పడ్డారు. గన్‌బోట్ సదఖత్ బతికినవారిని రక్షించింది, డిసెంబర్ 5న 1745 గంటలకు ఖైబర్ లైఫ్ తెప్ప దొరికింది.

భారత అధికారిక చరిత్ర మొదటి క్షిపణిని 2313 గంటలకు పెడుతుంది, అంటే పాకిస్తాన్ వివరణలోని 2245కు సుమారు అరగంట తేడా. రెండూ మృతుల సంఖ్యను ఇవ్వవు. యుద్ధంలో పనిచేసిన భారత అధికారి కెప్టెన్ సేథీ, ఖైబర్‌లో 200 మందికి పైగా సిబ్బంది ఉన్నారని రాశారు.

పాకిస్తాన్ నౌకాదళ చరిత్ర కూడా తగిలిన క్షిపణులను అలాగే లెక్కిస్తుంది: ఖైబర్‌పై రెండు, ముహాఫిజ్‌పై ఒకటి. డిస్ట్రాయర్ షా జహాన్, రెండు మైన్‌స్వీపర్లు, ఒక వాణిజ్య నౌక విషయంలో భారత్ చేసిన వాదనలు అతిశయోక్తి అని అది అంటుంది, షా జహాన్‌ను వెనక్కి పిలవడంతో ఆమె బతికిందని చెబుతుంది. 2017లో ThePrint ఆమెను దెబ్బతీసిన ఘనతను నిపత్‌కు ఇచ్చింది. కెమారీ చమురు ట్యాంకుల విషయంలోనే అంతరం పెద్దది. నిపత్ అర్ధరాత్రి ప్రయోగించిన క్షిపణి ఓడరేవులో పెద్ద అగ్నిప్రమాదం కలిగించిందని అధికారిక చరిత్ర చెబుతుంది. ఆ క్షిపణి కరాచీకి పశ్చిమంగా ప్రయాణించి సముద్రాన్ని తాకడం తాను చూశానని గోపాల్ రావు తర్వాత రాశారు. ఆ రోజే ఉదయం 0830కి జరిగిన వైమానిక దాడిలో కెమారీలోని రెండు ట్యాంకులకు మంటలు అంటుకున్నాయని పాకిస్తాన్ నౌకాదళ చరిత్ర చెబుతుంది, దాన్ని భారత వైమానిక దళానికి ఇచ్చిన ఘనతగా హిరానందానీ చదువుతారు.

గోపాల్ రావు, యాదవ్ ఉమ్మడి నివేదికపై ఏకాభిప్రాయానికి రాలేకపోయారని కూడా హిరానందానీ నమోదు చేశారు. లక్ష్యాలు మునిగిన తర్వాత దాడికి ఎవరు నాయకత్వం వహించారనే దానిపైనే అభిప్రాయభేదం. యుద్ధనౌకలు మునిగినందుకు సంతోషించిన కోహ్లీ విచారణ వద్దని నిర్ణయించారని గోపాల్ రావు గుర్తు చేసుకుంటారు. ఇద్దరు అధికారులకూ మహా వీర చక్ర ఇచ్చినట్లు అధికారిక చరిత్ర నమోదు చేస్తుంది.

డిసెంబర్ 8, 9 తేదీల్లో ఆపరేషన్ పైథాన్

డిసెంబర్ 8 ఉదయం కరాచీకి నైరుతిగా సుమారు 250 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న పశ్చిమ నౌకాదళం మూడు బృందాలుగా చీలిందని సేథీ రాశారు. కరాచీ బృందంలో క్షిపణి పడవ వినాశ్, ఫ్రిగేట్లు త్రిశూల్, తల్వార్ ఉన్నాయి.

వినాశ్ నాలుగు స్టైక్స్ క్షిపణులను ప్రయోగించింది. మొదటి రెండు వాణిజ్య నౌకలను తాకాయని, మూడోది పాకిస్తాన్ నౌకాదళ ట్యాంకర్ పీఎన్ఎస్ ఢాకాకు తగిలిందని, నాలుగోది లోపలికి దూసుకెళ్లి కెమారీ చమురు స్థావరానికి నిప్పంటించిందని అధికారిక చరిత్ర చెబుతుంది. ఆ మంటలు 60 నాటికల్ మైళ్ల దూరం నుంచి కనిపించాయి. మరుసటి ఉదయం ఓడరేవుపై బాంబులు వేసిన వైమానిక దళ పైలట్లు దాన్ని “ఆసియాలోనే అతి పెద్ద భోగి మంట” అన్నారని చరిత్ర చెబుతుంది, ఆ మంటలు ఏడు పగళ్లు, ఏడు రాత్రులు మండాయని ప్రత్యక్ష సాక్షులను ఉటంకిస్తుంది. సేథీ దెబ్బలను వేరే క్రమంలో జాబితా చేస్తారు, హామిల్టన్ అనే బ్రిటిష్ నౌకను, గల్ఫ్ స్టార్ అనే పనామా నౌకను పేర్కొంటారు, అవి నిమిషాల్లో మునిగాయని చెబుతారు. హిరానందానీ ఉటంకించిన పాకిస్తాన్ నౌకాదళ చరిత్ర ప్రకారం, మొదటి క్షిపణి కెమారీలోని ఒక చమురు ట్యాంకులో పడి, సిబ్బంది మూడు రోజులు శ్రమించి ముందు రోజే ఆర్పిన మంటలను మళ్లీ రాజేసింది.

ఢాకా విషయంలో ఆధారాలు వేరుగా ఉన్నాయి. 2021 PIB ప్రకటన ఆమె మునిగిందని చెబుతుంది. ఆమెకు దెబ్బ తగిలిందని, చాలాకాలం డ్రై డాక్‌లో ఉందని అధికారిక చరిత్ర చెబుతుంది. పాకిస్తాన్ వార్తా సంస్థ ఆజ్ న్యూస్ ఆమె బతికిందని, వాణిజ్య నౌక హార్మటన్ మునిగిందని అంటుంది.

మరింత పశ్చిమాన మక్రాన్ బృందం, ఫిలిప్పీన్స్ నౌకగా నటిస్తున్న పాకిస్తాన్ వాణిజ్య నౌక మధుమతిని స్వాధీనం చేసుకుంది. విభజనకు ముందు రాయల్ ఇండియన్ నేవీలో తన కింద పనిచేసిన వ్యక్తిగా ఆమె కెప్టెన్‌ను ఫ్లీట్ కమాండర్ రియర్ అడ్మిరల్ ఇ. సి. కురువిల్లా గుర్తించారని చరిత్ర చెబుతుంది. డిసెంబర్ 10 నాటికి పాకిస్తాన్ వాణిజ్య నౌకలన్నీ తటస్థ ఓడరేవుల్లోకి చేరాయని, కరాచీలోని తటస్థ నౌకలు వెళ్లేందుకు అనుమతి కోసం న్యూఢిల్లీని అడుగుతున్నాయని అది జతచేస్తుంది. 2016లో విడుదలైన, చాలా భాగం తొలగించిన ఒక CIA మెమో, దిగ్బంధం వల్ల పాకిస్తాన్ చమురు, మందుగుండు సరఫరాలు తీవ్రంగా ముప్పులో పడ్డాయని అంచనా వేసిందని ThePrint నివేదిస్తుంది.

తూర్పు పాకిస్తాన్ దిగ్బంధం, చిట్టగాంగ్ తీరం

తూర్పు నౌకాదళం చిన్నది. అధికారిక చరిత్ర ఒక విమాన వాహక నౌకను, రెండు విమాన విధ్వంసక ఫ్రిగేట్లను, రెండు జలాంతర్గామి విధ్వంసక నౌకలను జాబితా చేస్తుంది; విక్రాంత్ బాయిలర్లు ఆమె వేగాన్ని పరిమితం చేశాయి. ఆమె కథ ఐఎన్ఎస్ విక్రాంత్ వ్యాసంలో ఉంది. డిసెంబర్ 4న 1030 గంటలకు ఎనిమిది సీ హాక్ విమానాలు కాక్స్ బజార్ విమానాశ్రయంపై దాడికి వాహక నౌకను వీడాయి, మరో ఎనిమిది 1515 గంటలకు చిట్టగాంగ్‌పై ప్రయోగించారు.

తూర్పు పాకిస్తాన్ తీరంపై దిగ్బంధాన్ని డిసెంబర్ 4న 1400 గంటల నుంచి ప్రకటించారు, అదే సమయంలో నిషిద్ధ సరకుల నియంత్రణ మొదలైంది. అధికారిక చరిత్ర ప్రకారం దీనివల్ల డిసెంబర్ 4 నుంచి 11 మధ్య 13 నౌకలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. డిసెంబర్ 9న ఐఎన్ఎస్ రాజ్‌పుత్ తాను జపాన్ నౌకనని చెప్పుకుంటున్న ఒక నౌకను ఆపి, 56 మంది ఉన్న పాకిస్తాన్ నౌకగా గుర్తించింది, వారిలో 17 మంది సైనికులు.

కరాచీపై క్షిపణి దాడులు, విక్రాంత్ నుంచి వైమానిక దాడులు కలిసి తూర్పు పాకిస్తాన్‌లో పాకిస్తాన్ బలగాల ఓటమికి దారితీశాయని PIB 2020 నౌకాదళ దినోత్సవ ప్రకటన చెబుతుంది. డిసెంబర్ 3 నుంచి 16 మధ్య వాహక నౌక విమానాలు 291 సార్టీలు నడిపాయని అధికారిక చరిత్ర చెబుతుంది. దాడి చేసిన 31 నౌకలు, తీర నౌకల్లో 14 నాశనమయ్యాయి లేదా తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి, 17 గన్‌బోట్లలో ఆరు మునిగాయి లేదా పనికిరాకుండా పోయాయి. తూర్పున సైనిక కమాండర్ లెఫ్టినెంట్ జనరల్ జె. ఎస్. అరోరా, నౌకాదళం “సైన్యం పనిని మూడో వంతుకు తగ్గించింది” అని వాహక నౌక సిబ్బందికి చెప్పారని చరిత్ర నమోదు చేస్తుంది.

విశాఖపట్నం తీరంలో పీఎన్ఎస్ ఘాజీ

బంగాళాఖాతంలో పాకిస్తాన్‌కున్న ఒకే ఒక జలాంతర్గామి ఘాజీ నవంబర్ 14న కరాచీ నుంచి బయలుదేరిందని అధికారిక చరిత్ర చెబుతుంది. వాహక నౌక విశాఖపట్నం ఓడరేవులో ఉందని నిఘా సమాచారం చెప్పడంతో వెంటనే తన గస్తీ ప్రాంతాన్ని చేరుకోవాలని నవంబర్ 25న సంకేతం పంపారు. వందల మైళ్ల దూరంలో ఉన్న వాహక నౌక కోసం అక్కడ బెర్తులు బుక్ చేయడం, సామగ్రి ఆర్డర్ చేయడం ద్వారా తూర్పు నౌకా కమాండ్ ఆ నమ్మకాన్ని ప్రోత్సహించింది.

రాజ్‌పుత్ డిసెంబర్ 3న అర్ధరాత్రికి ముందే నావిగేషన్ పరికరాలను ఆపేసి విశాఖపట్నం ఓడరేవు నుంచి బయలుదేరింది. ఆమె కమాండర్ లెఫ్టినెంట్ కమాండర్ ఇందర్ సింగ్ నీటిలో కనిపించిన కదలికపై డెప్త్ ఛార్జీలు వేశారు, ఆ తర్వాత కొద్దిసేపటికే ఒడ్డున పెద్ద పేలుడు శబ్దం వినిపించింది. డిసెంబర్ 5న ఐఎన్ఎస్ అక్షయ్ ఓడరేవు ముఖద్వారానికి సుమారు మూడు మైళ్ల దూరంలో 30 మీటర్ల లోతులో ధ్వంస నౌకను కనుగొంది, ఆమె ముందు భాగం ఎగిరిపోయి ఉంది. 0015 వద్ద ఆగిపోయిన ఒక గడియారాన్ని డైవర్లు వెలికి తీశారు.

కారణంపైనే ఆధారాలు చీలిపోతాయి. అధికారిక చరిత్ర రాజ్‌పుత్ దాడిని ఇచ్చి, ఆ తర్వాత వైస్ అడ్మిరల్ ఎన్. కృష్ణన్ ప్రత్యామ్నాయ వివరణను ఉటంకిస్తుంది: ఘాజీ వేగంగా మునిగి సముద్ర గర్భాన్ని తాకింది, ఆమె ఆయుధాలు పేలాయి. ఒక పాకిస్తాన్ జనరల్ ఆ నష్టాన్ని, ఆమె మందుపాతరలను మోస్తుండగా జరిగిన ప్రమాదంగా చెప్పారని, ఆమె విక్రాంత్ కోసం పొంచి ఉందని అందువల్ల ఆ వివరణ తప్పుదోవ పట్టించేదని అది అంటుంది, సముద్ర గర్భం వల్ల పేలిందా లేక డెప్త్ ఛార్జీల వల్లనా అనేది “పరిష్కారమయ్యే అవకాశం లేదు” అని ముగిస్తుంది. స్వతంత్ర విశ్లేషణల్లో చాలావరకు ఆ నష్టాన్ని అంతర్గత పేలుడుగా చదువుతాయని, పాకిస్తాన్ వివరణలు ప్రమాదమని పట్టుబడతాయని ది నేషనల్ ఇంటరెస్ట్‌కు చెందిన సెబాస్టియన్ రాబ్లిన్ రాశారు. లోపల ఉన్న ఎవరూ బతకలేదు.

ఐఎన్ఎస్ ఖుక్రీ, పీఎన్ఎస్ హంగోర్

డిసెంబర్ 9 నుంచి 10 రాత్రి నౌకాదళం జలాంతర్గామి విధ్వంసక ఫ్రిగేట్ ఖుక్రీని కోల్పోయింది. వెనక్కి వస్తున్న క్షిపణి పడవలకు రక్షణగా ఆమె, కిర్పాన్ డిసెంబర్ 8న బొంబాయి నుంచి బయలుదేరాయి. డయ్యూ హెడ్‌కు నైరుతిగా 35 నాటికల్ మైళ్ల దూరంలో మూడు టార్పెడోలు ఆమెకు తగిలాయని, నిమిషాల్లో ఆమె మునిగిపోయిందని అధికారిక చరిత్ర చెబుతుంది. ఆమె కెప్టెన్ మహేంద్ర నాథ్ ముల్లాతో సహా 18 మంది అధికారులు, 176 మంది సైనికులు ఆమెతో పాటే వెళ్లిపోయారు. ముల్లా తాను నౌకతో మునిగిపోయే ముందు తన సైనికుల్లో చాలామందిని కాపాడారని చరిత్ర ఆయనకు ఘనత ఇస్తుంది. కట్చల్, కిర్పాన్ 67 మంది బతికినవారిని, అంటే ఆరుగురు అధికారులను, 61 మంది సైనికులను రక్షించాయి.

ఆ జలాంతర్గామి కమాండర్ అహ్మద్ తస్నీమ్ నేతృత్వంలోని పీఎన్ఎస్ హంగోర్ అని పాకిస్తాన్‌కు చెందిన ఆజ్ న్యూస్ పేర్కొంటుంది, సిబ్బంది నష్టాలను అవే ఇస్తుంది. ఆమె ఒక హోమింగ్ టార్పెడోను ప్రయోగించి, నాలుగు రోజుల వేటను తప్పించుకుని, డిసెంబర్ 18న కరాచీ చేరిందని అది అంటుంది. ఇతర పురస్కారాలతో పాటు ఆమె సిబ్బందికి నాలుగు సితార-ఎ-జురాత్ లభించాయని, కిర్పాన్ పనికిరాకుండా పోయిందని ప్రభుత్వ వార్తా సంస్థ APP చెబుతుంది. కిర్పాన్ తన జలాంతర్గామి విధ్వంసక మోర్టార్లను ప్రయోగించిందని, ఆమెకు దెబ్బ తగల్లేదని, జలాంతర్గామి కోసం భారత గాలింపు డిసెంబర్ 13 సాయంత్రం విరమించారని అధికారిక చరిత్ర చెబుతుంది.

నౌకాదళ దినోత్సవం

అరేబియా సముద్ర కార్యకలాపాలకు గోపాల్ రావు, యాదవ్, ముల్లాలకు మూడు మహా వీర చక్రలు లభించాయని అధికారిక చరిత్ర చెబుతుంది. పడవల స్క్వాడ్రన్ యుద్ధ గౌరవాల్లో ఒక మహా వీర చక్ర, ఏడు వీర చక్రలు, ఎనిమిది నౌసేన పతకాలు (శౌర్యం) ఉన్నాయని PIB చెబుతుంది, కిల్లర్స్ అని పిలిచే ఆ స్క్వాడ్రన్‌కు డిసెంబర్ 8న ముంబైలో రాష్ట్రపతి స్టాండర్డ్ (పతాకం) ప్రదానం చేస్తారని దాని 2021 ప్రకటన తెలిపింది.

Share
Copied!

మూలాలు మరియు మరింత చదవడానికి

  1. Official History of the 1971 India-Pakistan War, Chapter 11, Naval Operations in the Arabian Sea (History Division, Ministry of Defence; Bharat Rakshak copy)
  2. Official History of the 1971 India-Pakistan War, Chapter 15, The Indian Navy in the Bay of Bengal (History Division, Ministry of Defence; Bharat Rakshak copy)
  3. Press Information Bureau, Navy Day 2020 at the Andaman and Nicobar Command (3 December 2020)
  4. Press Information Bureau, President's Standard to be awarded to 22 Killer Squadron (5 December 2021)
  5. Press Information Bureau, Indian Navy Operational Demonstration at Puri, Odisha, on Navy Day 2024 (4 December 2024)
  6. Vice Adm (Retd) G.M. Hiranandani, 1971 War: The First Missile Attack on Karachi, Indian Defence Review (9 September 2020)
  7. Capt S.S. Sethi (Retd), Western Maritime Front and the Naval War of 1971, Defence Research and Studies (11 May 2021)
  8. Cmde Srikant Kesnur and Lt Cdr Divyajot, Trident and Python: the defining operations, The Tribune (31 January 2021)
  9. Asim Malik, The story of Pakistan Navy submarine Hangor, Aaj News (updated 4 January 2022)
  10. Associated Press of Pakistan, Pakistan Navy celebrates Hangor Day (2020)
  11. Sebastien Roblin, Suicide at Sea: What Happened to Pakistan's Ghazi Submarine?, The National Interest
  12. Manu Pubby, India loses 1971 war hero; declassified CIA files reveal impact of his Operation Trident, ThePrint (4 July 2017)

ఈ వ్యాసం AI సాధనాల సహాయంతో పరిశోధించి రాయబడింది మరియు కచ్చితత్వం కోసం సవరించబడింది. ఇది సాధారణ సమాచారం మరియు చర్చ కోసం మాత్రమే, వృత్తిపరమైన సలహా కాదు. మా సంపాదకీయ ప్రమాణాలు మరియు నిరాకరణ చూడండి. తప్పు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి.

#indian navy#1971 war#operation trident#operation python#karachi#pns ghazi#ins khukri#navy day

నచ్చిందా? తదుపరిది పొందండి.

ఒకసారి ఒక మంచి వ్యాసం, నేరుగా మీ ఇన్‌బాక్స్‌కు. స్పామ్ లేదు, ఎప్పుడైనా ఆపవచ్చు.

ఇదే విభాగంలో మరిన్ని: యుద్ధాలు మరియు శౌర్యం
భారత్ సొంతంగా డిజైన్ చేసి, సొంతంగా నిర్మించిన తొలి విమాన వాహక నౌక ఐఎన్ఎస్ విక్రాంత్ 76 శాతం స్వదేశీ వాటాతో, 1971 యుద్ధంలోని నౌక పేరుతో 2022 సెప్టెంబర్ 2న సేవలో చేరింది
స్కీ-జంప్ ఉన్న 262.5 మీటర్ల డెక్, షిప్‌యార్డ్‌లో సుమారు 2,000 ఉద్యోగాలు, భారత్ తయారు చేయడం నేర్చుకోవాల్సి వచ్చిన యుద్ధనౌక ఉక్కు. ఆపై ఆ పేరు వెనుక ఉన్న పాత నౌక, 1961లో బెల్ఫాస్ట్ నుంచి 1971లో బంగాళాఖాతం వరకు.
భారత రక్షణ కొనుగోలు మండలి 2026 అక్టోబర్ 26న మూడు దళాల కోసం డ్రోన్లు, హెలికాప్టర్లు, వైమానిక రక్షణ, ఫిరంగులతో కూడిన సుమారు ₹2.12 లక్షల కోట్ల ప్రతిపాదనలకు ఆమోదం తెలిపింది, కొనుగోళ్లలో సుమారు 82 శాతం భారత పరిశ్రమ నుండి ఉండాలని నిర్దేశించింది
పది సైన్య వ్యవస్థలు, ఓడ నిరోధక క్షిపణులను తికమక పెట్టే ఒక డెకాయ్, ముందు వైమానిక స్థావరాల కోసం వాతావరణ రాడార్, రెండు రకాల హెలికాప్టర్లు. మంత్రిత్వ శాఖ జాబితా, పత్రికలు మాత్రమే నివేదించిన వివరాలు, ఏదైనా కొనే ముందు ఇంకా ఉన్న దశలు.
రాఫెల్ మెరైన్ యుద్ధ విమానం 2026 అక్టోబర్ 29న భారత్ సొంతంగా నిర్మించిన విమాన వాహక నౌక ఐఎన్ఎస్ విక్రాంత్‌పై తొలి యత్నంలోనే దిగింది, నౌకాదళం ఆర్డర్ ఇచ్చిన 26 విమానాల దిశగా నౌకపై తొలి అడుగు
ఫ్రెంచ్ క్యాటపల్ట్ నౌక కోసం తయారైన విమానం భారత స్కీ-జంప్ డెక్‌పై తొలిసారే తీగను పట్టుకుంది. గోవా పరీక్ష ర్యాంప్, 2023, 2025 ఆమోదాలు, రెక్కల కంటే ఇరుకైన లిఫ్టులు.
← అన్ని వ్యాసాలు