சத்யஜித் ராயின் அபு முத்தொகுப்பு 2015 இல் 4K மீட்புப் பதிப்பாகத் திரையரங்குகளுக்குத் திரும்பியது; 1993 ஜூலை ஹெண்டர்சன் ஆய்வகத் தீயிலிருந்து மீட்கப்பட்ட நெகட்டிவ்களிலிருந்து அது மீண்டும் கட்டப்பட்டது

சத்யஜித் ராயின் அபு முத்தொகுப்பின் மூல நெகட்டிவ்கள் 1993 ஜூலையில் லண்டனில் உள்ள ஹெண்டர்சன் ஃபிலிம் லேபரட்டரீஸில் நடந்த நைட்ரேட் தீயில் எரிந்தன; தப்பியவற்றிலிருந்து மூன்று படங்களும் பின்னர் மீண்டும் கட்டப்பட்டன. மீட்புப் பதிப்பு 2015 மே மாதம் நியூயார்க்கில் வெளியானது. அதை வெளியிட்ட அமெரிக்க விநியோகஸ்தரான ஜானஸ் ஃபிலிம்ஸ், பதேர் பாஞ்சாலியின் சுமார் 40 சதவீதமும் அபராஜிதோவின் 60 சதவீதத்துக்கு மேலும் நேரடியாக மூல நெகட்டிவ்களிலிருந்து வந்தன என்றும், அபுர் சன்சார் நுண்ணிய தானிய மாஸ்டரிலிருந்தும் ஒரு நகல் நெகட்டிவிலிருந்தும் மீட்கப்பட்டது என்றும் கூறுகிறது.

சத்யஜித் ராய் 1921 மே 2 அன்று கல்கத்தாவில் பிறந்தார்; 1940 முதல் 1942 வரை சாந்திநிகேதனில் படித்தார் என்று சத்யஜித் ராய் அறக்கட்டளை கூறுகிறது. அங்குள்ள பல்கலைக்கழகத்தை நிறுவியவர் ரவீந்திரநாத் தாகூர்; அவரது கதை தாகூர், நோபல், திருப்பிக் கொடுக்கப்பட்ட நைட்ஹூட் என்ற tuput கட்டுரையில் உள்ளது. மூன்று அபு படங்களும் 1955, 1956, 1959 இல் வெளியாயின. அவை பரிசுகளை வென்ற விதம் ராய், ஆஸ்கர், பாரத ரத்னா என்ற முந்தைய கட்டுரையில் சொல்லப்பட்டுள்ளது. இந்தக் கட்டுரை படத்துக்கே என்ன நடந்தது என்பதைத் தொடர்கிறது.

ராயின் பிரதிகளை அகாடமி ஏன் தேடியது

மோஷன் பிக்சர் ஆர்ட்ஸ் அண்ட் சயின்சஸ் அகாடமி 1992 இல் ராய்க்குக் கௌரவ விருது வழங்கியது. அந்த விழாவின் ஒளிபரப்புத் தயாரிப்பாளர்கள் அஞ்சலிக்காகக் காட்சித் துணுக்குகளைத் திரட்டியபோது, ராயின் படங்களின் பிரதிகளோ வீடியோ மாஸ்டர்களோ அமெரிக்காவில் குறைவாகவே இருந்தன என்றும், இருந்தவையும் முழுமையற்றவையாகவும் மோசமான நிலையிலும் இருந்தன என்றும் அகாடமியின் நிகழ்வுப் பக்கம் கூறுகிறது.

அகாடமி திரைப்படக் காப்பகத்தின் சத்யஜித் ராய் பாதுகாப்புத் திட்டம் அந்தத் தேடலிலிருந்து வளர்ந்தது. திட்டம் 1992 இல் தொடங்கியது என்று அதன் பக்கங்கள் கூறுகின்றன. ஜானஸ் ஃபிலிம்ஸ் சற்று வேறுபட்ட வரிசையைத் தருகிறது: ராயின் பல படங்களை மீட்கும் திட்டம் அதற்கு அடுத்த ஆண்டு, அவரது மரணத்துக்குப் பிறகு, தொடங்கப்பட்டது என்று அதன் மீட்புப் பக்கம் கூறுகிறது. ராய் 1992 ஏப்ரல் 23 அன்று கல்கத்தாவில் இறந்தார் என்று அறக்கட்டளையின் வாழ்க்கை வரலாறு பதிவு செய்கிறது. விருதுக்குப் பிறகு திரைப்பட அமைப்புகளின் ஒரு குழு பரந்த மீட்புப் பணியைத் தொடங்கியது என்று மூவிங் இமேஜ் ஆர்க்கைவ் நியூஸ் எழுதுகிறது.

திட்டத்தின் கூட்டாளிகளாக சத்யஜித் ராய் சங்கம், ராயுடன் பணியாற்றிய தயாரிப்பாளர்கள், இந்தியத் தேசியக் காப்பகம், மெர்ச்சன்ட் ஐவரி அறக்கட்டளை, தி ஃபிலிம் ஃபவுண்டேஷன், கலிபோர்னியா பல்கலைக்கழகம் சாண்டா குரூஸில் உள்ள சத்யஜித் ராய் திரைப்பட மற்றும் ஆய்வு மையம் ஆகியவற்றை அகாடமி பட்டியலிடுகிறது. ராயின் பதினெட்டு முழுநீளப் படங்களையும் ஒரு குறும்படத்தையும் காப்பகம் பாதுகாத்துள்ளது என்றும் அது கூறுகிறது.

ஹெண்டர்சன் ஃபிலிம் லேபரட்டரீஸில் நடந்த தீ

ஜானஸ் ஃபிலிம்ஸின் மீட்புப் பக்கம் நிகழ்வு வரிசையைத் தருகிறது. 1993 இல் ராயின் பல மூல நெகட்டிவ்கள் லண்டனில் உள்ள ஹெண்டர்சன் ஃபிலிம் லேபரட்டரீஸுக்கு அனுப்பப்பட்டன. ஜூலையில் அந்த ஆய்வகத்தில் ஏற்பட்ட பெரும் நைட்ரேட் தீ படச் சுருள் அறைகளுக்குப் பரவியது. முக்கியமான பிரிட்டிஷ் செவ்வியல் படங்களின் 25க்கும் மேற்பட்ட மூல நெகட்டிவ்களை அது அழித்தது; அபு முத்தொகுப்பின் மூல நெகட்டிவ்கள் உட்பட ராயின் பல படங்களையும் எரித்தது.

தெற்கு லண்டனில் நைட்ரேட் படச் சுருள்கள் வெடித்ததே காரணம் என்று மூவிங் இமேஜ் ஆர்க்கைவ் நியூஸ் விவரிக்கிறது. சுருள்கள் பாதுகாப்புக்காக இந்தியாவிலிருந்து லண்டன் ஆய்வகத்துக்கு மாற்றப்பட்டிருந்தன என்று NPR தெரிவிக்கிறது. நெகட்டிவ்கள் எங்கிருந்து அனுப்பப்பட்டன என்பதை ஜானஸ் கூறவில்லை.

ராயின் படங்களுக்குச் சொந்தமானவை என்று அடையாளம் காணக்கூடிய எதுவும், சாம்பலானாலும் துண்டுகளானாலும் படச் சுருள் டப்பாவானாலும், அகாடமி திரைப்படக் காப்பகத்துக்குச் சென்றது. அவ்வளவு மோசமாகச் சேதமடைந்த பகுதிகளை முழுமையாக மீட்கும் தொழில்நுட்பம் அன்று இல்லாததால், முத்தொகுப்பு நெகட்டிவ்கள் அச்சிட இயலாதவை என்று மதிப்பிடப்பட்டன என்று ஜானஸ் கூறுகிறது. 1992 இல் ராய் இறந்தபோதே அந்தப் படங்கள் மோசமான நிலையில் இருந்தன என்று மூவிங் இமேஜ் ஆர்க்கைவ் நியூஸ் கூறுகிறது.

இருபது ஆண்டுகள் ஒரு பாதுகாப்பு அறையில்

2013 இல் அகாடமி திரைப்படக் காப்பகத்துடன் கிரைடீரியன் பணியைத் தொடங்கியபோது, நெகட்டிவ்கள் இருபது ஆண்டுகளாகச் சேமிப்பில், யாரும் பார்க்காமல் இருந்தன என்று ஜானஸ் கூறுகிறது. பல பகுதிகள் எரிந்து சாம்பலாகிவிட்டன. மிஞ்சியவை வெப்பத்தாலும் அது உறிஞ்சிய மாசுகளாலும் நொறுங்கும் நிலையில் இருந்தன; சுருள்களில் தொடக்க, இறுதி இணைப்புப் பகுதிகள் பெரும்பாலும் இல்லை. ஆனாலும் கணிசமான பகுதிகள் தப்பியிருந்தன; அவற்றிலிருந்து உயர்தரப் படங்களை உருவாக்க முடிந்தது.

கிரைடீரியனின் தொழில்நுட்ப இயக்குநர் லீ கிளைன், தன் குழு திறந்த முதல் டப்பாவை விவரிக்கிறார்: “படம் உண்மையிலேயே தீப்பிடித்து எரிவது போலத் தெரிந்தது.” அகாடமி காப்பகத்தின் பாதுகாப்பு அதிகாரி ஜோசஃப் லிண்ட்னர், கிரைடீரியனுடன் டிஜிட்டல் மீட்புக்கான வாய்ப்பு “எங்களை, ‘ஏதாவது மிச்சம் இருக்கிறதா?’ என்று யோசிக்க வைத்தது” என்று கூறுகிறார். இரண்டு மேற்கோள்களும், திட்டம் பற்றிய அகாடமியின் குறும்படம் குறித்த மூவிங் இமேஜ் ஆர்க்கைவ் நியூஸ் அறிக்கையிலிருந்து எடுக்கப்பட்டவை.

போலோன்யா ஆய்வகம் என்ன செய்தது

எந்த வணிக ஆய்வகமும் அந்தப் பொருளைக் கையாளாது என்று ஜானஸ் கூறுகிறது; அதனால் அது உலகின் முன்னணி மீட்பு வசதிகளில் ஒன்றான போலோன்யாவில் உள்ள எல் இம்மாஜினே ரிட்ரோவாட்டாவுக்குச் சென்றது. அங்குள்ள தொழில்நுட்பர்கள் உடையும் நிலையில் இருந்த படச் சுருளை ஒரு பங்கு கிளிசரால், ஒரு பங்கு அசிட்டோன், மூன்று பங்கு நீர் கலந்த கரைசலால் மீண்டும் ஈரப்பதமூட்டினர். ஒவ்வொரு சட்டத்தையும் நிலையாகப் பிடித்து, படச் சுருள் திரவத்தில் மூடப்பட்டிருக்கும்போதே ஸ்கேன் செய்யும் பின்-பதிவு ஈர-வாயில் ஸ்கேன்கள் சிறந்த முடிவுகளைத் தந்தன என்று ஸ்கேன் சோதனைகள் காட்டின.

அடுத்து உடல்ரீதியான பழுதுபார்ப்பு. ஜானஸ் அதை கிட்டத்தட்ட ஆயிரம் மணி நேரக் கைவேலை என்று கூறுகிறது; படத்தின் ஓரங்களில் உள்ள துளைகளை மீண்டும் உருவாக்குவதும், உருகிய ஒட்டுநாடாவையும் பசையையும் அகற்றுவதும் அதில் அடங்கும். ஆய்வகத்தில் படத்துக்காக “ஆயிரக்கணக்கான மணி நேரங்கள்” செலவிடப்பட்டன என்று மூவிங் இமேஜ் ஆர்க்கைவ் நியூஸும் தி ஃபிலிம் ஸ்டேஜும் கூறுகின்றன; ஆகவே மொத்தம் பற்றிய கணக்குகள் வேறுபடுகின்றன. பல சுழல்பற்கள் எரிந்துபோயிருந்ததால் ஸ்கேன்கள் அவை இல்லாமலேயே செய்யப்பட்டன என்று மூவிங் இமேஜ் ஆர்க்கைவ் நியூஸ் கணக்கு கூறுகிறது. போலோன்யாவில் நடந்த இல் சினிமா ரிட்ரோவாட்டோ விழா 2015 ஜூலை 2 அன்று மீட்புப் பணி பற்றிய உரையைப் பட்டியலிட்டது.

பிறகு கிரைடீரியனின் சொந்த ஆய்வகம் கிட்டத்தட்ட ஆறு மாதங்களை டிஜிட்டல் மீட்புக்குச் செலவிட்டு, அழுக்கு, சிதைவுகள், வளைவுகள், விரிசல்கள் ஆகியவற்றை நீக்கியது. படச் சுருளின் தானியத்தையும் உணர்வையும் இழக்கக்கூடிய படங்களை அளவுக்கு மீறிச் செயலாக்குவதற்குப் பதிலாக, மூலப் பொருளின் தோற்றத்தைப் பாதுகாக்கவும், தேவைப்பட்ட இடங்களில் சேதத்தை அப்படியே விடவும் குழு தேர்ந்தெடுத்தது என்று ஜானஸ் கூறுகிறது.

ஒவ்வொரு படத்திலும் எவ்வளவு மூல நெகட்டிவ்

மூன்று படங்களும் ஒரே மாதிரி தப்பவில்லை. ஜானஸ் தன் மீட்புப் பக்கத்தில் எண்களைத் தருகிறது:

• பதேர் பாஞ்சாலி: 40 சதவீதம் நேரடியாக மூல நெகட்டிவிலிருந்து மீட்கப்பட்டது.
• அபராஜிதோ: 60 சதவீதத்துக்கு மேல் நேரடியாக மூல நெகட்டிவிலிருந்து மீட்கப்பட்டது.
• அபுர் சன்சார்: எதுவும் இல்லை. தப்பிய இரண்டு மூலச் சுருள்கள் பயன்படுத்த முடியாத அளவுக்குச் சேதமடைந்திருந்ததால், முழுப் படமும் நுண்ணிய தானிய மாஸ்டரிலிருந்தும் ஒரு நகல் நெகட்டிவிலிருந்தும் வந்தது.

காணாமல் போன, பயன்படுத்த இயலாத பகுதிகளுக்கான மாற்றுகள், ஜானஸ் ஃபிலிம்ஸ், அகாடமி, ஹார்வர்டு ஃபிலிம் ஆர்க்கைவ், பிரிட்டிஷ் ஃபிலிம் இன்ஸ்டிடியூட் ஆகியவை பாதுகாத்து வைத்திருந்த நுண்ணிய தானிய மாஸ்டர்களிலிருந்தும் நகல் நெகட்டிவ்களிலிருந்தும் வந்தன. தி ஃபிலிம் ஸ்டேஜிடம் பெக்கர் இதை வேறு வடிவில் கூறினார்: பதேர் பாஞ்சாலிக்கு ஏறத்தாழ 40 சதவீதமும் அபராஜிதோவுக்கு 60 சதவீதமும் பயன்படுத்தத்தக்க தப்பிய கூறுகளுடன் குழு முடித்தது என்றார்.

2015 இல் திரையரங்குகளுக்குத் திரும்புதல்

மீட்கப்பட்ட முத்தொகுப்பு 2015 மே 4 அன்று நியூயார்க் நவீனக் கலை அருங்காட்சியகத்தில் காட்டப்பட்டது; பதேர் பாஞ்சாலி அங்கு முதன்முதலில் திரையிடப்பட்டு கிட்டத்தட்ட சரியாக 60 ஆண்டுகள் ஆன நாள் அது என்று NPR தெரிவிக்கிறது. ராயின் மகனும் திரைப்பட இயக்குநருமான சந்தீப் ராய் பார்வையாளர்களில் இருந்தார். “படம் அற்புதமாகத் தெரிந்தது; படத்தைப் பார்த்து நாங்கள் மிகவும் மகிழ்ந்தோம்” என்று அவர் NPR இடம் கூறினார்.

வணிக வெளியீடுகளாக, மே 8 வெள்ளிக்கிழமை நியூயார்க்கின் ஃபிலிம் ஃபோரம், மே 29 வெள்ளிக்கிழமை லாஸ் ஏஞ்சலஸில் உள்ள லேண்ட்மார்க்கின் நுவார்ட் திரையரங்கு ஆகியவற்றையும், கோடை முழுவதும் பிற கலைப்படத் திரையரங்குகளையும் ஜானஸ் பட்டியலிடுகிறது. மூன்று படங்களுக்கும் புதிய 4K டிஜிட்டல் மீட்புகளுடன் கிரைடீரியனின் DVD, ப்ளூ-ரே பதிப்புக்கு ScreenAnarchy இன் பட்டியலில் வெளியீட்டுத் தேதி 2015 நவம்பர் 17 என்று இருந்தது.

அகாடமி ஏற்கெனவே பெவர்லி ஹில்ஸில் உள்ள சாமுவேல் கோல்ட்வின் திரையரங்கில் 2013 செப்டம்பர் 6, 9 ஆகிய தேதிகளில் முத்தொகுப்பைத் திரையிட்டிருந்தது. அபுர் சன்சார் மூலம் திரையில் அறிமுகமான ஷர்மிளா தாகூர் இரண்டாம் மாலையில் விருந்தினராக இருந்தார்; மீட்புப் பணிக்கான பெருமையை, மெர்ச்சன்ட் ஐவரி அறக்கட்டளை, தி ஃபிலிம் ஃபவுண்டேஷன் ஆகியவற்றுடன் இணைந்த சத்யஜித் ராய் பாதுகாப்புத் திட்டத்துக்கு அகாடமி அளித்தது.

இந்தியாவில் திரைப்படக் கல்லூரியும் பாரம்பரியத் திட்டமும்

சத்யஜித் ராய் திரைப்படம் மற்றும் தொலைக்காட்சிக் கல்வி நிறுவனத்தை இந்திய அரசு 1995 இல் அமைத்தது என்று நிறுவனத்தின் சொந்த வரலாற்றுப் பக்கமும் தகவல் ஒலிபரப்பு அமைச்சகமும் கூறுகின்றன. இது மேற்கு வங்கச் சங்கங்கள் பதிவுச் சட்டம், 1961 இன் கீழ் பதிவு செய்யப்பட்ட தன்னாட்சிக் கல்வி நிறுவனம் என்று அமைச்சகம் விவரிக்கிறது. இது கொல்கத்தாவில் உள்ளது; அந்த மாநிலம் tuput இன் ஒரே பார்வையில் மேற்கு வங்கம் கட்டுரையில் அறிமுகம் செய்யப்பட்டுள்ளது. இந்தியாவில் திரைப்படக் கல்விக்கான இரண்டாவது தேசிய மையம் என்று இந்த நிறுவனம் தன்னை அழைத்துக்கொள்கிறது.

அதன் முதல் கல்வி அமர்வு 1996 செப்டம்பர் 1 அன்று தொடங்கியது. ஆறு திரைப்படத் துறைகளில் மூன்றாண்டு முதுநிலைப் படிப்புகளை அது வழங்குகிறது; 2017 இல் இரண்டாண்டு முதுநிலைப் படிப்புகளுடன் மின்னணு மற்றும் டிஜிட்டல் ஊடகப் பிரிவையும் சேர்த்தது.

இந்தியத் திரைப்படங்களைப் பாதுகாப்பதும் ஓர் அரசுத் திட்டம். 2019 ஜூன் 30 தேதியிட்ட பத்திரிகைத் தகவல் அலுவலக அறிக்கை, தேசியத் திரைப்படப் பாரம்பரியத் திட்டத்தின் நோக்கங்களாக, சுமார் 150,000 படச் சுருள்களின் நிலை மதிப்பீடும் தடுப்புப் பாதுகாப்பும், சுமார் 3,500 படங்களின் டிஜிட்டல் மயமாக்கலும், இந்தியத் திரையுலகின் சுமார் 2,000 முக்கியப் படங்களின் படம், ஒலி மீட்பும் என்பவற்றைக் குறிப்பிடுகிறது. 2023 நவம்பர் 6 தேதியிட்ட அறிக்கை இத்திட்டம் 2015 இல் தொடங்கப்பட்டது என்று கூறுகிறது; 2025 டிசம்பர் 10 தேதியிட்ட அறிக்கை, 4.3 லட்சம் நிமிடங்களுக்குச் சமமான 1,469 படங்கள் இதுவரை டிஜிட்டல் மயமாக்கப்பட்டு இந்தியத் தேசியத் திரைப்படக் காப்பகத்தில் வைக்கப்பட்டுள்ளன என்று கூறுகிறது. இந்தியத் திரைப்படத் தயாரிப்பின் தொடக்கம் தாதாசாகேப் பால்கேவும் முதல் இந்தியத் திரைப்படமும் என்ற tuput கட்டுரையில் உள்ளது.

2025 ஏப்ரல் 22 அன்று கல்வி அமைச்சகம் சத்யஜித் ராய் திரைப்படம் மற்றும் தொலைக்காட்சிக் கல்வி நிறுவனத்துக்குத் தகுதிநிலைப் பல்கலைக்கழகம் (Deemed to be University) என்ற நிலையை வழங்கியது என்று நிறுவனத்தின் வரலாற்றுப் பக்கம் கூறுகிறது.