தட்சசீலத்திலிருந்து வந்த கிரேக்கத் தூதர் ஹீலியோடோரஸ், அரசர் பகபத்ரனின் பதினான்காம் ஆண்டில் பெஸ்நகரில் வாசுதேவருக்குக் கருடத் தூணை எழுப்பினார்; அது விதிஷா அருகே இன்றும் நிற்கிறது

மத்தியப் பிரதேசத்தில் விதிஷா நகரை ஒட்டி, பேத்வா, பேஸ் ஆறுகள் சந்திக்கும் இடத்துக்கு அருகே உள்ள ஒரு மணற்கல் தூணில், பிராகிருத மொழியிலும் பிராமி எழுத்திலும் ஏழு வரிக் கல்வெட்டு உள்ளது; அது தூணை நிறுவியவரின் பெயரைச் சொல்கிறது. அவர் டியோனின் மகன் ஹீலியோடோரஸ், தட்சசீலத்தைச் சேர்ந்தவர்; தன்னைப் பாகவதர், அதாவது வாசுதேவ பகவானை வழிபடுபவர், என்று குறிப்பிடுகிறார். அரசர் அந்தியால்கிடாஸிடமிருந்து அரசர் பகபத்ரனிடம் கிரேக்கத் தூதராக வந்தார் என்றும், பகபத்ரனின் ஆட்சியின் பதினான்காம் ஆண்டில் தூண் எழுப்பப்பட்டது என்றும் அந்த உரை கூறுகிறது.

இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வுத் துறையின் அப்போதைய தலைமை இயக்குநர் ஜான் மார்ஷல், துறையின் 1908-09 அறிக்கையில், வடமேற்கிலுள்ள கிரேக்க-பாக்ட்ரிய அரசிலிருந்து மத்திய இந்தியாவின் இந்து அரசுகளுக்குக் கிரேக்கச் செல்வாக்கு எப்படிப் பயணிக்க முடிந்தது என்பதை இந்தத் தூண் காட்டுகிறது என்று எழுதினார். இரு நாகரிகங்களுக்கு இடையிலான தொடர்பைக் காட்டும் இதுவரை அறியப்பட்ட மிகப் பழமையான கட்டடக்கலைச் சின்னம் இது என்றார். இதன் உயரம் சுமார் 6.5 மீட்டர் என்று இ-சம்ஸ்கிருதி கட்டுரையும் தி வயரும் தருகின்றன; இது இன்றும் விதிஷாவை ஒட்டியுள்ள பழங்கால நகரின் இடிபாடுகளான பெஸ்நகரில் நிற்கிறது.

ஏழு வரிகள் என்ன சொல்கின்றன

துறையின் அறிக்கையில் ஜே. ஃபில். ஃபோகலின் ஆங்கிலப் பதிப்பு, முதல் கல்வெட்டை இவ்வாறு படிக்கிறது: தட்சசீலத்தைச் சேர்ந்த, டியோனின் மகன், பாகவதர் ஹீலியோடோரஸ் ஆணையால் செய்யப்பட்ட கருடக் கொடிமரம், “அரசர் அந்தியால்கிடாஸிடமிருந்து அரசர் பகபத்ரனிடம் வந்த கிரேக்கத் தூதர்.” கருடன் திருமாலைச் சுமக்கும் பெருங்கழுகு; கருடக் கொடிமரம் என்பது அவரது உருவம் மேலே அமைந்த தூண். இச்சொல்லிலிருந்து இத்தூணும் ஒரு காலத்தில் அவ்வாறு ஒன்றைத் தாங்கியிருந்தது என்று ஃபோகல் ஊகித்தார். பாகவதர் என்றால் பகவானை, அதாவது கிருஷ்ணரை என்று ஃபோகல் அடையாளம் கண்ட இறைவனை, வழிபடுபவர். அவரது வாசிப்பில் தூதருக்கான பிராகிருதச் சொல் யோனதூத: கிரேக்கரான (யோன) தூதர் (தூத).

1909இல் ராயல் ஆசியடிக் சொசைட்டி இதழில் அச்சிடப்பட்ட மார்ஷலின் சொந்தக் குறிப்பு, பஞ்சாபின் இந்தோ-கிரேக்க ஆட்சியாளர்களைக் குறிப்பிடும் அதுவரை கிடைத்த ஒரே கல்லெழுத்துப் பதிவு இதுதான் என்றது. தொடக்க வாசிப்புகள் பெரிதும் வேறுபட்டன. மார்ஷல் அச்சிட்ட தியோடர் புளோக்கின் தற்காலிக மொழிபெயர்ப்பு, பகபத்ரனின் குடும்பத்தைச் சேர்ந்த சந்தாசன் என்ற அரசரை மையமாக்கியது; அதே இதழில் ஃபிளீட்டின் பதிப்பு, ஹீலியோடோரஸ் வழியாகத் தூணைச் செய்ய சந்தாசன் ஆணையிட்டதாகக் கொண்டது. மேலும் தூய்மைப்படுத்தியபோது கல்வெட்டு ஏழாம் வரியில் முடிகிறது எனத் தெரிந்தது; சிறந்த அறிஞர்கள் ஒப்புக்கொண்டது என்று துறை விவரித்த ஃபோகலின் வாசிப்பு, கடைசி வரியைப் பகபத்ரனின் ஆட்சியின் “பதினான்காம் ஆண்டில்” என்று கொள்கிறது. அரசரின் அடைமொழியும் இரு வகையில் வாசிக்கப்பட்டது: புளோக்கின் கோசிபுதவை விட, “காசியின் (பனாரஸ்) இளவரசியின் மகன்” என்ற பொருளுடைய காசிபுதவையே ஃபோகல் விரும்பினார்.

தூணின் மற்றொரு பக்கத்தில் இரண்டு வரிகள் கொண்ட இரண்டாம் கல்வெட்டு உள்ளது. அழிவற்ற நிலைக்கு மூன்று படிகள், அவற்றைப் பின்பற்றினால் சொர்க்கத்துக்கு இட்டுச் செல்லும் என்று ஃபோகல் அதை மொழிபெயர்த்தார்: “தன்னடக்கம், தியாகம், விழிப்புணர்வு.” வரலாற்றாளர் மீனாக்ஷி ஜெயின், இ-சம்ஸ்கிருதி கட்டுரையில் மேற்கோள் காட்டப்பட்டவர், இந்தச் செய்யுள் மகாபாரதத்தில் இருந்து வருகிறது என்கிறார்; சுபாசிஸ் சட்டோபாத்யாய் அதைச் சாந்தி பர்வத்தில் வைக்கிறார் என்று அதே கட்டுரை மேற்கோள் காட்டுகிறது.

செந்தூரம் முப்பத்திரண்டு ஆண்டுகள் அதை மறைத்தது

துறையின் முதல் தலைமை இயக்குநர் அலெக்சாண்டர் கன்னிங்காம் 1877 ஜனவரியில் பெஸ்நகரை ஆய்வு செய்தபோது இத்தூணைக் கவனித்தார். மேலே உள்ள பனை இலை அலங்காரத்தால் அதை “விசிறிப் பனைத் தூண்” என்று அழைத்தார்; பாணியைக் கொண்டு குப்தர் காலத்தது என்று கருதினார். தலைமுறைகளாகப் பக்தர்கள் தூணின் தண்டில் செந்தூரம் பூசியிருந்தனர்; அதில் கல்வெட்டு எதுவும் இல்லை என்று உள்ளூர்ப் பூசாரிகள் அவருக்கு உறுதியளித்தனர் என்று ஃபோகல் எழுதுகிறார். வண்ணத்தை அகற்ற அவர் முயன்று கைவிட்டார்.

1909 ஜனவரியில் மார்ஷல் பெஸ்நகருக்குச் சென்றார். குவாலியரின் மாநிலப் பொறியாளர் எச். எச். லேக், தண்டின் அடிப்பகுதியில் எழுத்துபோலத் தெரிந்ததைக் கண்டார்; சிறிது வண்ணத்தை அகற்றியதும் அவர் சொன்னது சரி என்பது தெரிந்தது. வெளிப்பட்ட சில எழுத்துகளைப் பார்த்தாலே தூண் குப்தர் காலத்தை விட பல நூற்றாண்டுகள் பழமையானது என்பது புலப்பட்டது என்று மார்ஷல் தெரிவித்தார்.

தூண் ஒரே கல்லால் ஆனது என்றும், அடியில் எட்டுப் பட்டை, நடுவில் பதினாறு பட்டை, மேலே முப்பத்திரண்டு பட்டை கொண்டது என்றும், மேல், நடுப் பகுதிகளை ஒரு மாலை பிரிக்கிறது என்றும், கனமான அடுக்குப்பலகையின் (மேலே உள்ள தட்டையான பலகை) கீழ் மணி வடிவத் தலைப்பகுதி உள்ளது என்றும் மார்ஷல் விவரித்தார். 1913-14, 1914-15 குளிர்காலங்களில் அவ்விடத்தில் அகழ்வாய்வு செய்த டி. ஆர். பண்டார்கர், கல் இளஞ்சிவப்பு கலந்த பழுப்பு நிற விந்திய மணற்கல் என்றும், அடுக்குப்பலகையில் இடையிடையே ஹனிசக்கிள் மலர் அலங்காரத்துடன் அன்னப்பறவை இணைகளின் சிற்பப் பட்டை உள்ளது என்றும் சேர்த்தார்.

இரு பெயர்கள், இரண்டையும் சார்ந்த ஒரு காலம்

தூண் படிக்கப்படுவதற்கு முன்பே அந்தியால்கிடாஸ் அறியப்பட்டிருந்தார். அவரது நாணயங்கள் வடமேற்கு எல்லையில் நீண்ட காலத்துக்கு முன்பே கிடைத்தன என்று பண்டார்கர் குறிப்பிட்டார்; ஆப்கானிஸ்தானின் பெக்ராமிலும் தெற்கே டெல்லிக்கு வடக்கிலுள்ள சோனிபட் வரையிலும் அவை கிடைத்துள்ளன என்கிறது துறையின் அறிக்கை. பெர்சி கார்ட்னரின் 1886 பிரிட்டிஷ் அருங்காட்சியகப் பட்டியல், அவரது வெள்ளி நாணயங்களைப் பட்டியலிடுகிறது: அரசர் என்று குறிப்பிடும், நிகெஃபோரோஸ் (“வெற்றி தாங்குபவர்”) என்ற அடைமொழி தரும் கிரேக்க எழுத்தும், பின்புறம் அவரது பெயர் அம்தியலிகிதசா என வரும் பிராகிருத எழுத்தும். பின்புறத்தில் அரியணையில் அமர்ந்த ஜீயஸ் உள்ளார், வெளியில் ஒரு யானை உள்ளது.

நாணய நிபுணர்கள் அவரது காலத்தில் எவ்வளவு வேறுபட்டனர் என்பதை பண்டார்கரின் 1913-14 அறிக்கை விவரிக்கிறது. வி. ஏ. ஸ்மித் அவரைச் சுமார் கி.மு. 172இல் வைத்தார், கார்ட்னர் சுமார் கி.மு. 143இல் வைத்தார், பண்டார்கர் கி.மு. 140ஐ யாரும் தந்த மிகப் பிந்திய ஆண்டு என்றார். கார்ட்னரை மேற்கோள் காட்டி, ஃபோகல் அவரைக் கி.மு. இரண்டாம் நூற்றாண்டின் நடுவில் வைத்தார். தூணுக்கு இப்போது தரப்படும் காலம் இதற்குப் பிந்தையது. கலை வரலாற்றாளர் பெனாய் பெல், இ-சம்ஸ்கிருதி மேற்கோள் காட்டியபடி, கி.மு. 120 முதல் 100 வரை என்கிறார்; அந்த இடத்தில் உள்ள இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வுத் துறைப் பலகை சுமார் கி.மு. 113 என்று தருகிறது என்றும் அதே கட்டுரை தெரிவிக்கிறது.

பகபத்ரனை நிலைநிறுத்துவது கடினம்; ஏனெனில் கல்வெட்டு அவரது பெயரையும் தாயின் பூர்வீகத்தையும் மட்டுமே தருகிறது. 1909இல் பண்டார்கர், புராணங்கள் (பழைய சம்ஸ்கிருத வம்சாவளிகள்) பாகவதர் என்று அழைக்கும் அரசரே அவர் என்று முன்மொழிந்தார்; மௌரியர்களைத் தொடர்ந்து வந்த சுங்க வம்சத்தின் ஒன்பதாவது அரசர் அவர் எனவும், பெயர் பரவலின்போது மாறியிருக்கலாம் எனவும் கொண்டார். அந்த அரசருக்கு வி. ஏ. ஸ்மித் தந்த ஆண்டு, அந்தியால்கிடாஸுக்குத் தரப்பட்ட ஆண்டுக்கு வெகு தொலைவில் இல்லை என்று ஃபோகல் சேர்த்தார். சில வரலாற்றாளர்கள் பகபத்ரனை ஐந்தாவது சுங்க அரசராக அடையாளம் காண்கிறார்கள் என்கிறது லைவ் ஹிஸ்டரி இந்தியா. இந்த இரு அடையாளங்களில் எதையும் கல்வெட்டே நிரூபிக்கவில்லை.

வரலாற்றாளர் உபிந்தர் சிங், தி வயரில் மேற்கோள் காட்டப்பட்டவர், இந்தத் தூதுக்குழுவைக் கிரேக்க அரசவைகளிலிருந்து தூதர்களை வரவேற்கும் மௌரியப் பழக்கத்தைச் சுங்கர்கள் தொடர்ந்ததாகப் படிக்கிறார்; அதே பழக்கமே சந்திரகுப்த மௌரியரின் அவைக்கு மெகஸ்தனிஸைக் கொண்டு வந்தது.

தன்னைப் பாகவதர் என்று அழைத்துக்கொண்ட ஒரு கிரேக்கர்

ஹீலியோடோரஸ் தன்னை பாகவதர், அதாவது வாசுதேவ கிருஷ்ணரை வழிபடுபவர் என்று விவரிக்கிறார் என்று சிங் சுட்டிக்காட்டுகிறார். இது அசாதாரணமானது என்று அவர் நினைத்ததற்கான அறிகுறி கல்வெட்டில் இல்லை. பல கிரேக்கர்கள், சகர்கள், பஹ்லவர்களைப் போலவே, பௌத்தர்களாகவும் இந்துக்களாகவும் ஆனதால், ஒரு கிரேக்கர் இந்திய வழிபாட்டை ஏற்பது வியப்பளிக்கக் கூடாது என்று துறையின் 1914-15 அறிக்கையில் பண்டார்கர் எழுதினார். வடமேற்கில் கிரேக்கர் இருந்ததும் கலையை வடிவமைத்தது; அதை tuput-இன் காந்தாரம், மதுரா கட்டுரை விவரிக்கிறது.

விதிஷாவில் வாசுதேவரின் கோயில் கி.மு. இரண்டாம் நூற்றாண்டின் நடுவிலேயே புகழ்பெற்றிருந்தது என்பதற்கான சான்றாக இந்த அர்ப்பணிப்பைப் பண்டார்கர் படித்தார்; இல்லையெனில் ஒரு கிரேக்கத் தூதர் அங்கே செலவு மிகுந்த கருடத் தூணுக்குப் பணம் செலுத்தியிருக்க மாட்டார். ஹீலியோடோரஸ் வருவதற்கு முன்பே விதிஷா ஒரு புனிதத் தலம் என்ற அதே முடிவை இ-சம்ஸ்கிருதி கட்டுரையும் எட்டுகிறது. வாசுதேவர் கிருஷ்ணக் கடவுளாக வழங்கும் மரபு tuput-இன் கிருஷ்ணர் பற்றிய கட்டுரையின் பொருள். விதிஷா கைவினைஞர்களின் நகரமும் கூட: அருகிலுள்ள சாஞ்சி பெருந்தூபியின் தெற்கு நுழைவாயிலில் உள்ள ஒரு கல்வெட்டு, அதன் தந்தச் சிற்பிகள் அங்கிருந்து வந்தவர்கள் என்று கூறுகிறது.

1910 முதல் 1960கள் வரை மண்வெட்டிகள் கண்டவை

குவாலியர் மகாராஜா சிந்தியாவின் அறிவுறுத்தலின்படி 1910 குளிர்காலத்தில் பெஸ்நகரில் லேக் தோண்டி, தனது விவரிப்பைப் பாம்பே ஆசியாடிக் சொசைட்டி இதழில் வெளியிட்டார். அந்த அகழ்வு “விரும்பத்தக்க அளவு முழுமையாகவும் அறிவியல்பூர்வமாகவும் இல்லை” என்று பண்டார்கர் மதிப்பிட்டார். லேக் திறந்த மேடுகளில் குப்தர் காலத்தை விடப் பழமையானது எதுவும் இல்லை என்று அது காட்டியது. தூணுக்குப் பக்கத்தில் இரு அகழிகளையும் லேக் வெட்டி மீண்டும் நிரப்பினார்.

மாநிலம் தனது சொந்தத் தொல்லியல் துறையை அமைத்த பிறகு, மகாராஜாவின் நிதியுதவியுடன், பண்டார்கர் இரண்டு குளிர்காலப் பருவங்கள் அங்கு பணியாற்றினார். தூணுக்கு அருகே ஒரு பழைய மேடையின் மூன்று தடுப்புச் சுவர்களைக் கண்டார்; கல்வெட்டு உணர்த்தும், கிழக்கே தூணை நோக்கியுள்ள வாசுதேவர் கோயிலின் அடித்தளம் என்று அதைக் கருதினார். பூசாரியின் வீடு அதன் மேல் இருந்ததால் நான்காவது சுவரைக் கண்டறிய முடியவில்லை. தெற்கிலுள்ள ஒரு குடியிருப்பின் அடித்தளங்களை, கோயிலைப் பராமரித்த வழிபாட்டாளர்களின் வீடு என்று மதிப்பிட்டார்; ஓர் அசாதாரணமான “திடமான” தடுப்புக்கட்டை இரண்டையும் சுற்றிலும் வளைத்திருந்தது.

பில்சாவில் ஒரு தெருவிலிருந்து லேக் காப்பாற்றிய இரண்டாவது தூணின் அடிக்கட்டையையும் அவர் ஆய்வு செய்தார்; அதில் ஒரு துண்டுக் கல்வெட்டு உள்ளது. பாகவதர் என்ற அரசர் முடிசூடிப் பன்னிரண்டு ஆண்டுகள் ஆனபோது செய்யப்பட்ட கருடக் கொடிமரம் என்று பண்டார்கர் அதை மொழிபெயர்த்தார். அதை முதலில் படியெடுத்த ஏ. வெனிஸ், பாகவதர் என்பதை அரசப் பெயராக அன்றி பக்தரைக் குறிக்கும் சொல்லாகக் கொண்டார். வெனிஸ் தவறு என்றும், அந்தப் பெயருடைய புராணக் குறிப்பிலுள்ள சுங்க ஆட்சியாளரே அந்த அரசர் என்றும் பண்டார்கர் கருதினார்.

ஹீலியோடோரஸ் தூணின் மேல் கருட உருவம் எதுவும் எஞ்சவில்லை. ஒரு பனை இலை அலங்காரம் அதன் அருகே கிடந்தது; கன்னிங்காமின் வரைபடம் அதைத் தலைப்பகுதியின் மேல் வைத்திருந்தது. அது ஒருபோதும் அங்கு இருந்திருக்காது என்று மார்ஷல் சந்தேகித்தார்; அடுக்குப்பலகையில் ஒரு பொருத்துக்குமிழை பண்டார்கர் கண்டார், ஆனால் பனை அலங்காரத்தின் அடிப்பகுதியில் துளை இல்லை. சுமார் 1963 முதல் 1965 வரை எம். டி. கரே தலைமையில் நடந்த இரண்டாவது அகழ்வு, பூசாரியின் வீட்டை அகற்றி ஒரு விஷ்ணு கோயிலின் அடித்தளங்களை வெளிக்கொணர்ந்தது; அதை கி.மு. மூன்றாம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதியது, தூணுக்கு முந்தையது எனக் காலப்படுத்துவதாக தி வயர் தெரிவிக்கிறது. துறையின் சொந்தப் பலகையை மேற்கோள் காட்டும் இ-சம்ஸ்கிருதி கட்டுரை, இரு வரிசை பள்ளங்களாலும் கருவறையைச் சுற்றி வர ஒரு பாதையாலும் குறிக்கப்பட்ட நீள்வட்டக் கோயில் வடிவமைப்பை விவரிக்கிறது.

கம்பா பாபா

பண்டார்கர் 1913இல் வந்தபோது, தூணைச் சுற்றியுள்ள நிலம் குவாலியர் அரசவையின் மானியமாகப் பிரதாப்புரி கோசாய் என்ற சைவப் பூசாரியிடம் இருந்தது; அவர் பாபாஜி என்று அழைக்கப்பட்டார். வழிபாட்டைத் தொடங்கிய ஹீராபுரி என்ற முதல் பாபாவிலிருந்து தான் மூன்றாம் தலைமுறை என்று பாபாஜி பண்டார்கரிடம் சொன்னார். அவர் சொன்ன கதை: படையுடன் ஒரு சிறப்பு விருந்தினர் வந்தார், ஹீராபுரியின் வேண்டுகோளின்படி நிரந்தரமாகத் தங்க ஒப்புக்கொண்டு, காம் பாபா என்ற தூணாக மாறினார்.

போயி, திமார் ஆகிய மீன்பிடிச் சமூகங்கள் இத்தூணைத் தங்களுக்குப் பிடித்த கடவுளாகக் கொண்டிருந்தன என்றும், காம் பாபா தங்கள் சாதியைச் சேர்ந்தவராக இருந்தார் என்று கூறின என்றும் பண்டார்கர் எழுதினார். உயர் சாதியினரான ரகுபன்சிகள், பிராமணர்கள் கூட எப்போதாவது வந்தனர். அவர்கள் முதன்மையாக மகன் வேண்டி நேர்ச்சை செய்தனர். வழக்கமான காணிக்கை எண்ணெயுடன் கலந்த செந்தூரம்; அதனால்தான் மதுவுடன், பூச்சு மேல் பூச்சாக வண்ணம் தூணை மூடியது.

இன்றும் உள்ளூர் மக்கள் தூணைக் கம்பா பாபா, அதாவது தூண் துறவி, என்று அழைக்கிறார்கள் என்றும், அது போயி, திமார் சமூகங்களுக்குப் பிடித்த தெய்வமாகத் தொடர்கிறது என்றும் தி வயர் தெரிவிக்கிறது.

புள்ளிவிவரங்கள் எங்கே வேறுபடுகின்றன

இந்தக் கட்டுரைக்காகத் திறந்த ஆதாரங்கள் பல காலங்களைத் தருகின்றன. மார்ஷலும் ஃபோகலும் 1909இல் அந்தியால்கிடாஸைக் கி.மு. இரண்டாம் நூற்றாண்டின் நடுவில் வைத்தனர். அந்த இடத்தில் உள்ள தொல்லியல் துறைப் பலகை, இ-சம்ஸ்கிருதி தெரிவித்தபடி, தூணுக்குச் சுமார் கி.மு. 113 என்றும், மற்றொரு பதிவில் கிறிஸ்துவுக்கு 150 ஆண்டுகளுக்கு முன் என்றும் தருகிறது; பெலின் வரம்பு கி.மு. 120 முதல் 100 வரை. கல்வெட்டு தருவது ஓர் ஆட்சியாண்டை மட்டுமே, பகபத்ரனின் பதினான்காம் ஆண்டு; எனவே அதன் நாட்காட்டித் தேதி வரலாற்றாளர்கள் பகபத்ரனையும் அந்தியால்கிடாஸையும் எங்கே வைக்கிறார்கள் என்பதைப் பொறுத்தது.