1971 டிசம்பர் 16 அன்று டாக்காவில் சுமார் 93,000 பாகிஸ்தானிய ராணுவத்தினர் சரணடைந்தபோது சாம் மானெக்‌ஷா ராணுவத் தலைமைத் தளபதியாக இருந்தார்; 1973 ஜனவரி 1 அன்று இந்தியாவின் முதல் பீல்டு மார்ஷல் ஆனார்; தேசிய விருது பெற்ற சாம் பகதூர் படம் அவரைப் பற்றியது

1971 டிசம்பர் 16 அன்று கிழக்கில் பாகிஸ்தானியப் படைகள் டாக்காவில் சரணடைந்தபோது ஜெனரல் சாம் மானெக்‌ஷா ராணுவத் தலைமைத் தளபதியாக இருந்தார்; 1973 ஜனவரி 1 அன்று பீல்டு மார்ஷல் ஆன முதல் இந்திய ராணுவ அதிகாரியும் ஆனார். இரண்டாவது மிக உயர்ந்த குடிமக்கள் விருதான பத்ம விபூஷண் அவருக்கு வழங்கப்பட்டதை 1972 ஜனவரி 15 ஆம் தேதிய இந்திய அரசிதழ் பட்டியலிடுகிறது. மேக்னா குல்சார் இயக்கி, விக்கி கௌஷல் தலைப்புப் பாத்திரத்தில் நடித்த 2023 படம் சாம் பகதூர் 2025 இல் தேசிய திரைப்பட விருதை வென்றது.

டேராடூனின் முதல் அணியிலிருந்து உயர்ந்த பதவி வரை

மானெக்‌ஷா 1914 ஏப்ரல் 3 அன்று அமிர்தசரஸில் பிறந்தார். 1932 அக்டோபர் 1 அன்று டேராடூன் இந்திய ராணுவ அகாடமியின் முதல் 40 மாணவர்கள் அணியில் அவர் சேர்ந்தார், 1934 இல் பணியமர்த்தப்பட்டார் என்று ராணுவத் தலைவர்களுக்கான பாரத் ரக்ஷக் சுயவிவரம் சொல்கிறது. ராயல் ஸ்காட்ஸ் என்ற பிரிட்டிஷ் படைப்பிரிவில் ஒரு பணிக்குப் பிறகு, அவர் 12ஆவது எல்லைப்புறப் படைப்பிரிவின் 4ஆவது பட்டாலியனில் சேர்ந்தார்.

பர்மாவில் சித்தாங் ஆற்றின் ஓரத்தில் நடந்த சண்டையில் அவர் பங்கேற்று பலமுறை சுடப்பட்டார்; காயங்களின் தேதியாக 1942 பிப்ரவரி 22 ஐ தி பிரிண்ட் தருகிறது. மேஜர் ஜெனரல் டி. டி. கோவன் மிக மோசமாகும் என்று அஞ்சி, தன் சொந்த மிலிட்டரி கிராஸ் ரிப்பனை அவர் மீது குத்தி, “இறந்தவருக்கு மிலிட்டரி கிராஸ் வழங்க முடியாது” என்று சொன்னார் என்று பாரத் ரக்ஷக் சுயவிவரம் சொல்கிறது. சுயாதீன ஆய்வாளரான ஹமீத் ஹுசைன் 2008 இல் டிஃபென்ஸ் ஜர்னலில் எழுதியபடி, ஷேர் சிங் என்ற ஒரு ஏவலர் அவரை முதலுதவி நிலையத்துக்குத் தூக்கிச் சென்றார்; என்ன நடந்தது என்று ஓர் ஆஸ்திரேலிய அறுவை மருத்துவர் கேட்டபோது, ஒரு கழுதை உதைத்துவிட்டது என்று மானெக்‌ஷா சொன்னார். ஜப்பானிய சரணடைவுக்குப் பிறகு இந்தோசீனாவில் 10,000 க்கும் மேற்பட்ட போர்க்கைதிகளின் மறுவாழ்வுக்கு அவர் உதவினார் என்று பாரத் ரக்ஷக் சுயவிவரம் சொல்கிறது.

பிரிவினையின் பின்விளைவுகளிலும், 1947 முதல் 1948 வரையிலான காஷ்மீர் நடவடிக்கைகளிலும் பணி தொடர்ந்தது; டெல்லியில் ராணுவ நடவடிக்கைகள் இயக்குநரகத்தில் அவர் இருந்தார். பிறகு ஒரு காலாட்படை பிரிகேடையும், காலாட்படைப் பள்ளியையும், ஜம்மு காஷ்மீரில் ஒரு டிவிஷனையும், வடகிழக்கில் ஒரு கோர்ப்ஸையும் அவர் வழிநடத்தினார்; இடையில் பாதுகாப்புச் சேவைகள் பணியாளர் கல்லூரியின் தலைவராகவும் இருந்தார். 8 கூர்க்கா ரைஃபிள்ஸின் கர்னல் ஆனார்; அதை அவரது படைப்பிரிவு இல்லம் என்று சுயவிவரம் அழைக்கிறது. 1965 போரில் அவர் வழிநடத்திய கிழக்குக் கட்டளையகத்தின் தலைவராக, நாகாலாந்து கிளர்ச்சியை எதிர்கொண்டார்; 1968 ஜனவரி 26 ஆம் தேதிய இந்திய அரசிதழ், கிழக்குக் கட்டளையகத்தின் ஜெனரல் ஆபீசர் கமாண்டிங் இன் சீஃப் லெப்டினன்ட் ஜெனரல் மானெக்‌ஷாவை பத்ம பூஷண் விருதாளர்களில் பட்டியலிடுகிறது.

வீரர்கள் அவரை சாம் பகதூர் என்று அழைத்தனர் என்று ஹுசைன் எழுதுகிறார்; மவுண்ட்பேட்டன் அவரை மானெக்ஜி என்று அழைத்தார். அவர் “சாம் பகதூர்” என்று பிரபலமாக அழைக்கப்பட்டார் என்று பாதுகாப்பு அமைச்சகத்தின் பத்திரிகைத் தகவல் அலுவலகம் (பிஐபி) 2014 இல் சொன்னது.

1971 போருக்கான ராணுவத் தளபதி

1969 ஜூனில் ஜெனரல் பி. பி. குமாரமங்கலத்துக்குப் பிறகு ராணுவத் தலைமைத் தளபதியாக அவர் பொறுப்பேற்றார். 1971 இல் பாகிஸ்தானுக்கு எதிரான நன்கு திட்டமிடப்பட்ட நடவடிக்கையைத் தயாரித்ததை அவரது சாதனைகளில் ஒன்றாக பாரத் ரக்ஷக் சுயவிவரம் பட்டியலிடுகிறது; தலைமைத் தளபதிகள் குழுவின் தலைவராக, ராணுவம், கடற்படை, விமானப்படை ஆகியவற்றை ஓர் அணியாக்கும் பணியையும் அது பட்டியலிடுகிறது. அந்தப் போரில் இந்தியாவின் வெற்றியின் முக்கிய சிற்பிகளில் ஒருவர் என்று 2014 இல் பிஐபி அவரை வர்ணித்தது.

1971 டிசம்பர் 8 அன்று, கிழக்கில் உள்ள பாகிஸ்தானியப் படைகள் சரணடையுமாறு ஆகாஷ்வாணி வானொலியில் மானெக்‌ஷா வேண்டுகோள் விடுத்தார்; கைதிகள் ஜெனீவா உடன்படிக்கையின் கீழ் நடத்தப்படுவார்கள் என்றும் உறுதியளித்தார் என்று வங்கதேசத்தின் விடுதலைப் போர் அருங்காட்சியகம் வைத்திருக்கும் காலவரிசை பதிவு செய்கிறது. அந்தச் செய்தி மீண்டும் மீண்டும் ஒலிபரப்பப்பட்டது.

முன்னாள் ராணுவ துணைத் தலைமைத் தளபதி லெப்டினன்ட் ஜெனரல் விஜய் ஓபராய், ராணுவத் தலைமையகத்தின் ராணுவ நடவடிக்கைகள் இயக்குநரகத்திலிருந்து பார்த்த போரை விவரித்து, அடுத்த படிகளைத் தருகிறார். டிசம்பர் 14 மாலை, லெப்டினன்ட் ஜெனரல் ஏ. ஏ. கே. நியாசியும் மேஜர் ஜெனரல் ராவ் ஃபர்மான் அலியும் டாக்காவில் உள்ள அமெரிக்கத் தூதரக ஜெனரல் வழியாகச் செய்தி அனுப்பி, போர்நிறுத்தத்தையும் பாதுகாப்பு உத்தரவாதங்களையும் கேட்டனர். பாகிஸ்தானிய ராணுவம் முன்னேறி வரும் தன் ராணுவத்திடம் சரணடைந்தால் மட்டுமே போர்நிறுத்தம் ஏற்கத்தக்கது, பாதுகாப்பு உறுதி செய்யப்படும் என்று மானெக்‌ஷா மறுநாள் பதில் அனுப்பினார். டிசம்பர் 16 அன்று கிழக்குக் கட்டளையகத் தலைவர் லெப்டினன்ட் ஜெனரல் ஜகஜீத் சிங் அரோரா பிற்பகல் சுமார் 4.30 மணிக்கு டாக்கா விமான நிலையத்துக்கு வந்தார்; அவர் முன்னிலையில் நியாசி சரணடைவு ஆவணத்தில் கையெழுத்திட்டார். 93,000 பாகிஸ்தானிய ராணுவத்தினர் என்று ஓபராய் கணக்கிடுகிறார்; இரண்டாம் உலகப் போருக்குப் பிறகு எந்தப் போரிலும் பிடிபட்ட கைதிகளில் இதுவே மிகப் பெரிய எண்ணிக்கை.

இக்கட்டுரை ராணுவத் தலைமைத் தளபதியின் பங்கைப் பின்தொடர்கிறது. போர் எப்படித் தொடங்கி முடிந்தது என்ற முழுக் கதை ஒரு நாட்டை உருவாக்கிய போர் கட்டுரையில் உள்ளது; மேற்கு முனை லோங்கேவாலா, புஜ் ஓடுதளம் பற்றிய கட்டுரைகளில் வருகிறது.

பத்ம விபூஷண், பிறகு பீல்டு மார்ஷலின் தடி

1972 ஜனவரி 15 ஆம் தேதிய இந்திய அரசிதழ் அசாதாரணப் பதிப்பு, அறிவிக்கை எண் 2-Pres/72, குடியரசுத் தலைவரின் விருதுகளைப் பட்டியலிடுகிறது. பத்ம விபூஷண் ராணுவத் தலைமைத் தளபதி ஜெனரல் சாம் ஹோர்முஸ்ஜி ஃப்ராம்ஜி ஜம்ஷெட்ஜி மானெக்‌ஷா, எம்சி; கடற்படைத் தலைமைத் தளபதி அட்மிரல் எஸ். எம். நந்தா; விமானப்படைத் தலைமைத் தளபதி ஏர் சீஃப் மார்ஷல் பி. சி. லால் ஆகியோருக்குச் சென்றது. டாக்காவில் சரணடைவை ஏற்ற லெப்டினன்ட் ஜெனரல் ஜகஜீத் சிங் அரோரா அதே அறிவிக்கையில் பத்ம பூஷண் விருதாளர்களிடையே இடம்பெறுகிறார்.

பீல்டு மார்ஷல் பதவி தொடர்ந்தது. 1973 ஜனவரி 1 அன்று அவருக்குக் கௌரவப் பதவி வழங்கப்பட்டது, கிட்டத்தட்ட நான்கு பத்தாண்டுப் பணிக்குப் பிறகு இரண்டு வாரம் கழித்து, 1973 ஜனவரி 15 அன்று ஓய்வு பெற்றார் என்கிறது பாரத் ரக்ஷக் சுயவிவரம். அந்தப் பதவியை வகித்த முதல் இந்திய ஜெனரல் அவர் என்று தி டெய்லி ஸ்டார் இரங்கல் செய்தி சொல்கிறது; அது பெரும்பாலும் கௌரவப் பதவி என்றும் அது விவரிக்கிறது. கே. எம். கரியப்பா அதைப் பின்னர் 1986 இல் பெற்றார் என்று தி பிரிண்ட் சேர்க்கிறது.

திரையில் சாம் பகதூர்

சாம் பகதூர் 2023 டிசம்பர் 1 அன்று ஆர்எஸ்விபி மூலம் வெளியானது என்று வர்த்தக ஆய்வாளர் கோமல் நஹ்தா ஃபிலிம் இன்ஃபர்மேஷனில் குறிப்பிட்டார். மேக்னா குல்சார் இயக்கினார், பவானி ஐயர், சாந்தனு ஸ்ரீவஸ்தவா ஆகியோருடன் சேர்ந்து திரைக்கதை எழுதினார். மானெக்‌ஷாவாக விக்கி கௌஷலும், அவரது மனைவி சில்லூவாக சன்யா மல்ஹோத்ராவும், இந்திரா காந்தியாக ஃபாத்திமா சனா ஷேக்கும், ஜவஹர்லால் நேருவாக நீரஜ் கபியும், யாஹ்யா கானாக முகமது ஜீஷான் அய்யூபும் நடிக்கின்றனர்.

2023 ஆம் ஆண்டுக்கான 71ஆவது தேசிய திரைப்பட விருதுகளை தகவல் மற்றும் ஒலிபரப்பு அமைச்சகம் 2025 ஆகஸ்ட் 1 அன்று அறிவித்தது. உனிலேசர் வென்ச்சர்ஸ் பிரைவேட் லிமிடெட் தயாரிப்பாளராகப் பட்டியலிடப்பட்ட சாம் பகதூர், தேசிய, சமூக, சுற்றுச்சூழல் மதிப்புகளை முன்னிறுத்தும் சிறந்த திரைப்படத்துக்கான விருதை வென்றது. அதற்காக சச்சின் லோவலேகர், திவ்யா கம்பீர், நிதி கம்பீர் ஆகியோர் சிறந்த ஆடை வடிவமைப்பாளர் விருதையும், ஸ்ரீகாந்த் தேசாய் சிறந்த ஒப்பனை விருதையும் வென்றனர்.

2023 நவம்பர் 30 அன்று படத்தை விமர்சித்த யுவர்ஸ்டோரியின் அர்சிதா காஷ்யப், கௌஷலின் நடிப்பையும், மிசோரம் முதல் தேஜ்பூர் வரை படத்தின் பின்னாலுள்ள ஆய்வையும் பாராட்டினார்; அதன் கட்டமைப்பு மானெக்‌ஷாவின் வாழ்க்கை பற்றிய நீண்ட ஒலி ஒளிக் கட்டுரையைப் போன்றது என்றார். படம் அடிப்படையாகக் கொள்ளும் யாஹ்யா கானுடனான நட்புக்கு ஆவணப்படுத்தப்பட்ட வேர் உண்டு. லெப்டினன்ட் ஜெனரல் எஸ். கே. சின்ஹாவை மேற்கோளிட்டு ஹுசைன் எழுதுவதாவது: 1947 இல் இருவரும் டெல்லியில் ராணுவ நடவடிக்கைகள் இயக்குநரகத்தில் ஒன்றாகப் பணியாற்றினர்; மானெக்‌ஷா மூத்த பணியாளர் அதிகாரியாகவும், யாஹ்யா அவருக்குக் கீழ் இளையவராகவும்.

நடிகர் பட்டியல் கேப்டன் பெஹ்ராம் பந்தாக்கி என்ற பெயரையும் தருகிறது; அது தன் மனைவி ஸெனோபியாவுடன் சேர்ந்து ஃபீல்டு மார்ஷல் சாம் மானெக்‌ஷா: தி மேன் அண்ட் ஹிஸ் டைம்ஸ் என்ற வாழ்க்கை வரலாற்றை எழுதிய முன்னாள் துணைத் தளபதி உதவியாளரின் பெயர். மானெக்‌ஷாவின் பிறந்த நூற்றாண்டு நாளில் ராணுவத் தலைமைத் தளபதி அந்த நூலை வெளியிட்டார். லெப்டினன்ட் ஜெனரல் தேபிந்தர் சிங்கின் சோல்ஜரிங் வித் டிக்னிட்டி ஹுசைன் மேற்கோளிடும் மற்றொரு பெயரிடப்பட்ட வாழ்க்கை வரலாறு. திரையில் மானெக்‌ஷாவுக்கும் காந்தி, நேரு அல்லது யாஹ்யா கானுக்கும் இடையிலான உரையாடல்களைத் திரைக்கதை எழுத்தாளர்கள் எழுதியவை. இங்கு மேற்கோளிடப்பட்ட அதிகாரபூர்வ ஆவணங்கள், அதாவது அரசிதழ் அறிவிக்கைகளும் பிஐபி வெளியீடுகளும், கௌரவங்களையும் நிகழ்வுகளையும் பதிவு செய்கின்றன, தனிப்பட்ட பேச்சுகளை அல்ல.

வரலாற்றாசிரியர்களும் வாழ்க்கை வரலாற்றாசிரியர்களும் இன்னும் விவாதிக்கும் இரண்டு விஷயங்கள்

மானெக்‌ஷா பற்றி மிகவும் அறியப்பட்ட நிகழ்ச்சிக் கதை, 1971 ஏப்ரல் பற்றிய அவரது பதிப்பு. அவர் சொன்னபடி, பிரதமர் அந்த மாதமே ராணுவ நடவடிக்கைகளைத் தொடங்க விரும்பினார், அவர் கூடுதல் அவகாசம் கேட்டார். அரசியல்வாதியும் எழுத்தாளருமான ஜெய்ராம் ரமேஷ், பி. என். ஹக்சரைப் பற்றிய தன் நூலின் ஒரு பகுதியில் அந்தக் கதையை ஆராய்ந்து, 2018 ஜூலை 27 அன்று தி கேரவனில் வெளியிட்டார். ஆவணச் சான்று அதை ஆதரிக்கவில்லை என்று அவர் எழுதினார்; அந்த நெருக்கடியின் தொடக்க நிலைகளில் பிரதமர் “அத்தகைய தலையீட்டைக் கருதவில்லை” என்று வரலாற்றாசிரியர் ஸ்ரீநாத் ராகவன் சொன்னதாக மேற்கோளிட்டார். ராஜதந்திரியும் வரலாற்றாசிரியருமான சந்திரசேகர் தாஸ்குப்தா, அவருக்கு “ஏப்ரலில் போருக்குச் செல்லும் எண்ணம் இல்லை” என்று எழுதினார். மானெக்‌ஷா “உண்மையான இந்திய நாயகர், அந்த உயர்ந்த நிலைக்குத் தகுதி பெற அவர் நிறையச் செய்தார்” என்றும் ரமேஷ் எழுதினார்.

இரண்டாவது விஷயம் டாக்காவுக்கான பெருமை. 1971 இல் கிழக்குக் கட்டளையகத்தின் தலைமைப் பணியாளர் அதிகாரியாக இருந்த லெப்டினன்ட் ஜெனரல் ஜே. எஃப். ஆர். ஜேக்கப், தன் 2011 நினைவுக் குறிப்பு நூலான சரண்டர் அட் டாக்கா வில், சரணடைவு ஆவணம் உட்பட, கொல்கத்தாவிலிருந்து தானே அந்தப் படைநடவடிக்கையை வடிவமைத்ததாக வாதிட்டார். பந்தாக்கி வாழ்க்கை வரலாறு பற்றிய தன் விமர்சனத்தில் அஜய் சுக்லா அந்தக் கூற்றைச் சுருக்கமாகத் தந்து, பந்தாக்கிகள் அதை மறுக்கின்றனர் என்கிறார். அவர்களின் கணக்கில், மானெக்‌ஷா ஆவணத்தைத் தானே வரைந்தார், பாதுகாப்புச் செயலாளர் கே. பி. லாலிடமும் ஹக்சரிடமும் அனுமதி பெற்றார், அதைத் தொலைபேசியில் கிழக்குக் கட்டளையகத்துக்குச் சொல்லி எழுதவைத்தார் என்று சுக்லா தெரிவிக்கிறார். ஜேக்கப்பின் நினைவுக் குறிப்பை அடிப்படையாகக் கொண்டு, ஜேக்கப் தான் வரைந்த ஆவணத்துடன் டிசம்பர் 16 அன்று டாக்காவுக்குப் பறந்ததாக ஓபராய் தருகிறார். சரணடைவை ஏற்க டாக்கா செல்லுமாறு பிரதமர் கேட்டபோது, அந்தப் பெருமை அரோராவுக்கு உரியது என்று மானெக்‌ஷா சொன்னார் என்று ஹுசைன் சேர்க்கிறார். மானெக்‌ஷா பற்றிய பல நிகழ்ச்சிக் கதைகள் அவரே மீண்டும் சொன்னவற்றிலிருந்து வருகின்றன; அவர் ஒரு திறமையான கதைசொல்லி, ஒவ்வொரு முறையும் அவரது கணக்கு மேம்பட்டது என்று சுக்லா விவரிக்கிறார்.

நிலுவைத் தொகை, இறுதி ஆண்டுகள்

2007 ஏப்ரலில், ஆயுதப் படைகளின் உயிருடன் இருக்கும் மார்ஷல்களான மானெக்‌ஷாவும் விமானப்படையின் அர்ஜன் சிங்கும், பணியில் இருக்கும் தலைமைத் தளபதிகளுக்குச் சமமான சம்பளமும் படிகளும் பெறுவர் என்று பாதுகாப்பு அமைச்சகம் முடிவு செய்தது என்று தி குவிண்டின் 2020 உண்மைச் சரிபார்ப்பு பதிவு செய்கிறது. 1973 ஜனவரி 1 முதலான நிலுவைத் தொகையாக ரூ 1.16 கோடிக்கு மேற்பட்ட (சுமார் 11.6 மில்லியன்) காசோலையை, வெலிங்டனில் உள்ள ராணுவ மருத்துவமனையில் பாதுகாப்புச் செயலாளர் சேகர் தத் மானெக்‌ஷாவிடம் வழங்கினார். அவர் ஓய்வூதியம் பெற்றுக்கொண்டிருந்தார் என்றும், அவரை மருத்துவமனையில் சந்தித்த குடியரசுத் தலைவர் ஏ. பி. ஜே. அப்துல் கலாமுடனான உரையாடலுக்குப் பிறகே நிலுவைத் தொகை வந்தது என்றும் அவரது மகள் மாஜா தருவாலா தி குவிண்டிடம் சொன்னார். அவரது ஓய்வூதியம் மரணப் படுக்கை வரை நிறுத்தி வைக்கப்பட்டது என்ற கூற்றுக்கு ஆதாரம் இல்லை என்றும் அதே சரிபார்ப்பு கண்டறிந்தது.

மானெக்‌ஷா 2008 ஜூன் 27 அன்று தமிழ்நாட்டிலுள்ள ஒரு ராணுவ மருத்துவமனையில் தமது 94ஆவது வயதில் காலமானார். குடியரசுத் தலைவர் பிரதிபா பாட்டீலின் இரங்கல் செய்தி அன்றே, அவர் “எப்போதும் முன்னுதாரணமாக வழிநடத்தினார்” என்று சொன்னது. பிரதமர் மன்மோகன் சிங், டான் தெரிவித்த சொற்களில், அவரை “இந்தியாவின் மிகச் சிறந்த வீரர்களில் ஒருவர், உண்மையிலேயே ஊக்கமளிக்கும் தலைவர்” என்று அழைத்தார்.

அவர் பிறந்த நூற்றாண்டான 2014 ஏப்ரல் 3 அன்று, டெல்லி கண்டோன்மென்ட்டின் மானெக்‌ஷா மையத்தில் ராணுவத் தலைமைத் தளபதி ஜெனரல் பிக்ரம் சிங் அவரது சிலையைத் திறந்தார்; இரண்டாவது சிலை வெலிங்டனில் அமைந்தது. 2025 ஆகஸ்ட் 7 அன்று, அவரது வாழ்க்கை பற்றிய ஓர் அத்தியாயம் எட்டாம் வகுப்பு உருது பாடத்தில் என்சிஇஆர்டி பாடத்திட்டத்தில் சேர்க்கப்பட்டதாக பாதுகாப்பு அமைச்சகம் தெரிவித்தது.