கல்கத்தாவின் ஸ்டேட்ஸ்மேன் 1943 ஆகஸ்ட் 22 முதல் போர்க்கால இதழியல் விதிகளுக்குள் பட்டினி கிடந்த மக்களின் புகைப்படங்களை அச்சிட்டது; அரசாங்கத்தின் சொந்த விசாரணை அதைப் பொதுச் சேவை என்று பின்னர் அழைத்தது

கல்கத்தாவின் ஸ்டேட்ஸ்மேன் 1943 ஆகஸ்ட் 22 ஞாயிற்றுக்கிழமை இதழில், நகரத் தெருக்களில் பட்டினி கிடந்த மக்களின் புகைப்படத் தொடரை அச்சிட்டது. இந்திய அரசாங்கத்தின் சொந்த பஞ்ச விசாரணை ஆணையம், தன் 1945ஆம் ஆண்டு வங்காள அறிக்கையில், பஞ்சத்தால் பாதிக்கப்பட்டவர்களின் கோரமான படங்களில் பெரும்பாலானவை, ஆதரவற்ற கிராமவாசிகள் கல்கத்தாவின் நடைபாதைகளில் கிடந்த வாரங்களில் எடுக்கப்பட்டவை என்றும், ஸ்டேட்ஸ்மேனின் படங்கள் ‘வங்காளப் பஞ்சத்தின் கொடுமைகளை உலகுக்குப் பழக்கப்படுத்தின’ என்றும், அவற்றை அச்சிட்டதன் மூலம் அந்த இதழ் ‘மதிப்புமிக்க பொதுச் சேவையைச் செய்தது’ என்றும் கூறியது.

அந்த இதழ் ஆங்கிலேயருக்குச் சொந்தமானது, ஆசிரியர் இயான் எம். ஸ்டீபன்ஸ் (1903 முதல் 1984 வரை) என்று நிவாரண முயற்சி பற்றிய ஜோனா சைமனோவின் ஆன்லைன் அட்லஸ் பதிவு கூறுகிறது. இதழியல் எதை அச்சிட அனுமதிக்கப்பட்டது, ஸ்டேட்ஸ்மேனும் இந்திய இதழ்களும் எதை அச்சிட்டன, லண்டன் எப்படி எதிர்வினையாற்றியது, புதிய வைசிராய் வேவல் பிரபுவின் கீழ் ராணுவம் நிவாரணத்துக்குள் நுழைந்தது பற்றி ஆவணங்கள் என்ன காட்டுகின்றன என்பதை இந்தக் கட்டுரை சொல்கிறது. தானியம், கப்பல் பதிவு அதிகாரபூர்வ ஆவணங்கள் பற்றிய நம் கட்டுரையில் உள்ளது; நம் சிறிய கட்டுரை வாதத்தை சுருக்கமாகத் தருகிறது.

இதழியல் செயல்பட்ட விதிகள்

இந்தியாவுக்கான வெளியுறவுச் செயலாளர் லியோ அமெரி, சட்ட நிலையை 1943 நவம்பர் 4 அன்று காமன்ஸ் சபையில் தெரிவித்தார். மத்திய, மாகாண அரசாங்கங்கள் இதழியல் ஆலோசனைக் குழுக்களுடன் இணைந்து, இந்திய நாளிதழ்கள் ‘தேவையான எந்தக் கட்டுப்பாடுகளையும்’ தாமே விதித்துக்கொள்ள ஊக்குவித்தன என்றும், 1931ஆம் ஆண்டு இந்திய இதழியல் (அவசரகால அதிகாரங்கள்) சட்டத்தின் கீழும் இந்தியப் பாதுகாப்பு விதிகள் 40, 41இன் கீழும் உத்தரவுகள் பிறப்பிக்கும் அதிகாரம் அவற்றுக்கு இருந்தது என்றும் அவர் கூறினார். உத்தரவுகள் மாகாணத்துக்கு மாகாணம் வேறுபட்டன, தொடர்ந்து மறுஆய்வில் இருந்தன, எனவே விவரங்களைத் தர அவரால் இயலாது.

1939ஆம் ஆண்டு இந்தியப் பாதுகாப்புச் சட்டம், ஏற்கெனவே இருந்த இதழியல் சட்டங்களுடன் ஒரு கருவியைச் சேர்த்தது என்றும், போர் முயற்சிக்குத் தீங்கானது என்று அதிகாரிகள் கருதிய அச்சுப் பொருளைத் தடை செய்ய அது அனுமதித்தது என்றும் சைமனோ எழுதுகிறார். அதிகாரபூர்வ அனுப்புரைகளில் ‘பஞ்சம்’, ‘பட்டினி’ என்ற சொற்கள் அடிக்கடி அடிக்கப்பட்டு ‘உணவு நிலைமை’ என்று மாற்றப்பட்டன என்று அவர் தெரிவிக்கிறார். அனுப்புரைகள் ‘உணவு நெருக்கடி’ என்று பயன்படுத்தின என்று அவர் மேற்கோள் காட்டும் ஸ்டீபன்ஸின் நினைவுக் குறிப்பு Monsoon Morning (1966) கூறுகிறது.

அந்த ஆண்டே இந்திய இதழ்கள் மீது விதிகள் பயன்படுத்தப்பட்டிருந்தன. சிமூரில் துருப்புகளும் காவல்துறையும் செய்ததாகக் கூறப்படும் அத்துமீறல்கள் குறித்து விசாரணை கோரிய பேராசிரியர் பன்சாலியின் உண்ணாவிரதம் பற்றிய செய்திகளைத் தடுக்கும் உத்தரவை எதிர்த்து, இந்து தேசியவாத இதழ்களில் பெரும்பாலானவை ஜனவரி 6 அன்று வெளிவரவில்லை என்று 1943 ஜனவரி 21 அன்று அமெரி காமன்ஸ் சபையில் கூறினார். பிறகு கட்டுப்பாடுகள் மாற்றப்பட்டன. காங்கிரஸ் முகாமுக்கு வெளியே உள்ளவை உட்பட இந்திய இதழ்களில் பெரும்பாலானவை எதிர்ப்புத் தெரிவித்தனவா என்று கேட்கப்பட்டபோது, அமெரி ‘ஆம், ஐயா’ என்று பதிலளித்தார். 1942 அக்டோபர் 16 மிட்னாபூர் புயல் பற்றிய செய்தி ஒரு மூத்த வங்காள அமைச்சரை எட்ட ஏறக்குறைய இரண்டு வாரங்கள் ஆனது என்றும், வெள்ளையனே வெளியேறு இயக்கத்தை ஆதரித்த இதழ்கள் (1942 பற்றிய நம் கட்டுரையைப் பார்க்க) தணிக்கை செய்யப்பட்டன அல்லது மூடப்பட்டன என்றும் ஓ கிராடா சேர்க்கிறார்.

பஞ்சம் பற்றிய செய்திகளையோ, நேரடியாகக் கலகமூட்டுபவை என்று கருதப்படாத நாளிதழ்களையோ அரசாங்கம் தடை செய்யவில்லை என்று ஓ கிராடாவின் அதே கட்டுரை கூறுகிறது. அமிர்த பஜார் பத்திரிகாவும் இந்துஸ்தான் டைம்ஸும் தொடர்ந்து வெளிவந்தன என்றும், ஆனால் அவை தமக்குள் தணிக்கை செய்திருக்கக்கூடும் என்றும் அவர் எழுதுகிறார். 2018இல் டானில் மறுபதிப்பான அகில இந்திய நாளிதழ் ஆசிரியர்கள் மாநாட்டின் அறிக்கை, விதிகள் பஞ்சத்தையே தொட்டன என்று காட்டுகிறது: பத்திரிகாவின் பஞ்சம் பற்றிய செய்திகளையும் கட்டுரைகளையும் முன்தணிக்கை செய்தது ‘முற்றிலும் தேவையற்றது’ என்று நிலைக்குழு கூறியது; வங்காள இதழியல் ஆலோசனைக் குழுவின் அறிவுரையை அரசாங்கம் புறக்கணித்தது என்றும் அது சொன்னது. அவசரகால விதிகள் ‘பஞ்சம்’ என்ற சொல்லையே முற்றிலும் தடை செய்தன என்று செய்தித் தளமான கோடா ஸ்டோரி கூறுகிறது. இங்கே திறந்து பார்த்த ஆதாரங்களில் எதுவும் அத்தகைய தடையின் வாசகத்தை அச்சிடவில்லை.

மாதக்கணக்கில் அதிகாரபூர்வ நிலைப்பாட்டில்

1943ஆம் ஆண்டின் கோப்புகளையும் இதழ்களையும் படித்த ஓ கிராடா, ஆகஸ்டுக்கு முந்தைய மாதங்களில் ஸ்டேட்ஸ்மேன் ‘அதிகாரபூர்வ நிலைப்பாட்டையே பின்பற்றி, உள்ளூர் வணிகர்களையும் உற்பத்தியாளர்களையும் கடிந்து, அமைச்சர்களின் முயற்சிகளைப் பாராட்டியது’ என்று காண்கிறார். மாற்றத்தை அவர் ஜூலை தொடக்கத்தில் காலப்படுத்துகிறார்; அப்போது ‘மேலும் மலிவான உணவு’ கோரி அது ஒரு தலையங்கம் வெளியிட்டது. ஆகஸ்ட் 13க்குள் ‘இந்த வறுமையும் சிதைவும் இன்னும் பல மாதங்களுக்கு வரவிருப்பது வெளிப்படை’ என்று எழுதியது; பதுக்கலுக்கு எதிரான அதிகாரபூர்வ இயக்கத்தின் பின்னால் பொதுமக்களை அணிதிரள அழைத்த உரைகள் மீது அது பொறுமை இழந்தது.

1943 மார்ச் முதலே இதழ் எச்சரிக்கை எழுப்பி வந்தது என்று ஸ்டீபன்ஸ் பின்னர் கூறினார். நினைவுக் குறிப்பின் பக்கங்கள் 169 முதல் 197 வரையும், பால் கிரீனோவின் பஞ்ச ஆய்வையும் மேற்கோள் காட்டி ஓ கிராடா மறுக்கிறார். தாமும் பொய்யான நம்பிக்கைகளில் ஏமாற்றப்பட்டதாக அந்த இதழ் பின்னர் ஒப்புக்கொண்டது என்றும் அவர் சேர்க்கிறார்.

1943 ஆகஸ்ட் 22, ஞாயிறு

நன்கு அறியப்பட்ட ஆங்கில நாளிதழ் என்ற ஸ்டேட்ஸ்மேனின் நிலை, இதழியல் ஒழுங்குகளைச் சோதிக்க அதற்கு இடம் தந்தது என்றும், அதன் புகைப்படங்கள் 1943 ஆகஸ்ட் 22க்கும் அக்டோபர் 24க்கும் இடையில் வெளிவந்தன என்றும் சைமனோ எழுதுகிறார். 1944 ஜனவரியில் அவை ‘வங்காளத்தில் தவறான நிர்வாகம்’ என்ற சிறப்பு இதழாக மறுபதிப்பாயின. விமர்சனத் தலையங்கங்கள் கவனத்தை ஈர்க்கத் தவறியபின் ஸ்டீபன்ஸ் புகைப்படங்களுக்குத் திரும்பினார் என்றும், அவசரகால விதிகளில் உள்ள இடைவெளிகளைப் பயன்படுத்தி அதைச் செய்தார் என்றும் தன் ஆன்லைன் அட்லஸ் பதிவில் அவர் கூறுகிறார். அவர் தணிக்கை விதிகளில் இருந்த ஓர் இடைவெளியைப் பயன்படுத்தினார் என்று கோடா ஸ்டோரியும் அவ்வாறே கூறுகிறது. இடைவெளி எந்த விதியில் இருந்தது என்பதை இங்கே திறந்து பார்த்த எந்த ஆதாரமும் சொல்லவில்லை, தணிக்கையாளர்களுடனான ஸ்டீபன்ஸின் பரிமாற்றங்களையும் மறுபதிப்பு செய்யவில்லை; பஞ்சம் பற்றிய அத்தியாயங்கள் ‘பஞ்சம்: முன்னோட்டம்’, ‘பஞ்சம்: ஓர் இயக்கம்’ எனத் தலைப்பிடப்பட்ட Monsoon Morning நூலைத் திறக்க இயலவில்லை.

அக்டோபர் நடுப்பகுதிக்குள் கல்கத்தாவில் ஆதரவற்றோர் எண்ணிக்கை கிட்டத்தட்ட 1,00,000 என்று ஆணையம் மதிப்பிட்டது. கே. சந்தானம் 1944இல் வெளியிட்ட தொகுப்பில் எழுதிய ஃப்ரெண்ட்ஸ் ஆம்புலன்ஸ் யூனிட்டைச் சேர்ந்த ஜே. ஆர். சைமண்ட்ஸ், ‘தி ஸ்டேட்ஸ்மேனின் வீரியமிக்க கட்டுரைகளும் பயங்கரமான படங்களும் கல்கத்தாவின் நிலையை உலகம் முழுவதற்கும் கொண்டுவந்த’ ஆகஸ்டுக்குள் நகரம் முழுவதும் இலவச உணவகங்கள் முளைக்கத் தொடங்கிவிட்டன என்றார். செப்டம்பரிலிருந்து உதவி கேட்கும் எந்த ஆதரவற்றவருக்கும் சமைத்த உணவின் சிறிய தினசரிப் பங்கு கிடைத்தது என்று ஆணையம் பதிவு செய்தது.

ஆணையத்தின் ‘முதன்முறையாக’ என்ற சொற்றொடர் கேள்விக்கு உரியது. ஸ்டேட்ஸ்மேனின் தொடருக்கு மாதக்கணக்கில் முன்பே வங்காளத்தின் இந்திய நாளிதழ்களில் பஞ்சப் படங்கள் வெளிவந்திருந்தன என்று சைமனோவின் அட்லஸ் பதிவு கூறுகிறது.

இந்திய இதழ்களும் புகைப்படக்காரர்களும்

1770ஆம் ஆண்டின் பஞ்ச நிலைமைகள் ‘ஏற்கெனவே நம் மீது வந்துவிட்டன’ என்று, அந்த ஆண்டின் வங்காளப் பஞ்சத்தை நினைவுகூர்ந்து, 1943 ஆகஸ்டில் அமிர்த பஜார் பத்திரிகா ஒரு தலையங்கம் வெளியிட்டது. ஆகஸ்ட் 16 அன்று, உணவுக் கப்பல்கள் கடலில் வெகு தொலைவில் இருக்க, கடற்கரையில் மெலிந்த மக்களின் கார்ட்டூனை முதல் பக்கத்தில் ‘ஒரு கானல்நீர்! ஒரு கானல்நீர்!’ என்ற தலைப்புடன் வெளியிட்டது. ஆகஸ்ட் பிற்பகுதியில் அது தெளிவான புகைப்படத் தொடரையும் வெளியிட்டது என்று ஓ கிராடா குறிப்பிடுகிறார்; செப்டம்பர் 9ஆம் தேதியிட்ட அதன் ஒரு படத்தை சைமனோவின் அட்லஸ் பதிவு மேற்கோள் காட்டுகிறது.

பத்திரிகாவின் ஆசிரியர் துஷார் காந்தி கோஷ், அதன் கட்டுரைகளை The Bengal Tragedy (1944) நூலில் தொகுத்தார். கல்கத்தாவின் தினசரிக் காட்சிகள் பற்றிய விவரிப்புகள் ஸ்டேட்ஸ்மேனின் புகைப்படங்களுக்கு நெடுங்காலம் முன்பே தினசரி இதழ்களில் இருந்தன, ஆனால் புது தில்லியிலும் லண்டனிலும் ‘பெரிய தாக்கத்தை ஏற்படுத்தவில்லை’ என்று அவர் தொகுத்த ஒரு கட்டுரையில் பத்திரிகா எழுதியது. அதிகாரிகள் மிகைப்படுத்தல் என்று அழைத்ததில் ஸ்டேட்ஸ்மேன் முன்னணி எடுத்தது என்று அது கூறியது; நூலின் வேறோர் இடத்தில், முறிவுக்கான பொறுப்பு ‘இறுதியில் தவிர்க்க முடியாமல் பிரிட்டனில் உள்ள அதிகாரத்தின் மீதும், இங்குள்ள அதன் உடனடிப் பிரதிநிதிகள் மீதும் சார்கிறது’ என்று ஸ்டேட்ஸ்மேன் எழுதியதாக மேற்கோள் காட்டியது. ‘கல்கத்தா இதழ்களில் புகைப்படங்கள் தொடர்ந்து வெளிவருகின்றன’ என்றும் நூல் பதிவு செய்கிறது; அவற்றை வெளியிட்ட ஓர் இதழாக இந்துஸ்தான் ஸ்டாண்டர்டைப் பெயரிடுகிறது. மிகைப்படுத்தல் குற்றச்சாட்டு இந்திய அரசாங்கத்தின் உள்துறைச் செயலாளர் கான்ரன்-ஸ்மித்திடமிருந்து வந்தது என்று பத்திரிகா எழுதியது; வங்காளத்தின் உணவு நிலைமை மிகைப்படுத்தப்படுவதாக அவர் கவுன்சில் ஆஃப் ஸ்டேட்டில் கூறினார்.

கம்யூனிஸ்ட் கட்சியின் வாராந்திர இதழ் People’s War மற்றொரு நன்கு அறியப்பட்ட தொகுப்பை வெளியிட்டது. கட்சியின் பொதுச் செயலாளர் பி. சி. ஜோஷியின் கட்டுரை, சுனில் ஜனாவின் புகைப்படங்களுடன் அதன் 1943 நவம்பர் 14 இதழில் அச்சிடப்பட்டது என்று ஓ கிராடாவின் குறிப்புகள் கூறுகின்றன. பாதிக்கப்பட்ட மாகாணத்தில் தம் பயணத்துக்கு இளம் ஜனாவை ஜோஷி அழைத்துச் சென்றார் என்றும், நிதி திரட்ட அந்தப் படங்களின் அஞ்சல் அட்டைகள் வெளிநாடுகளுக்கு அனுப்பப்பட்டன என்றும், கட்சி போருக்கு ஆதரவு தருமாறு வலியுறுத்தியதால் கம்யூனிஸ்டுகள் மீதான அழுத்தத்தை அரசாங்கம் தளர்த்தியிருந்தது என்றும் டவுன் டு எர்த் கூறுகிறது. ஓவியர் சித்தப்ரசாத்தின் சிறு நூல் Hungry Bengal 1943இல் வெளிவந்தது; 5,000 படிகளில் ஒன்றைத் தவிர மற்றவை கைப்பற்றி அழிக்கப்பட்டன என்று documenta 14 கூறுகிறது.

லண்டன், செப்டம்பர் 19 முதல்

பிரிட்டிஷ் இதழில் வந்த முதல் முழு அறிக்கையை, யுனைடெட் பிரஸ் செய்தியாளர் ஒருவரின் நேரடிச் சாட்சியக் கணக்காக, 1943 செப்டம்பர் 19ஆம் தேதியிட்ட சண்டே பிக்டோரியலுக்கு சைமனோ காலப்படுத்துகிறார். ஸ்டேட்ஸ்மேனிடமிருந்து எடுத்த இரண்டு புகைப்படங்களை அந்த இதழ் அதனுடன் வெளியிட்டது. அந்த இதழை அவர் செப்டம்பர் 26 என்று காலப்படுத்துகிறார்; ஆன்லைன் அட்லஸ் செப்டம்பர் 25 என்று தருகிறது. ‘அவர்கள் கிரீஸில் உள்ள ஜெர்மன் அடிமைகள் அல்ல. அவர்கள் இந்தியாவில் உள்ள பிரிட்டிஷ் பேரரசின் குடிமக்கள்’ என்று தலைப்புரை இருந்தது. அக்டோபர் 17 அன்று மேலும் இரண்டு ஸ்டேட்ஸ்மேன் புகைப்படங்கள் வெளிவந்தன. சுதந்திரத் தொழிலாளர் கட்சியின் New Leader இதழும், கிரேட் பிரிட்டனில் உள்ள இந்தியச் சங்கங்களின் கூட்டமைப்பின் துண்டுப் பிரசுரமும் அதே படங்களைப் பயன்படுத்தின.

லண்டனுக்கு எவ்வளவு குறைவாகத் தெரிந்திருந்தது என்பது பற்றி ஸ்டேட்ஸ்மேனுக்குத் தனக்கென ஒரு பார்வை இருந்தது. ஓ கிராடா மேற்கோள் காட்டும் அக்டோபர் 5 தலையங்கத்தில், ஏறக்குறைய இரண்டு வாரங்களுக்கு முன்புவரை வங்காளத்தில் பஞ்சம் இருந்ததையே பிரிட்டிஷ் மக்கள் அறியாமல் போர்க்காலத் தணிக்கை ‘கிட்டத்தட்ட தடுத்துவிட்டதாகத் தெரிகிறது’ என்று அது கூறியது.

அந்த மாதங்களில் அமெரியின் பதில்கள் மாறின. 1943 ஜனவரி 28 அன்று காமன்ஸ் சபையில் அவர் ‘பஞ்சம் இல்லை, கடுமையான பற்றாக்குறை பரவலாகவும் இல்லை’ என்றார். செப்டம்பர் 23 அன்று ‘நகரத்திலும் மாவட்டங்களிலும் வேதனையான காட்சிகள்’ இருப்பதாகத் தெரிவித்தார்; வங்காளம் மற்றும் மற்ற பற்றாக்குறைப் பகுதிகள் பற்றி ‘பஞ்சத்தின் அச்சுறுத்தல் உள்ளது’ என்றார். இரண்டாவது கூற்றை சண்டே பிக்டோரியலின் செய்தி வந்த சில நாட்களுக்குப் பின் செய்த ஒப்புதலாக சைமனோ வாசிக்கிறார்; பிரிட்டிஷ் இதழ்கள் பஞ்சத்தை இவ்வளவு முக்கியமாக வைத்திருப்பதாக செப்டம்பர் பிற்பகுதியில் அமெரி விமர்சித்தார் என்றும் தெரிவிக்கிறார். அக்டோபர் 21 அன்று, ஆகஸ்ட் நடுப்பகுதியிலிருந்து ஊட்டச்சத்துக் குறைவால் அவதிப்பட்டவர்களில் கல்கத்தா மருத்துவமனைகளில் ஏறக்குறைய 2,000 இறப்புகள் என்றும், நகரத்தின் இறப்பு வழக்கத்தைவிட ஏறக்குறைய இரு மடங்கு என்றும் ஓர் எண்ணிக்கையை அவர் காமன்ஸ் சபைக்குத் தந்தார். ஒரு வாரம் கழித்து, ஆகஸ்ட் 15க்கும் அக்டோபர் 16க்கும் இடையில் ஊட்டச்சத்துக் குறைவால் நேரடியாகவோ மறைமுகமாகவோ ஏற்பட்ட காரணங்களால் கல்கத்தாவில் ஏறக்குறைய 8,000 பேர் இறந்தனர் என்றார்.

பஞ்சம் குறித்து நவம்பர் 4 அன்று காமன்ஸ் சபை ஒத்திவைப்பு விவாதம் நடத்தியது. நவம்பர் தொடக்கத்தில் ஒரு வெள்ளிக்கிழமை, ஏழு பிரிட்டிஷ் நிவாரணக் குழுக்களின் பிரதிநிதிகள் லண்டனில் இந்தியா ஹவுசில் கூடினர் என்று சைமனோ எழுதுகிறார்.

வேவலும் ராணுவமும்

வேவல் 1943 அக்டோபர் 20 அன்று வைசிராயாகப் பதவியேற்றார். கல்கத்தாவில் மூன்று நாட்கள் கழித்து அக்டோபர் 29 அன்று திரும்பினார் என்று அவரது நாட்குறிப்பு பதிவு செய்கிறது; அங்கே ஆதரவற்றோர் எப்படி உறங்குகிறார்கள் என்று பார்க்க இரவிலும், அவர்களுக்கு உணவு தரப்படுவதைப் பார்க்கப் பகலிலும் தெருக்களைச் சுற்றினார், மிட்னாபூரில் உள்ள கொந்தாயில் ஒரு நாள் செலவிட்டார். துயரம் ‘காங்கிரஸ் இதழ்கள் சொல்வது போல் அவ்வளவு கோரமாக இல்லை, ஆனால் அதிகாரபூர்வ மனநிறைவு வியப்பூட்டும் அளவுக்குக் கடுமையாக இருந்தது’ என்று அவர் கண்டார். ஆதரவற்றோரைக் கல்கத்தாவிலிருந்து முகாம்களுக்கு மாற்றவும், பொருட்களை நகர்த்த ஒரு மேஜர் ஜெனரலையும் அவரது குழுவையும் ஏற்கவும், உணவுப் பங்கீட்டை விரைவுபடுத்தவும் அமைச்சர்களுக்கு அவர் கூறினார். கிழக்குப் படைத் தலைமையின் ஜெனரல் மெயினுடனான சந்திப்புக்குப் பின் நவம்பர் 7 அன்று, கல்கத்தாவிலிருந்து மாவட்டங்களுக்கு தானியம் செல்லும் அளவை நாளொன்றுக்கு 900 டன்னிலிருந்து 2,000 டன்னாக ராணுவம் உயர்த்தியது என்று எழுதினார். அக்டோபர் பிற்பகுதியில் இந்தியாவுக்கான வெளியுறவுச் செயலாளர், லார்டு மேயர், இந்தியாவுக்கான உயர் ஆணையர் ஆகியோரின் கூட்டு வேண்டுகோளுடன் வைசிராயின் துயர் துடைப்பு நிதி தொடங்கப்பட்டது என்று சைமனோ சேர்க்கிறார்.

நாட்குறிப்பு ஸ்டேட்ஸ்மேனைக் குறிப்பிடவில்லை; வேவலின் எந்த ஒரு முடிவையும் புகைப்படங்களுடன் இணைக்கும் ஆதாரம் இங்கே திறந்து பார்த்தவற்றில் இல்லை. இதழுக்கு ஒரு பொதுச் சேவையை ஆணையம் வழங்கியது. புகைப்படங்களை கல்கத்தாவில் தொடங்கிய உணவகங்களுடன் நிவாரணப் பணியாளரான சைமண்ட்ஸ் இணைத்தார். பிரிட்டனிலும் இந்தியாவிலும் நடந்த இயக்கங்கள் பதிலளிக்க அதிகாரிகள் எடுத்த முடிவுக்குப் பங்களித்தன என்று சைமனோ முடிக்கிறார்; அந்த நடவடிக்கை ‘கடுமையாகத் தாமதமானது, செயல்வரம்பில் குறுகியது’ என்றும், அது மேலும் இறப்புகளைத் தவிர்த்தது என்று தாம் மதிப்பிடுவதாகவும், அதே நேரம் பஞ்சப் புகைப்படங்களுக்கும் பொது உணர்வுக்கும் இடையிலான தொடர்பு நேரானது அல்ல என்று எச்சரிப்பதாகவும் கூறுகிறார். நிவாரணப் பணி 1943 நவம்பரில்தான் தொடங்கியது என்று அவரது ஆன்லைன் அட்லஸ் பதிவு கூறுகிறது.

வங்காளப் பஞ்சம் பற்றி ‘இந்தியாவில் வேறு எங்கும் இருப்பதைவிட இங்கிலாந்தில் அதிக கவலையும் அனுதாபமும் உள்ளது’ என்று தாம் நம்புவதாக வேவல் நவம்பர் 21 அன்று எழுதினார். 1944 ஜனவரி 12 அன்று, மாகாண அதிகாரிகள் மீது பழி சுமத்தியதற்காக ஸ்டேட்ஸ்மேன் அமெரியைக் கண்டித்தது. பேரழிவு நெருங்கிக்கொண்டிருந்தபோது லண்டன், தில்லி, கல்கத்தா அதிகாரிகள் ஆறுதலான உறுதிமொழிகளை அளித்தனர் என்றும், உண்மைகளை மறைப்பதே நோக்கம் என்றால் இப்போது பொதுமக்களுக்கு உண்மை சொல்லப்படுகிறது என்று நம்ப எந்தக் காரணமும் இல்லை என்றும் அது கூறியது. அந்தப் பகுதி இவ்வாறு முடிகிறது: ‘அரசாங்கம் இரண்டு வகையிலும் பயன்பெற முடியாது.’