வரைபடம்: tuput
தமிழ்
ஜீலத்துக்கும் செனாபுக்கும் இடைப்பட்ட நிலத்தின் மன்னரான போரஸ், அலெக்சாண்டருக்கு எதிராக ஆற்றுக் கரையைக் காத்து, தன் படையில் பெரும்பாலோர் வீழும் வரை போரிட்டார். பின்னர் அலெக்சாண்டர் அவரது அரசைத் திருப்பிக் கொடுத்து கூடுதல் நிலத்தையும் சேர்த்தார் என்று ஆரியனும் புளூடார்க்கும் கூறுகின்றனர்; அலெக்சாண்டரின் சொந்தப் படையே பின்னர் பியாஸைக் கடக்க மறுத்தது.
போரஸ் ஜீலத்துக்கும் செனாபுக்கும் இடைப்பட்ட நாட்டை ஆண்டார். கிமு 326 வசந்த காலத்தில் மாசிடோனியாவின் அலெக்சாண்டருக்கு எதிராக ஜீலத்தின் கிழக்குக் கரையைக் காத்து, தன் படையில் பெரும்பாலோர் தன்னைச் சுற்றி வீழும் வரை போரிட்டார். அவரது அண்டை நாட்டவரான தட்சசீல மன்னர் அம்பி போலன்றி போரஸ் எதிர்த்து நின்றார் என்று பிரிட்டானிக்கா குறிப்பிடுகிறது. போரில் அலெக்சாண்டர் வென்றார். அதன்பின் அவர் போரஸுக்கு அவரது அரசைக் கூடுதல் நிலத்துடன் திருப்பிக் கொடுத்தார் என்று ஆரியனும் புளூடார்க்கும் இருவருமே கூறுகின்றனர்; அரசை மீட்டுக் கொடுத்தார் என்று டையோடோரஸ் கூறுகிறார். அதே படையெடுப்பில், கிரேக்க எழுத்தாளர்கள் ஹைபாசிஸ் என்று அழைக்கும் பியாஸைத் தாண்டிச் செல்ல அலெக்சாண்டரின் சொந்த வீரர்களே பின்னர் மறுத்தனர்.
இது பற்றிய இன்று கிடைக்கும் பண்டைய பதிவுகள் அனைத்தையும் எழுதியவர்கள் கிரேக்கர்களும் ரோமானியர்களுமே; எண்ணிக்கைகள், தேதிகள், பட்டங்கள் ஆகியவற்றில் அவர்கள் மாறுபடுகின்றனர். அவர்கள் எங்கு ஒத்துப்போகிறார்கள், எங்கு ஒத்துப்போகவில்லை என்பதை இங்கே தெளிவாகக் குறித்துள்ளோம்.
இரண்டு ஆறுகளுக்கு இடையிலான ஒரு மன்னர்
போரஸின் அரசு ஹைடாஸ்பஸ் (இன்றைய ஜீலம்) ஆற்றுக்கும் அசெசைன்ஸ் (இன்றைய செனாப்) ஆற்றுக்கும் இடைப்பட்ட நிலத்தில் இருந்தது என்று பிரிட்டானிக்கா குறிப்பிடுகிறது. எந்த இந்திய மூலமும் அவரைப் பெயர் சொல்லிக் குறிப்பிடவில்லை என்று பிரிட்டானிக்கா கூறுகிறது; போரஸ் என்பது வேத காலம் முதல் அப்பகுதியில் அறியப்பட்ட புரு குலத்தின் ஆட்சியாளரான பௌரவனைக் குறிக்கலாம் என்று அறிஞர்கள் ஊகித்துள்ளனர். ஹைடாஸ்பஸ் ஆற்றின் சமஸ்கிருதப் பெயர் விதஸ்தா என்று லிவியஸ்.ஆர்க் கூடுதலாகக் குறிப்பிடுகிறது.
அலெக்சாண்டர் தட்சசீலம் வழியாக அப்பகுதிக்கு வந்தார்; அதன் ஆட்சியாளர் அவரை வரவேற்றார் (அந்த நகரை எங்கள் தக்ஷசிலா கட்டுரை விவரிக்கிறது). ஆரியனின் கூற்றுப்படி, அவர் அங்கே ஒரு காவல் படையை நிறுத்திவிட்டு ஜீலத்தை நோக்கிச் சென்றார்; ஆற்றைக் கடப்பதைத் தடுக்கவோ, கடந்து வரும் மாசிடோனியர்களைத் தாக்கவோ போரஸ் தன் முழுப் படையுடன் எதிர்க்கரையில் காத்திருக்கிறார் என்று அவர் கேள்விப்பட்டிருந்தார்.
பதிவுகள் எங்கிருந்து வருகின்றன
ஆரியன் முதல் நூற்றாண்டின் இறுதிக்கு அருகில் நிகோமீடியாவில் பிறந்தார் என்று இ. ஜே. சின்னாக்கின் 1884 மொழிபெயர்ப்பிலுள்ள வாழ்க்கைக் குறிப்பு கூறுகிறது; எனவே போர் நடந்து நான்கு நூற்றாண்டுகளுக்கு மேல் கழித்து அவர் எழுதினார். அலெக்சாண்டருடன் அணிவகுத்துச் சென்ற லாகஸின் மகன் தாலமியையும், படையெடுப்பில் பணியாற்றிய அரிஸ்டோபுலஸையும் தாம் நம்பியதாக அவரது முன்னுரை கூறுகிறது. பிற பதிப்புகள் டையோடோரஸின் வரலாற்று நூலகத்திலிருந்தும், அலெக்சாண்டரே எழுதிய கடிதங்களை மேற்கோள் காட்டும் புளூடார்க்கிடமிருந்தும் வருகின்றன. போரஸைப் பற்றி கிரேக்க மூலங்களிலிருந்தே தவிர வேறு எதுவும் தெரியாது என்று போர் பற்றிய பிரிட்டானிக்காவின் கட்டுரை கூடுதலாகக் கூறுகிறது.
ஆறும் இரவுக் கடப்பும்
ஆரியனின் கூற்றுப்படி, போரஸ் ஒவ்வொரு துறையிலும் காவலர்களை நிறுத்தி, தன் யானைகளுடன் அலெக்சாண்டரின் படைக்கு எதிரே முகாமிட்டார். பருவமழையாலும் பனி உருகியதாலும் ஆறு பெருகியிருந்தது; அது கடக்கக்கூடியதாக மாறும் குளிர்காலம் வரை காத்திருக்கப்போவதாக அலெக்சாண்டர் தெரியப்படுத்தினார். இதற்கிடையில் அவர் கரை நெடுகப் படைப்பிரிவுகளை முன்னும் பின்னும் அனுப்பி, இரவில் ஆரவாரம் எழுப்பினார்; இறுதியில் ஒவ்வொரு எச்சரிக்கையையும் போரஸ் பின்தொடர்வதை நிறுத்தினார்.
பின்னர் மாசிடோனியர்கள் பிரதான முகாமிலிருந்து சுமார் 150 ஸ்டேடியா தொலைவில் (ஆரியனின் கணக்கு), ஒரு தீவுக்கு எதிரே இருந்த மரங்கள் அடர்ந்த முனைக்கு நகர்ந்தனர். சிந்து ஆற்றிலிருந்து கொண்டுவருவதற்காக கொய்னஸ் துண்டுகளாக வெட்டியிருந்த படகுகள் அங்கே மீண்டும் பொருத்தப்பட்டன. கடும் மழை பெய்த இரவுக்குப் பின், விடியற்காலையில், குதிரைப் படை வைக்கோல் நிரப்பிய தோல் பைகள் மீதும், காலாட்படை படகுகளிலும் ஆற்றைக் கடந்தன. அலெக்சாண்டர் இறங்கியது மற்றொரு தீவு என்று பின்னர் தெரிந்தது என்கிறார் ஆரியன்; அதற்கு அப்பால் இருந்த கால்வாயில், காலாட்படை வீரர்களின் மார்புக்கு மேல் நீர் வந்த இடத்தில், ஒரு துறையைக் கண்டறிய வேண்டியிருந்தது.
இந்தப் படைக்கு எதிராக போரஸ் தன் மகனை அனுப்பினார்; அந்த மோதல் பற்றிய பதிவுகள் வேறுபடுகின்றன. அரிஸ்டோபுலஸ் கூற்றாக ஆரியன் பதிவு செய்வதன்படி, மகன் சுமார் அறுபது தேர்களுடன் வந்தான். ஆரியன் விரும்பி ஏற்கும் தாலமி, 2,000 குதிரை வீரர்களும் 120 தேர்களும் என்று கூறினார்; 400 குதிரை வீரர்கள் வீழ்ந்தனர், அவர்களுள் மகனும் ஒருவன் என்றார். களிமண் தரையால் தேர்கள் கிட்டத்தட்டப் பயனற்றுப் போயின என்று ஆரியன் சேர்க்கிறார்.
முன்னணியில் யானைகள்
பின்னர் போரஸ் முகாமிலிருந்து எடுத்துச் செல்லக்கூடிய அனைத்தையும் கொண்டு புறப்பட்டார். 30,000 காலாட்படை, 4,000 குதிரைப்படை, 300 தேர்கள், 200 யானைகள் என்று ஆரியன் பட்டியலிடுகிறார்; கிரேட்டரஸின் ஆட்கள் கடப்பதைத் தடுக்க சில யானைகள் பின்னால் விடப்பட்டன. உறுதியான மணல் தரையில் அவர் யானைகளை முன்னே சுமார் ஒரு ப்ளெத்ரம் இடைவெளியில் (சின்னாக்கின் குறிப்பில், 100 கிரேக்க அடி) நிறுத்தினார்; காலாட்படை பின்னால் இடைவெளிகளில், குதிரைப்படை இரு பக்கங்களில், தேர்கள் குதிரைப்படைக்கு முன்னால். இந்த அணி ஒரு நகரைப் போலத் தோன்றியது, யானைகள் கோபுரங்களாகவும் வீரர்கள் அவற்றுக்கிடையிலான கோட்டைச் சுவர்களாகவும் இருந்தன என்கிறார் டையோடோரஸ்.
படை வலிமை பற்றிய எண்ணிக்கைகள் வேறுபடுகின்றன. டையோடோரஸ் 50,000க்கும் மேற்பட்ட காலாட்படை, சுமார் 3,000 குதிரைப்படை, 1,000க்கும் மேற்பட்ட தேர்கள், 130 யானைகள் என்று கணக்கிடுகிறார். பிரிட்டானிக்கா படையை சுமார் 30,000 வீரர்கள் என்று மதிப்பிடுகிறது; சில மூலங்கள் 50,000 என்கின்றன என்றும் குறிப்பிடுகிறது.
மையப் பகுதியைக் கண்டு அச்சமடைந்த அலெக்சாண்டர் தன் குதிரைப்படையுடன் இடது பக்கத்தை நோக்கிப் பாய்ந்தார்; கொய்னஸ் வலது பக்கமாகச் சுற்றிச் சென்றார் என்கிறார் ஆரியன். இந்தியக் குதிரைப்படை யானைகளின் மீது பின்வாங்கியது; எறியீட்டிகளால் தாக்கப்பட்டு, பாகன்கள் குறைந்துபோன யானைகள் தங்கள் சொந்தப் பக்கத்தின் மீதே திரும்பின. யானைகளால் மிதிக்கப்பட்டும், தூக்கி எறியப்பட்டும் இறந்த மாசிடோனியர்கள் டையோடோரஸின் பதிவு முழுவதும் நிறைந்துள்ளனர்; கட்டுக்குள் இருந்த சுமார் நாற்பது யானைகளை இரண்டாம் தாக்குதலுக்காக போரஸ் திரட்டியதையும் அவர் பதிவு செய்கிறார். அலெக்சாண்டரின் கடிதங்களை ஆதாரமாகக் கொண்ட புளூடார்க், சண்டை எட்டாம் மணி நேரத்தில் முடிந்தது என்கிறார்.
உயிரிழப்பு எண்ணிக்கைகள் வெகுவாக வேறுபடுகின்றன:
- இந்தியத் தரப்பில் ஏறக்குறைய 20,000 காலாட்படையினரும் 3,000 குதிரை வீரர்களும் இறந்தனர் என்றும், அலெக்சாண்டரின் இழப்புகள் சுமார் 80 காலாட்படையினர், 10 குதிரை வில்லாளிகள், 20 தோழர் குதிரைப்படையினர், சுமார் 200 பிற குதிரை வீரர்கள் என்றும் ஆரியன் கூறுகிறார்.
- 12,000க்கும் மேற்பட்ட இந்தியர்கள் கொல்லப்பட்டனர், 9,000க்கும் மேற்பட்டவர்கள் 80 யானைகளுடன் சிறைப்பிடிக்கப்பட்டனர் என்றும், எதிரில் 280 மாசிடோனியக் குதிரை வீரர்களும் 700க்கும் மேற்பட்ட காலாட்படையினரும் இறந்தனர் என்றும் டையோடோரஸ் தருகிறார்.
- இந்தியத் தரப்பில் 12,000 வீரர்களும் 80 யானைகளும் இழக்கப்பட்டன, மாசிடோனியத் தரப்பில் சுமார் 1,000 பேர் என்று பிரிட்டானிக்கா மதிப்பிடுகிறது.
என்னை ஓர் அரசனைப் போல நடத்துங்கள்
தன் ஆட்களில் ஒரு திரண்ட பிரிவு எஞ்சியிருக்கும் வரை போரஸ் சண்டையில் நின்றார் என்றும், அவரது கவசம் மூடாத ஒரே பகுதியான வலது தோளில் காயம் பட்ட பின்பே அவர் விலகினார் என்றும் ஆரியன் கூறுகிறார். அலெக்சாண்டர் முதலில் தக்சிலஸை அனுப்பினார்; அவர் போரஸ் எறிவேலால் கிட்டத்தட்டத் தாக்கிவிட்ட பழைய பகைவர். பின்னர் பழைய நண்பரான மெரோஸை அனுப்பினார். தாகத்தால் வாடிய போரஸ் யானையிலிருந்து இறங்கி, நீர் அருந்தி, அலெக்சாண்டரிடம் தன்னை அழைத்துச் செல்லுமாறு கேட்டார். டையோடோரஸ் இதை வேறு விதமாகச் சொல்கிறார்: இரத்த இழப்பால் போரஸ் மயங்கி விழுந்து, இறந்துவிட்டதாகக் கருதப்பட்டு, பின்னர் கவனிப்பால் தேறினார்.
அவரது உயரமும் வெவ்வேறு விதமாகப் பதிவாகியுள்ளது. ஆரியன் அவரை ஐந்து முழங்களுக்குச் சற்று மேல் என்கிறார், டையோடோரஸ் ஐந்து என்கிறார். பெரும்பாலான வரலாற்றாசிரியர்கள் நான்கு முழமும் ஒரு சாண் என்று கூறினர் என்கிறார் புளூடார்க்; பெர்னார்டாட் பெர்ரின் மொழிபெயர்ப்பின் அடிக்குறிப்பு அதை ஆறடி மூன்று அங்குலம் என்று குறிக்கிறது.
எப்படி நடத்தப்பட விரும்புகிறீர்கள் என்று அலெக்சாண்டர் கேட்டபோது, ஆரியனின் பதிவில் போரஸ், “அலெக்சாண்டரே, என்னை ஓர் அரசனைப் போல நடத்துங்கள்!” என்று பதிலளித்தார். புளூடார்க் அந்தப் பதிலை “ஓர் அரசனைப் போல” என்று தருகிறார். பின்னர் அலெக்சாண்டர் அவரது சொந்த மக்கள் மீதான ஆட்சியை அவருக்கு அளித்து, முன்பிருந்ததை விடப் பெரிய நிலத்தையும் சேர்த்தார்.
பிந்தைய வழங்கல்கள் எழுத்தாளருக்கு எழுத்தாளர் வேறுபடுகின்றன. முப்பத்தேழு நகரங்கள் சரணடைந்திருந்த கிளாசியர்களின் நிலத்தை அலெக்சாண்டர் அவருக்குக் கொடுத்தார், பின்னர் ஹைபாசிஸ் வரையிலான நாட்டையும் சேர்த்தார், இறுதியாக 2,000க்கும் மேற்பட்ட நகரங்களைக் கொண்ட ஏழு நாடுகளின் மன்னராக அவரை அறிவித்தார் என்கிறார் ஆரியன். அலெக்சாண்டர் அவருக்குச் சத்ரப் பட்டம் அளித்து, பதினைந்து நாடுகள், 5,000 பெரிய நகரங்கள், பல கிராமங்கள் கொண்டதாகச் சொல்லப்படும் நிலப்பகுதியைச் சேர்த்தார் என்கிறார் புளூடார்க். அலெக்சாண்டர் அவரை முன்பு ஆண்ட நாட்டின் மன்னராகவே ஆக்கினார் என்கிறார் டையோடோரஸ்; பிரிட்டானிக்கா அவரை மாசிடோனியரின் கீழ்நிலை ஆட்சியாளர் என்று விவரிக்கிறது.
போரஸின் உறவினரான மற்றொரு போரஸ் பணிய மறுத்து காந்தாரத்துக்குத் தப்பியோடினார் என்கிறார் டையோடோரஸ். ஆரியன் அவரைக் கெட்டவர் என்று அழைத்து, அவரது நிலத்தை ஹைடாஸ்பஸ் போரஸுக்குக் கொடுப்பதற்காக ஹெபாய்ஸ்தியனை ஒரு படையுடன் அலெக்சாண்டர் அனுப்பினார் என்கிறார்.
பியாஸில் ஏற்பட்ட மறுப்பு
ஹைடாஸ்பஸிலிருந்து அலெக்சாண்டர் கிழக்கே பியாஸ் வரை சென்றார். அதற்கு அப்பால் யானைகள் நிறைந்த வளமான நாடு இருப்பதாகக் கிடைத்த செய்திகள் அவரை மேலும் செல்ல விரும்பச் செய்தன என்கிறார் ஆரியன்; ஆனால் வீரர்கள் பின்தொடர மறுத்தனர். படையின் சார்பாக கொய்னஸ் பேசினார்: புறப்பட்டவர்களில் சிலரே உயிர் பிழைத்துள்ளனர், எஞ்சியவர்கள் வீடு காண விரும்புகிறார்கள். மூன்று நாட்கள் அலெக்சாண்டர் தன் கூடாரத்திலேயே இருந்தார். பின்னர், ஆரியனில் தாலமியின் சான்றின்படி, கடப்பதற்காக பலி செய்தார்; சாதகமற்ற சகுனங்கள் கிடைத்தன.
முன்னால் உள்ள பாதையைப் பற்றி அலெக்சாண்டர் போரஸிடம் கேட்டார் என்று டையோடோரஸ் சேர்க்கிறார். பதிவின்படி, பன்னிரண்டு நாள் பாலைவனம் கங்கை வரை சென்றது; அதற்கு அப்பால் தப்ரேசியர்களும் கங்காரிடேயர்களும் வாழ்ந்தனர்; அவர்களின் மன்னன் சாந்திரமஸிடம் 20,000 குதிரைப்படை, 200,000 காலாட்படை, 2,000 தேர்கள், 4,000 யானைகள் இருந்தன. இவை அனைத்தையும் போரஸ் உறுதிப்படுத்தினார் என்கிறார் டையோடோரஸ். பியாஸுக்கு அப்பாலுள்ள அரசை நந்தப் பேரரசு என்று பிரிட்டானிக்கா பெயரிடுகிறது. இரு கிரேக்கப் பதிவுகளிலும் படை அலெக்சாண்டரைத் திருப்பியது; முன்னேற்றத்தின் எல்லையைக் குறிக்கப் பன்னிரண்டு பெரிய பலிபீடங்களை அமைக்க அவர் உத்தரவிட்டார். பின்னர் ஹைபாசிஸ் வரையிலான நாட்டை போரஸின் ஆளுகையுடன் சேர்த்தார் என்று ஆரியன் கூடுதலாகக் கூறுகிறார்.
போரஸின் ஆட்சி எப்படி முடிந்தது
அலெக்சாண்டரின் வாரிசுகளுக்கிடையிலான போர்களுக்கு இந்தியாவிலிருந்து 120 யானைகளை மாசிடோனிய அதிகாரி யூடேமஸ் கொண்டுவந்தார்; அலெக்சாண்டரின் மரணத்துக்குப் பிறகு மன்னர் போரஸை நம்பிக்கைத் துரோகமாகக் கொன்று அவற்றைப் பெற்றார் என்கிறார் டையோடோரஸ். அந்தத் தாக்குதல் பற்றி வேறெதுவும் தெரியாது என்று லோப் பதிப்பாசிரியர் குறிப்பிடுகிறார். கொலையை கிமு 317ல் வைக்கும் லிவியஸ்.ஆர்க், யூடேமஸுக்கு யானைகள் வேண்டியிருந்தன என்கிறது; பிரிட்டானிக்கா கிமு 321 முதல் 315 வரையிலான காலக்கட்டத்தைத் தருகிறது. போரஸ் இல்லாததால் சந்திரகுப்த மௌரியர் சிந்து சமவெளியைக் கைப்பற்ற முடிந்தது என்று லிவியஸ்.ஆர்க் கூடுதலாகக் கூறுகிறது. செலூகஸுடனான அவரது ஒப்பந்தம் உட்பட, அதன்பின் நடந்தவற்றை அவரைப் பற்றிய எங்கள் கட்டுரை விவரிக்கிறது.
இன்னும் விவாதத்தில் உள்ளவை
போர்க்களம் உறுதிசெய்யப்படவில்லை. வெற்றியின் நினைவாக அலெக்சாண்டர் நிறுவிய நகரமான நிகேயாவை மோங் என்று சின்னாக்கின் 1884 குறிப்பு அடையாளம் காண்கிறது; அவரது குதிரையின் பெயரால் அமைந்த புகெபாலா ஜலால்பூராக இருக்கலாம் என்றும் அது கருதுகிறது. கடப்பு இன்றைய ஜீலம் நகருக்கு அருகில், கங்கைச் சமவெளிக்குச் செல்லும் சாலையிலிருந்த பழைய துறையில் நிகழ்ந்தது என்று லிவியஸ்.ஆர்க் கூறுகிறது; எட்டாம் நூற்றாண்டு கிபி வரை ஆறு ஹரன்பூர், ஜலால்பூரிலிருந்து வெகு தொலைவில் இருந்தது என்ற பழங்கால நீரியல் கண்டுபிடிப்புகளையும் அது தெரிவிக்கிறது.
பாரசீக ஷாநாமாவிலிருந்து எடுக்கப்பட்ட வாதமாக, போரஸ் அலெக்சாண்டரைத் தோற்கடித்தார் என்று 1960களில் இந்திய அறிஞர் புத்த பிரகாஷ் முன்வைத்தார். அது தீவிரமான ஆய்வாக ஏற்கத்தக்கதல்ல என்று லிவியஸ்.ஆர்க் கூறுகிறது. ஆரியன், டையோடோரஸ், புளூடார்க் ஆகிய மூவரும் போரில் வென்றவராக அலெக்சாண்டரையும், அரியணையில் நீடித்த மன்னராக போரஸையும் பதிவு செய்கின்றனர்.
பிரிட்டிஷ் அருங்காட்சியகத்தில் உள்ள ஒரு வெள்ளி நாணயம், எண் 1926,0402.1, போரஸ் பதக்கம் என்று பட்டியலிடப்பட்டுள்ளது. அதன் ஒரு பக்கத்தில், யானை மீது அமர்ந்த இருவரைக் குதிரை மீதிருந்து தாக்கும் அலெக்சாண்டர் உள்ளார். மறுபக்கத்தில், இடியை ஏந்தி நைக்கியால் முடிசூட்டப்பட்ட, அலெக்சாண்டராக இருக்கலாம் என்று அருங்காட்சியகம் கேள்விக்குறியுடன் குறிக்கும் ஓர் உருவம் உள்ளது; அதன் கண்டுபிடிப்பிடத்தைப் பதிவேடு “மெசொப்பொத்தேமியாவிலிருந்து” என்று தருகிறது. இந்த நாணயத்தை மாசிடோனிய வெற்றியின் நினைவாக லிவியஸ்.ஆர்க் வாசிக்கிறது; அருங்காட்சியகத்தின் நூல்பட்டியலில் உள்ள 1982ஆம் ஆண்டுக் கட்டுரை, இந்த நாணயத்தை இணக்கத்தினதும் ஒற்றுமையினதும் சின்னம் என்கிறது. 2026 நவம்பர் 5 அன்றைய நிலவரப்படி, அருங்காட்சியகம் இந்த நாணயத்தை அறை 22ல் காட்சிக்கு வைக்கப்பட்டுள்ளது என்று பட்டியலிடுகிறது.
ஆதாரங்களும் மேலும் வாசிக்கவும்
- Britannica: Porus
- Britannica: Battle of the Hydaspes
- Arrian, The Anabasis of Alexander, translated by E. J. Chinnock (1884), Book V and Book VI, Project Gutenberg
- Diodorus Siculus, Library of History, Book 17, chapters 84 to 103 (Loeb Classical Library, 1963), LacusCurtius, University of Chicago
- Diodorus Siculus, Library of History, Book 19, chapters 10 to 48 (Loeb Classical Library, 1947), LacusCurtius, University of Chicago
- Plutarch, Life of Alexander, chapter 60, translated by Bernadotte Perrin (Loeb Classical Library, 1919), Perseus Digital Library
- Livius.org: Porus
- Livius.org: Hydaspes (326 BCE)
- The British Museum: Porus medallion, museum number 1926,0402.1
இந்தக் கட்டுரை AI கருவிகளின் உதவியுடன் ஆராயப்பட்டு எழுதப்பட்டு, துல்லியத்திற்காகத் திருத்தப்பட்டது. இது பொதுத் தகவலுக்கும் விவாதத்திற்கும் மட்டுமே, தொழில்முறை ஆலோசனை அல்ல. எங்கள் ஆசிரியர் தரநிலைகள் மற்றும் பொறுப்புத் துறப்பு ஐப் பார்க்கவும். பிழை கண்டீர்களா? எங்களிடம் சொல்லுங்கள்.
பிடித்ததா? அடுத்ததைப் பெறுங்கள்.
ஒரு நேரத்தில் ஒரு நல்ல கட்டுரை, நேரடியாக உங்கள் இன்பாக்ஸுக்கு. ஸ்பேம் இல்லை, எப்போது வேண்டுமானாலும் நிறுத்தலாம்.