తెలుగు
1797లో బెంగాల్లోని ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ఏజెంట్లు రైతులకు ఉచితంగా బంగాళదుంప విత్తనాలు ఇచ్చారు, బొంబాయి ఆ పంటపై రవాణా పన్నును రద్దు చేసింది, సాగుదారులకు బహుమతులుగా 100 రూపాయలు కేటాయించారు. 1893లో ఒక ప్రభుత్వ వృక్షశాస్త్రవేత్త, ఉత్తర-పశ్చిమ ప్రావిన్సులు మరియు అవధ్ మొత్తం విస్తీర్ణంలో బంగాళదుంపలు 0.1 శాతం ఆక్రమించాయని నివేదించారు. టమాటా 'విదేశీ వంకాయ', మరియు 1938 మార్చిలో పుణె సమావేశంలో వైద్యులు ఇంకా దాని కోసం వాదిస్తూనే ఉన్నారు.
1617 నవంబరులో మొఘల్ ఉమ్రా ఆసఫ్ ఖాన్, జహంగీర్ ఆస్థానంలోని ఇంగ్లిష్ రాయబారి సర్ థామస్ రో కోసం ఒక విందు ఇచ్చారు. రో చాప్లిన్ ఎడ్వర్డ్ టెర్రీ తర్వాత రాస్తూ, ఆ బల్లపై “potatoes excellently well dressed” ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు. టెర్రీ రోతో కలిసి రెండున్నర సంవత్సరాలు భారత్లో గడిపారు, మరియు ఆ వాక్యం ఆయన పుస్తకపు 1655 ముద్రణలో ఉంది.
1921లో ఆక్స్ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్ కోసం టెర్రీ రచనను సంపాదకత్వం వహించిన విలియం ఫాస్టర్ ఒక పాదసూచిక చేర్చారు. భారత్తో ముడిపడి సాధారణ బంగాళదుంప గురించి వచ్చిన తొలి ప్రస్తావన ఇదేనన్న సర్ జార్జ్ వాట్ అభిప్రాయాన్ని అది తెలిపి, తర్వాత ఒక సందేహాన్ని జోడిస్తుంది. “అయితే టెర్రీ చిలగడదుంప గురించి చెప్పి ఉండే అవకాశం ఉంది,” అని ఫాస్టర్ రాశారు, “అది అప్పట్లో భారత్లో సర్వసాధారణం, మరియు ఇంగ్లండ్లో ‘potato’ అనే పేరుతో బాగా తెలుసు.”
కాబట్టి భారత్లో బంగాళదుంప గురించిన తొలి లిఖిత జాడ, మరొక దాని కోసం వాడిన పదం కావచ్చు. బంగాళదుంప, టమాటా, మిరపకాయ మూడూ అమెరికా ఖండాల నుండి పోర్చుగీస్ ఓడలలో వచ్చాయి, మరియు ఒడ్డుకు చేరాక ప్రతిదీ వేర్వేరు దారిలో నడిచింది.
మిరపకాయ ఉన్న ఒక పాట
మిరపకాయ వేగవంతమైన దారిలో నడిచింది. అది సముద్రం ఎలా దాటిందో యూరప్ భారత మిరియాల కోసం వెతికి అమెరికాను కనుగొంది వివరిస్తుంది, మరియు అది భర్తీ చేసిన వంటను మిరపకాయకు ముందు భారత్ ఏం వండింది వివరిస్తుంది. అది వచ్చిన తేదీగా సాధారణంగా చెప్పేది సుమారు 1542. 2015 పరిశోధనా పత్రం కోసం మిరపకాయ ప్రపంచవ్యాప్త వ్యాప్తిని పరిశీలించిన చరిత్రకారుడు స్టీఫన్ హాలికోవ్స్కీ స్మిత్, ఆ సంవత్సరాన్ని వెలికితీయలేమని అంటారు. “capsicum ప్రవేశాన్ని గుర్తించడం అసాధ్యం,” అని ఆయన రాశారు.
పోర్చుగీస్ రికార్డులోని ఒక మౌనాన్ని ఆయన చూపిస్తారు. గార్సియా డి ఓర్టా నల్ల, పొడవాటి, తెల్ల మిరియాలు మరియు కుబేబ్పై దృష్టి పెడతారు, కానీ capsicum గురించి ఎన్నడూ ప్రస్తావించరు. 1612 ప్రాంతంలో గోవాలో భారత మొక్కల గురించి ఆయన సంకలనం చేసిన పుస్తకంలో మాన్యుయెల్ గోడిన్హో డి ఎరేడియా కూడా దాని గురించి ప్రస్తావించరు, అయినప్పటికీ ఆయన నల్ల మిరియాలను విపులంగా వర్ణిస్తారు. “పోర్చుగీసువారు capsicum అనే కొత్త వచ్చినదాన్ని ఇష్టపడకూడదని నిర్ణయించుకున్నారని, దాని వ్యాప్తిని ఉద్దేశపూర్వకంగా పట్టించుకోలేదని భావించడానికి ప్రతి కారణం ఉంది,” అని హాలికోవ్స్కీ స్మిత్ రాశారు.
భారతీయులు దాన్ని గమనించారు. ఆహార శాస్త్రవేత్త కె. టి. ఆచార్య, మిరపకాయల గురించిన తొలి సాహిత్య ప్రస్తావనను, “1480 నుండి 1564 మధ్య జీవించిన” దక్షిణ భారత వాగ్గేయకారుడు పురందరదాసు పాటలో గుర్తించారు. ఆ పాట ఇలా అంటుంది: “నిన్ను పచ్చగా చూశాను, పండేకొద్దీ ఎర్రబడటం చూశాను, చూడటానికి బాగుంది, వంటలో రుచిగా ఉంది.” ఇంకా ఇలా సాగుతుంది: “పేదల రక్షకా, మంచి ఆహారాన్ని పెంచేదానా, కొరికితే మంటపుట్టించేదానా, (దేవుడు) పాండురంగ విఠలుడిని తలచుకోవడం కూడా కష్టం.” రామనాథపురంలోని మిరప పొలాల నుండి 2022 నివేదికలో రెండు భాగాలనూ ఉటంకించిన పీపుల్స్ ఆర్కైవ్ ఆఫ్ రూరల్ ఇండియా, మొదటి వాక్యం “ఖచ్చితంగా, అనేక వ్యాఖ్యానాలకు తెరిచి ఉంది” అంటుంది.
వేడిని జోడించే ఏకైక సుగంధ ద్రవ్యం మిరియాలే అని ఆర్కైవ్ పేర్కొంటుంది, మరియు మిరపకాయ దాన్ని ఎందుకు తొలగించిందో ఆచార్య వివరించారు. మిరపకాయను “దేశమంతటా పండించవచ్చు” అని, దానికి “మిరియాల కంటే చాలా ఎక్కువ బహుముఖత” ఉందని ఆయన గమనించారు. పేర్లు ఆ మార్పిడిని నమోదు చేస్తాయి. తమిళంలో మిరియాలు milagu, మిరపకాయ milagai అయింది, మరియు అనేక ఇతర భారతీయ భాషలలో మిరపకాయకు మిరియాల పేరే పెట్టారు.
1700ల ఆరంభంలో ముహమ్మద్ షా రంగీలా పాలనా కాలానికి, మొఘల్ వంట గురించి అట్లాస్ ఆబ్స్క్యూరా కథనం ప్రకారం, ఉత్తర భారత వంటశాలలలో మిరపకాయలు సాధారణమయ్యాయి. షాజహాన్ ఆస్థానం నుండి వచ్చిన వంటల పుస్తకం Nuskha-e-Shahjahaniని సల్మా యూసుఫ్ హుస్సేన్ The Mughal Feast పేరుతో అనువదించారు, అందులో ఈ మూడు పంటలలో ఏదీ లేదు. “బంగాళదుంప వాడకం తరువాతి కాలంలో వచ్చింది,” అని హుస్సేన్ అట్లాస్ ఆబ్స్క్యూరాకు చెప్పారు.
ఇప్పుడు భారత్ ఏ ఇతర దేశం కంటే ఎక్కువ మిరపకాయను పండిస్తుంది. ఆచార్య ఎన్. జి. రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం ఔట్లుక్ నివేదిక, 2021 FAOSTAT గణాంకాలను ఉపయోగించి, పంటను సుమారు రెండు మిలియన్ టన్నుల ఎండు మిరపకాయలుగా, ప్రపంచ ఉత్పత్తిలో దాదాపు 42 నుండి 43 శాతంగా పేర్కొంటుంది.
ఉచిత విత్తనాలు మరియు వంద రూపాయలు
బంగాళదుంపకు అంత అదృష్టం లేదు. నావికులు ఓడ ప్రయాణాలలో దుంపలు తీసుకెళ్లడం వల్ల, బంగాళదుంపలను ఆహారంగా మెచ్చిన మొదటివారిలో ఉన్నారని ఆహార మరియు వ్యవసాయ సంస్థ (Food and Agriculture Organization) చెబుతుంది. “అలా బంగాళదుంప 17వ శతాబ్దం ఆరంభంలో భారత్, చైనా, జపాన్లకు చేరింది,” అని దాని ఫ్యాక్ట్ షీట్ చెబుతుంది. ఇండియన్ జర్నల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ సైన్సెస్లోని 2019 సమీక్షను ఉటంకిస్తూ, పోర్చుగీస్ వ్యాపారులు దాన్ని తెచ్చి ఉండవచ్చని, మరియు 1675 నాటికి అది సూరత్, కర్ణాటక తోటలలో పెరుగుతోందని పొటాటోప్రో జోడిస్తుంది.
తోటలే అది చేరుకున్న హద్దు. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వచ్చినప్పుడు, చాలా తక్కువ మంది భారతీయులు బంగాళదుంపలు పండించేవారు లేదా తినేవారు, మరియు వర్షాన్ని ఇష్టపడే పంట భారత వాతావరణానికి సరిపోతుందని చాలా మంది కంపెనీ ఏజెంట్లు సందేహించారు అని అట్లాస్ ఆబ్స్క్యూరా నివేదిస్తుంది. అయినా కంపెనీ దాన్ని ప్రోత్సహించింది.
ఇప్పుడు బ్రిటిష్ లైబ్రరీలోని ఇండియా ఆఫీస్ రికార్డులలో ఉన్న 1797 కంపెనీ ఖాతా పుస్తకాలు, బెంగాల్లోని ఏజెంట్లు రైతులకు “గణనీయమైన పరిమాణం”లో ఉచిత విత్తనాలు ఇస్తున్నట్లు చూపిస్తాయి. బొంబాయిలో కంపెనీ బంగాళదుంపలపై రవాణా పన్నును రద్దు చేసింది, మరియు సాగుదారుల మధ్య బహుమతిగా పంచడానికి 100 రూపాయలు కేటాయించింది.
అదే సంవత్సరం మద్రాసులో ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త బెంజమిన్ హేన్ నాయకత్వంలో ఒక ప్రత్యేక ప్రచారం మొదలైంది. బంగాళదుంపలు నాటడానికి ఆయన రైతులకు ఒక్కొక్కరికి రూపాయిలో మూడో వంతు చొప్పున చెల్లించారు మరియు ప్రదర్శనగా బెంగళూరు వృక్షశాస్త్ర ఉద్యానవనాలలో వాటిని పెంచారు. 1799 నాటి ఒక లేఖలో, “ధాన్యం కొరత వల్ల చాలాసార్లు కలిగిన విచారకరమైన ప్రభావాలను” నివారించడానికి ఆ పంట కావాలని ఆయన అన్నారు. 1876 నుండి 1878 వరకు కరువు తాకిన ప్రావిన్సులలో మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ ఒకటి, అది బ్రిటిష్ భారత్ అంతటా లక్షలాది మందిని చంపింది.
సంఘాలు ఈ లక్ష్యాన్ని చేపట్టాయి. 1820లో కలకత్తాలో స్థాపించిన అగ్రికల్చరల్ అండ్ హార్టికల్చరల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా ఉత్తమ బంగాళదుంపకు పోటీలు నిర్వహించింది, మరియు విజేతలకు 40 రూపాయలు, ఒక వెండి పతకం లభించాయి.
ఇప్పటివరకు భారత్కు తెలియని ఆనందం
ఈ ఆలోచన వెనుక బ్రిటిష్ ఆర్థికవేత్తలు ఉన్నారు. ఆడమ్ స్మిత్ The Wealth of Nationsలో నాలుగు పేరాలు బంగాళదుంపకే కేటాయించారని, అది ఎప్పుడైనా ప్రజల సాధారణ ఆహారంగా మారితే “అదే పరిమాణం సాగు భూమి చాలా ఎక్కువ మందిని పోషిస్తుంది” అని ఊహించారని అట్లాస్ ఆబ్స్క్యూరా పేర్కొంటుంది.
కంపెనీ సొంత కారణాలు రాసి పెట్టి ఉన్నాయి. అట్లాస్ ఆబ్స్క్యూరా ఉటంకించిన 1789 నాటి లేఖలో, ఒక అధికారి బంగాళదుంపను “కూలీకి గణనీయమైన ఆహార సదుపాయం” అని, అది “విదేశీ వాణిజ్యానికి సామగ్రిని మెరుగుపరచి విస్తరిస్తుంది” అని పిలిచారు. 1800లో బెంగాల్ రెవెన్యూ కమిషన్, వరి పంట తరచుగా విఫలం కావడం వల్ల కలిగే “దుస్థితులను తగ్గిస్తుంది” అంది. 1838లో అగ్రికల్చరల్ అండ్ హార్టికల్చరల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా, బంగాళదుంప వంటి యూరోపియన్ పంటలను పండించడం ద్వారా “ఇప్పటివరకు భారత్కు తెలియని ఆనందం విస్తరిస్తుంది” అన్న తన అభిప్రాయాన్ని ప్రచురించింది.
Feeding the People: The Politics of the Potato (కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 2020) రచయిత, ఆహార చరిత్రకారిణి రెబెకా ఎర్ల్, ఆ కాలపు పాలక వర్గం ప్రజా ఆనందాన్ని “ప్రభుత్వపు అత్యున్నత లక్ష్యం”గా అర్థం చేసుకుందని రాశారు. 1814 నాటికి ఒక బ్రిటిష్ సైనికుడి భార్య, “స్థానికులందరూ దానిని ఇష్టపడతారు, మరియు సంకోచం లేకుండా తింటారు” అని రాస్తున్నారు.
ఐరిష్ నమూనాలో ఒక ప్రధాన ఆహారాన్ని బ్రిటిష్ వారు ఊహించుకున్నారు. బంగాళదుంప ఎప్పుడూ అన్నాన్ని స్థానభ్రంశం చేయలేదని, భారతీయ వంటవారు దుంపలు, సొరకాయలు వాడే చోట దాన్ని వాడారని ఆహార రచయిత్రి చిత్రిత బెనర్జీ అట్లాస్ ఆబ్స్క్యూరాతో చెప్పారు. “భారత్ గొప్ప సమ్మిళిత దేశం,” అని ఆమె అన్నారు.
రోజుకు ఆరుసార్లు దేవుడికి ఆహారం నివేదించే పూరీ జగన్నాథ ఆలయంలో, బంగాళదుంప వంటకాలలో లేదు. “ఈ ఆలయాలు గత 500 సంవత్సరాలుగా అదే ఆహారాన్ని తయారు చేస్తున్నాయి,” అని బెనర్జీ అన్నారు. “బంగాళదుంప అంత కాలం నుండి లేదు కాబట్టి, దాన్ని వడ్డించరు.”
ఒక శాతంలో పదో వంతు
1893లో ఉత్తర భారత వృక్షశాస్త్ర విభాగ డైరెక్టర్ జె. ఎఫ్. డూతీ Field and Garden Crops of the North-Western Provinces and Oudh మూడో భాగాన్ని ప్రచురించారు. ఆ ప్రాంతం తర్వాత ఉత్తర ప్రదేశ్ అయింది. దాదాపు ఒక శతాబ్దపు ప్రోత్సాహం తర్వాత ఒక ప్రభుత్వ వృక్షశాస్త్రవేత్తకు తెలిసినదాన్ని ఆయన రాసిన బంగాళదుంప విభాగం నమోదు చేస్తుంది.
డెహ్రాకు ఉత్తరాన ఉన్న కొండలపై సాగు, “మేజర్ యంగ్ మొదలుపెట్టారు, ఆ సమయంలో మస్సూరీ పటాలలో ‘Potato Garden’ అనే పేరుతో సూచించబడింది” అని డూతీ రాశారు. “సుమారు 1839లో” మైదానాలలో, కొండలలో బంగాళదుంప సాగు సాధారణమైంది. ఆ పంట మూలం గురించి ఒక ప్రత్యర్థి కథనాన్ని కూడా ఆయన నమోదు చేశారు: “డాక్టర్ ఐన్స్లీ ప్రకారం బంగాళదుంప భారత్కు మొదట కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ నుండి వచ్చింది.”
తర్వాత లెక్క వచ్చింది. “1889-90తో ముగిసిన మూడు సంవత్సరాలలో ఈ ప్రావిన్సులలో బంగాళదుంపలు ఆక్రమించిన సగటు విస్తీర్ణం,” అని డూతీ రాశారు, “వ్యవసాయ రిటర్నులలో rabi మరియు zaid విస్తీర్ణంలో ·2 శాతంగా, మొత్తం విస్తీర్ణంలో ·1గా చూపబడుతుంది.” Rabi అంటే శీతాకాలపు పంట కాలం, zaid అంటే చిన్న వేసవి కాలం. సాదాగా చెప్పాలంటే, బంగాళదుంపలు శీతాకాల, వేసవి పంట విస్తీర్ణంలో శాతంలో పదింట రెండు వంతులను, మొత్తం అన్నింటిలో శాతంలో పదో వంతును ఆక్రమించాయి. “ఇది ప్రధానంగా,” అని ఆయన జోడించారు, “పెద్ద పట్టణాల పరిసరాలలో పండిస్తారు.”
అప్పటికి బంగాళదుంపకు ప్రాంతీయ రకాలు ఉన్నాయి. “Naini Tál” పేరుతో తెలిసిన కొండ రకాలు “మైదానాలకు పెద్ద ఎత్తున ఎగుమతి చేయబడ్డాయి” మరియు మైదాన రకాలు మార్కెట్కు చేరకముందే వాడకానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయని ఆయన రాశారు. కాన్పూర్ చుట్టూ, ఎడ్వర్డ్ బక్ ఫరూఖాబాద్ నుండి kachhi సాగుదారులను, అంటే మార్కెట్ తోటల రైతులను తెచ్చినప్పుడు సాగు విస్తరించింది, మరియు బంగాళదుంపలు బజారులో మండ్కు 12 అణాల నుండి ఒక రూపాయి నాలుగు అణాల వరకు అమ్ముడయ్యాయి.
భారత్లో అధికారిక బంగాళదుంప పరిశోధన 1935 ఏప్రిల్ 1న మొదలైందని, సిమ్లా, కుఫ్రీ, భోవాలీలలో సంతానోత్పత్తి, విత్తన కేంద్రాలతో అని పొటాటోప్రో నమోదు చేస్తుంది. సెంట్రల్ పొటాటో రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ 1949లో పట్నాలో ప్రారంభమై 1956లో సిమ్లాకు మారిందని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో చెబుతుంది. ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ గణాంకాల ప్రకారం, పొటాటోప్రో నివేదించినట్లు, భారత్ 1949 నుండి 1950 వరకు 0.23 మిలియన్ హెక్టార్లలో సుమారు 1.54 మిలియన్ టన్నుల బంగాళదుంపలు పండించింది.
2023లో భారత్ 60.1 మిలియన్ టన్నులు పండించింది, పొటాటో న్యూస్ టుడే నివేదించిన FAOSTAT డేటా ప్రకారం చైనా 93.5 మిలియన్ల తర్వాత రెండో స్థానంలో. తాను 76 రకాలను అభివృద్ధి చేసిందని ఇన్స్టిట్యూట్ చెబుతుంది. డూతీ సర్వే చేసిన ప్రాంతాన్ని కలిగి ఉన్న ఉత్తర ప్రదేశ్ ఇప్పుడు భారత్లో అతిపెద్ద బంగాళదుంప సాగు రాష్ట్రం.
ఒక విదేశీ వంకాయ
అదే సంపుటంలో టమాటా కోసం డూతీ రాసిన విభాగం, దాని హిందూస్థానీ పేరుతో మొదలవుతుంది: “Tomato, or Love-apple; vilayati baigan.” Vilayati అంటే విదేశీ, మరియు baigan అంటే వంకాయ. దాని స్వదేశాన్ని ఆయన పెరూగా చెబుతారు మరియు “ఈ కూరగాయ దాని పుల్లని రుచి కారణంగా స్థానికులలో ఆహార పదార్థంగా ఎక్కువ ఆదరణ పొందుతోంది” అని గమనిస్తారు.
ఆ పేరు డూతీ పుస్తకం కంటే పాతది. GOYAలో రాస్తున్న సోహెల్ సర్కార్, ఇంగ్లిష్ పుస్తకం నుండి అనువదించిన 1801 నాటి పర్షియన్ వంటల పుస్తకం Nuskha-i Ni’mat Khan, టమాటా సూప్ కోసం ఒక వంటకాన్ని ఇచ్చిందని, అందులో టమాటాలను wilayati baigan అని వర్ణించిందని నివేదిస్తారు. వంకాయ తెలిసిన, దానికి దగ్గరి బంధువైన భారతీయ పాఠకులలో “బహుశా కొంత గుర్తింపు కలిగించడానికి” ఆ పేరు ఎంచుకున్నారని సర్కార్ భావిస్తారు.
టమాటా 1600లలో పోర్చుగీసువారితో వచ్చిందని, కానీ “రెండు శతాబ్దాల తర్వాత వరకు భారత పాకశాస్త్ర పదకోశంలో అరుదుగా కనిపించింది” అని సర్కార్ రాస్తారు. టమాటా చట్నీ కోసం ఒక హిందీ వంటకం 1926లో ప్రసిద్ధ వంటల పుస్తకం Pak Chandrikaలో వచ్చింది. ఆహార చరిత్రకారిణి లిజ్జీ కొలింగ్హామ్, Curryలో, దాని పులుపు “బెంగాలీ తీపి-పులుపు వంట శైలికి ప్రత్యేకంగా సరిపోతుంది” అని రాశారు.
టమాటాకు పోటీ ఉంది. సర్కార్ కథనంలో ఆహార రచయిత విక్రమ్ డాక్టర్, దాని నెమ్మదైన ఆదరణకు కారణం భారతీయ వంటశాలలలో అప్పటికే ఉన్న పుల్లని పదార్థాలని చెబుతారు: చింతపండు, కోకమ్, దానిమ్మ గింజలు, పెరుగు, ఎండు మామిడి పొడి, పచ్చి మామిడి మరియు వెనిగర్.
పుణె, 1938 మార్చి
1938 మార్చిలో భారత్లోని తొలి మహిళా వైద్యులలో ఒకరైన డాక్టర్ తారా చిటాలే అధ్యక్షత వహించిన పుణె సమావేశం, టమాటాలు తినాలని వాదించిన వైద్యుల మాటలు విన్నది. విటమిన్ C గుర్తించి కేవలం ఒక దశాబ్దమే అయింది, మరియు టమాటా దానికి మంచి మూలం. కాలమిస్ట్ చిన్మయ్ దామ్లేను ఉటంకిస్తూ సర్కార్ రాస్తున్నట్లు, ఆ విజ్ఞప్తికి “తీసుకునేవారు కొద్దిమందే దొరికారు.” అక్కడ ఉన్నవారిలో కొద్దిమందికే ఆ పండు తెలుసు, మరికొందరు దాన్ని తినదగినదిగా భావించలేదు. స్థానికంగా, దాని ఆకుల కషాయాన్ని కొన్ని కీటకాలను చంపడానికి వాడేవారు, మరియు టమాటా విషపూరితమని కూడా నమ్మేవారని దామ్లే రాశారు.
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత మార్పు వచ్చింది. సర్కార్ ఉటంకించే Gastronomicaలోని ఒక పత్రంలో సుచరిత కంజిలాల్, హైబ్రిడ్ టమాటాలు ఇండియన్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ తొలి ప్రాజెక్టులలో అత్యంత లాభదాయకమైనవాటిలో ఉన్నాయని రాస్తారు, ఎందుకంటే అవి వివిధ వాతావరణాలలో అధిక దిగుబడి ఇచ్చాయి మరియు పప్పుధాన్యాలతో మార్చి మార్చి పండించవచ్చు. Pak Ratnakar వంటి స్థానిక భాషల వంటల పుస్తకాలు దాన్ని పోషకాహారంలో భాగంగా ప్రోత్సహించాయి. “1973లో మధుర్ జాఫ్రీ ప్రామాణిక గ్రంథమైన Invitation to Indian Cooking రాసినప్పుడు,” అని కంజిలాల్ గమనిస్తారు, “టమాటాలు పుస్తకం కవర్ చిత్రంలోకి చేరాయి.”
ప్రాంతీయ అలవాట్లు నిలిచాయి. 1951లో తమిళ బ్రాహ్మణ వంటపై వచ్చిన Samaithu Paar పుస్తకం, సాంబారులో పుల్లదనం కోసం చింతపండు, టమాటా మధ్య ఎంచుకోవడానికి వంటవారికి అవకాశం ఇచ్చింది. “దక్షిణ భారతం వంటి అన్నం తినే ప్రాంతాలకు టమాటాలు అవసరం లేని పలుచని గ్రేవీలు సరిపోతాయి” అని డాక్టర్ జోడిస్తారు.
టమాటాను ఆచార్య “పాత ప్రపంచంలో దూకుడైన వలసదారు” అన్నారు. 2023లో టమాటా ధరలు కిలోకు 200 రూపాయలు దాటాయని, కుటుంబాలు, చివరికి మెక్డొనాల్డ్స్ కూడా తగ్గించుకున్నాయని సర్కార్ రాస్తారు. ధరలు తర్వాత 10 రూపాయలకు పడిపోయాయి, మరియు చాలా మంది రైతులు తమ పంటను రోడ్డు పక్కన పారేశారు. స్టాట్రాంకర్ ర్యాంక్ చేసినట్లు FAOSTAT 2024 డేటాలో, భారత్ 21.3 మిలియన్ టన్నుల టమాటాలు పండించింది, చైనా 61.6 మిలియన్ల తర్వాత రెండో స్థానంలో.
గోవా నుండి వెనిగర్, వెల్లుల్లి, రొట్టె
ఈ సరుకులో చాలా భాగం గోవాలో ఒడ్డుకు చేరింది, పోర్చుగీసువారు దాన్ని 1510లో తీసుకుని 1961 వరకు పట్టుకున్నారు. 2017లో స్క్రోల్లో రాస్తున్న వివేక్ మెనెజెస్, గోవాను “పోర్చుగీస్ కోటలు, వ్యాపార కేంద్రాల గొలుసులో ఒక కీలక లింక్”గా కొలీన్ టేలర్ సేన్ వర్ణనను ఉటంకిస్తారు. మిరపకాయలు, మొక్కజొన్న, టమాటాలు, బంగాళదుంపలు “గోవా ద్వారా భారత్లోకి వెల్లువెత్తాయి” అని ఆయన రాస్తారు.
గోవా వంటగది మొక్కలనే కాదు, పద్ధతులను కూడా తీసుకుంది. “విందాలూ,” అని మెనెజెస్ రాస్తారు, “పోర్చుగీస్ ప్రత్యేక వంటకానికి దేశీ రూపం.” పోర్చుగీస్ వంటకం carne de vinha d’alhos, అంటే వైన్ వెనిగర్, వెల్లుల్లిలో ఊరబెట్టిన మాంసం. గోవాలో రెడ్ వైన్ లేదా వైన్ వెనిగర్ అందుబాటులో లేకపోవడంతో, వంటవారు తాటి వెనిగర్ వైపు మళ్లి, చింతపండు, నల్ల మిరియాలు, దాల్చినచెక్క, యాలకులు కలిపారని టేస్ట్ ఆఫ్ లిస్బన్ ఆ వంటకం గురించిన కథనం చెబుతుంది. “గోవా నుండి ఆసియా అంతటా వ్యాపించిన” పులిసిన రొట్టె paoకు కూడా గోవాయే కారణమని మెనెజెస్ పేర్కొంటారు.
అనేక బెంగాలీ మిఠాయిల ఆధారమైన పెరిగిన పాల ముద్ద chhana మూలం గురించి ఇప్పటికీ వాదన ఉంది. 2004లో ది హిందూలో డి. బాలసుబ్రమణియన్ సారాంశం ప్రకారం, బెంగాల్ chhana వెనుక ఉన్న కాటేజ్ చీజ్ పోర్చుగీసువారి నుండి వచ్చిందని ఆచార్య భావించారు. స్క్రోల్ దీనిని “అత్యంత స్థిరమైన సిద్ధాంతం” అని పిలిచి, తర్కాన్ని ఇస్తుంది: పాలను ఉద్దేశపూర్వకంగా విరగ్గొట్టడం హిందూ సంప్రదాయంలో నిషిద్ధం, కాబట్టి ఆ ఆలోచన బయటివారి నుండి వచ్చి ఉంటుంది. సాంస్కృతిక చరిత్రకారిణి ఫాతిమా సిల్వా గ్రేసియాస్ను సంక్షిప్తీకరిస్తూ మెనెజెస్, ఆ పద్ధతి మూలాన్ని గోవాలో ఉంచుతారు.
రెండు రాష్ట్రాలు ఆ మిఠాయి కోసమే పోరాడాయి. ఒడిశా మరియు పశ్చిమ బెంగాల్ 2015 నుండి రసగోళాపై వివాదపడుతున్నాయి. మిఠాయి వ్యాపారి నోబిన్ చంద్ర దాస్ దాన్ని 1868లో కనిపెట్టారని పశ్చిమ బెంగాల్ చెబుతుంది. పూరీ జగన్నాథ ఆలయం రథయాత్ర సమయంలో దాన్ని prasadగా సమర్పిస్తోందని ఒడిశా చెబుతుంది. “Banglar Rasagulla”కు పశ్చిమ బెంగాల్కు 2017లో భౌగోళిక సూచిక ట్యాగ్ లభించింది, మరియు ఒడిశా తన సొంత రసగోళాకు 2019 జూలై 29న ఒకటి పొందింది.
మిగతా సరుకు
బాలసుబ్రమణియన్ సంక్షిప్తీకరించినట్లు, పోర్చుగీసువారితో వచ్చినవాటి గురించి ఆచార్య జాబితాలో బంగాళదుంప, టమాటా, టపియోకా, వేరుశనగ, మొక్కజొన్న, బొప్పాయి, పైనాపిల్, జామ, అవకాడో, రాజ్మా, జీడిపప్పు, సపోటా, క్యాప్సికం మరియు మిరపకాయ ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని నమోదులకు తేదీలు చెప్పవచ్చు.
ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ జీడిపప్పు డైరెక్టరేట్, MANAGE 2022 మాన్యువల్ ప్రకారం, పోర్చుగీస్ యాత్రికులు జీడిపప్పును పదహారో శతాబ్దంలో “తీర ప్రాంతాలలో నేల కోతను నియంత్రించడానికి, నేలను బంధించే పంటగా” తెచ్చారు. టెర్రీ ananas అని పిలిచిన పైనాపిల్ను “స్ట్రాబెర్రీలు, క్లారెట్ వైన్, రోజ్వాటర్, చక్కెర బాగా కలిపి చేసిన ఆహ్లాదకరమైన మిశ్రమం” అని వర్ణించారు. పోర్చుగీసువారు దాన్ని అమెరికా నుండి తెచ్చారని ఫాస్టర్ పాదసూచిక చెబుతుంది. జహంగీర్ తన జ్ఞాపకాలలో ఇలా రాశారు: “పండ్లలో, ఫ్రాంక్ రేవులలో పెరిగే ananās (పైనాపిల్) అని వారు పిలిచేది అపారమైన సువాసన, చక్కని రుచి కలది. ఇప్పుడు ప్రతి సంవత్సరం ఆగ్రాలోని గుల్-అఫ్షాన్ తోటలో వేలాదిగా పండుతున్నాయి.”
పొగాకు అక్బర్ ఆస్థానానికి ఆయన రాయబారి అసద్ బేగ్ ద్వారా చేరింది, ఆయన బీజాపూర్ నుండి ఆ మొక్క కాండాలు, రత్నఖచిత పైపు, బంగారు లైటర్తో తిరిగి వచ్చారు. పోర్చుగీసువారు బహుశా సుమారు 1580లో పొగాకును బీజాపూర్కు తెచ్చారని సలార్ జంగ్ మ్యూజియం చెబుతుంది.
దక్షిణాది రైతులు వాటిలో కొన్నింటిని త్వరగా స్వీకరించారు. ఆగ్నేయ భారత్ గురించి చరిత్రకారుడు డేవిడ్ వాష్బ్రూక్, దాని వ్యవసాయం అమెరికాల నుండి వచ్చిన కొత్త పంటలను (బంగాళదుంప, పొగాకు, మిరపకాయ, టమాటా) “అవి తమ సొంతమైనట్లుగా వేగంగా స్వీకరిస్తోంది” అని రాస్తారు. వేరుశనగ “1850కి ముందు దాదాపు తెలియనిది, కానీ మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ కాలానికి భారీ పరిమాణాలలో ఎగుమతి అయ్యే స్థాయికి వచ్చింది” అని ఆయన జోడిస్తారు.
పంతొమ్మిదో శతాబ్దం చివరి నుండి, గింజలను విదేశాలకు పంపడానికి బదులు వేరుశనగ నూనెను ఆడించడానికి భారతీయ పరిశ్రమ ఉండాలన్న సూచనలు వచ్చాయని వాష్బ్రూక్ రాస్తారు. దేశీయ డిమాండ్ పంట ధరను పెంచుతుందని యూరోపియన్ ఎగుమతి కంపెనీలు అభ్యంతరం చెప్పాయి. ప్రభుత్వం పాల్గొనడానికి నిరాకరించింది, మరియు ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్ నిర్మించడానికి ఏర్పడిన ఒక ప్రైవేట్ కన్సార్టియంకు ప్రభుత్వ భూమిని ఇవ్వడానికి అది నిరాకరించింది, ఆ భూమి లేకుండా ప్లాంట్ నిర్మించడం సాధ్యం కాదు.
మూలాలు మరియు మరింత చదవడానికి
- William Foster (ed.), Early Travels in India, 1583 to 1619 (Oxford University Press, 1921): Edward Terry's account with Foster's footnotes, transcribed by Alois Payer
- FAO, International Year of the Potato 2008: New light on a hidden treasure (fact sheet on the potato's diffusion)
- Atlas Obscura: In India, the British Hyped Potatoes to Justify Colonialism (9 April 2019)
- PotatoPro: India region profile, history of the potato in India (citing ICAR and a 2019 review in the Indian Journal of Agricultural Sciences)
- Press Information Bureau, Government of India: Odisha Media Delegation visits Central Potato Research Institute, Shimla (24 March 2026)
- ICAR: ICAR-CPRI Shimla Celebrates its 77th Foundation Day (27 August 2025)
- Potato News Today: Global potato production in 2023, insights and trends from FAOSTAT data (9 January 2025)
- J. F. Duthie, Field and Garden Crops of the North-Western Provinces and Oudh, Part III (Roorkee, 1893), Internet Archive
- Aparna Karthikeyan, In red hot pursuit: Tamil Nadu's chilli farmers, People's Archive of Rural India (6 July 2022)
- Stefan Halikowski Smith, In the shadow of a pepper-centric historiography: understanding the global diffusion of capsicums in the sixteenth and seventeenth centuries, Journal of Ethnopharmacology 167 (2015)
- Acharya N. G. Ranga Agricultural University, Crop Outlook Reports of Andhra Pradesh: Chilli, January to December 2022 (FAOSTAT 2021 data)
- Reina Gattuso, Atlas Obscura: Eat Like Royalty With This Cookbook From the Emperor Who Built the Taj Mahal (5 August 2019)
- Sohel Sarkar, GOYA: How Tomatoes Went from an Object of Suspicion to India's Souring Agent of Choice (19 September 2024)
- StatRanker: Tomato production by country, FAOSTAT 2024 ranking
- Vivek Menezes, Scroll: Viva Vindaloo, Goan cuisine is finally getting its place in the sun, and in top restaurants (11 October 2017)
- Taste of Lisbon: The origins of vindaloo, how the popular Indian dish actually came from Portugal
- K. T. Achaya, Indian Food: A Historical Companion (Oxford University Press, 1998), with D. Balasubramanian's summary in The Hindu (2004), IIT Kanpur Book Excerptise
- Scroll: The universe of Bengali sweets was vast even before the roshogolla arrived with the Portuguese
- ANI: Odisha Rasagola receives GI tag (29 July 2019)
- Scroll: Odisha gets Geographical Indication tag for its rasagola
- ICAR Directorate of Cashew Research and MANAGE, Cashew Production and Post-Harvest Technologies (2022)
- Tuzuk-i-Jahangiri, or Memoirs of Jahangir, Vol. I, translated by Alexander Rogers and edited by Henry Beveridge (Royal Asiatic Society, 1909), Famine and Dearth in India and Britain, University of Exeter
- Salar Jung Museum: Romance of the Huqqa, Google Arts and Culture
- David Washbrook, Colonialism, Globalization and the Economy of South-East India, c. 1700 to 1900, LSE Global Economic History Network Working Paper 24/06 (2006)
ఈ వ్యాసం AI సాధనాల సహాయంతో పరిశోధించి రాయబడింది మరియు కచ్చితత్వం కోసం సవరించబడింది. ఇది సాధారణ సమాచారం మరియు చర్చ కోసం మాత్రమే, వృత్తిపరమైన సలహా కాదు. మా సంపాదకీయ ప్రమాణాలు మరియు నిరాకరణ చూడండి. తప్పు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి.
నచ్చిందా? తదుపరిది పొందండి.
ఒకసారి ఒక మంచి వ్యాసం, నేరుగా మీ ఇన్బాక్స్కు. స్పామ్ లేదు, ఎప్పుడైనా ఆపవచ్చు.